Các ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, ưu tiên các lĩnh vực trọng điểm

Cùng với việc tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận để hỗ trợ khách hàng, yêu cầu đặt ra là bảo đảm nguồn vốn và duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý trong thời gian tới.

Giảm lãi suất, chia sẻ lợi ích với khách hàng

Trước đó, ngày 18/10, NHNN ban hành văn bản số 9608/NHNN-CSTTyêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai giải pháp giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; đồng thời giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. Cơ quan điều hành cũng yêu cầu các ngân hàng không chạy đua tăng lãi suất huy động, gây bất ổn thị trường tiền tệ.

Theo định hướng này, các ngân hàng không chỉ điều chỉnh lãi suất đối với khoản vay mới mà còn được yêu cầu xem xét giảm lãi suất đối với dư nợ hiện hữu, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp đang hoạt động giảm áp lực chi phí tài chính. NHNN đồng thời lưu ý việc giảm lãi suất cần có trọng tâm, tập trung vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và đối tượng thực sự cần hỗ trợ, thay vì thực hiện cào bằng.

Ngay sau chỉ đạo của cơ quan điều hành, nhiều ngân hàng đã công bố chương trình cụ thể. Cập nhật đến tối 19/10, nhiều ngân hàng thương mại đã công bố điều chỉnh lãi suất cho vay, hướng dòng vốn vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các lĩnh vực ưu tiên. Mức giảm phổ biến từ 1,5-2%/năm, một số chương trình áp dụng mức ưu đãi sâu hơn đối với nhóm khách hàng và khoản vay đủ điều kiện.

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) triển khai chương trình tín dụng ưu đãi đối với các khoản vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam từ ngày 15/10, với lãi suất từ 6%/năm, thấp hơn tối đa 2%/năm so với mức thông thường, tùy theo kỳ hạn và lĩnh vực vay vốn.

Trong khi đó, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) giảm 1,5%/năm lãi suất cho vay đối với 5 lĩnh vực ưu tiên gồm nông nghiệp, nông thôn; sản xuất, kinh doanh hàng xuất khẩu; doanh nghiệp nhỏ và vừa; công nghiệp hỗ trợ; doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Lãi suất cho vay theo chương trình từ 7,9%/năm, một số trường hợp được xem xét giảm tới 2%/năm.

Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) công bố gói tín dụng ưu đãi dành cho khách hàng sản xuất, kinh doanh với mức giảm lãi suất 1,5-2%/năm, lãi suất từ 5%/năm theo điều kiện chương trình. Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) giảm 1,6-2%/năm đối với các khoản giải ngân mới phục vụ sản xuất, kinh doanh ngắn hạn trong thời gian từ ngày 19/10 đến hết ngày 31/12/2026.

Thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, TPBank đã giảm 0,5% lãi suất huy động và cam kết ngay trong tháng 10-2026 sẽ giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2%/năm, đặc biệt với các lĩnh vực ưu tiên. Song song, TPBank tiếp tục triển khai chuỗi chương trình tín dụng 8.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp SME, tập trung vào doanh nghiệp xuất nhập khẩu, doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, cùng các gói vay sản xuất kinh doanh, mua ô tô, mua nhà cho khách hàng cá nhân.

Diễn biến trên cho thấy việc giảm lãi suất đang được triển khai trên diện rộng, với trọng tâm là giảm chi phí vốn cho khu vực sản xuất, kinh doanh, tạo điều kiện để doanh nghiệp bổ sung vốn lưu động, nhập nguyên vật liệu, duy trì việc làm và mở rộng hoạt động. Tuy nhiên, mức lãi suất thực tế vẫn phụ thuộc vào mục đích vay, kỳ hạn, hồ sơ tín dụng và điều kiện của từng chương trình.

Cần tạo dư địa giảm lãi suất bền vững

Trên thực tế, khó khăn lớn trong quá trình giảm lãi suất cho vay là cân đối lãi suất huy động đầu vào. Các ngân hàng cần duy trì mức lãi suất đủ hấp dẫn để bảo đảm quyền lợi người gửi tiền, đồng thời tạo dư địa giảm chi phí vốn cho khách hàng vay. Do đó, khả năng giảm lãi suất cho vay không chỉ phụ thuộc vào quyết định của từng tổ chức tín dụng mà còn gắn với diễn biến cung - cầu vốn trên thị trường.

Ông Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng, việc giảm lãi suất trước mắt là yêu cầu cấp thiết, nhưng về lâu dài cần giải quyết những vấn đề mang tính cơ cấu của thị trường vốn. Mặt bằng lãi suất hiện nay còn cao so với khả năng sinh lời của nhiều doanh nghiệp. Vì vậy, các ngân hàng cần chia sẻ khó khăn với khách hàng, ngay cả khi việc giảm lãi suất tác động đến kế hoạch lợi nhuận, tăng vốn và phát triển của chính mình.

Theo ông Đào Minh Tú, để giảm lãi suất bền vững cần có sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, đồng thời phát triển các kênh huy động vốn ngoài hệ thống ngân hàng. Khi nhu cầu vốn của nền kinh tế chủ yếu tập trung vào hệ thống ngân hàng, các tổ chức tín dụng phải gia tăng huy động tiền gửi để đáp ứng nhu cầu cho vay. Áp lực cạnh tranh huy động vốn từ đó tăng lên, đẩy chi phí đầu vào và tạo sức ép đối với lãi suất cho vay.

Nếu thị trường vốn phát triển lành mạnh, doanh nghiệp có thể tiếp cận thêm nguồn lực từ thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường chứng khoán, thay vì phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng. Khi áp lực cung - cầu tín dụng được giảm bớt, các ngân hàng sẽ có thêm điều kiện duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý.

Từ thực tế triển khai các chương trình giảm lãi suất, có thể thấy việc chia sẻ lợi nhuận, tối ưu chi phí vận hành và giảm lãi suất huy động đang trở thành những giải pháp trọng tâm của các ngân hàng. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, cần bảo đảm dòng vốn ưu đãi đến đúng đối tượng, đúng nhu cầu sản xuất, kinh doanh; đồng thời kiểm soát chất lượng tín dụng và rủi ro nợ xấu.