Bảo đảm mọi người dân được tiếp cận dịch vụ y tế từ sớm, từ xa

Đáng chú ý là những quy định trong lĩnh vực y tế, ưu tiên chuyển đổi mô hình từ “chữa bệnh” sang “chăm sóc sức khỏe chủ động”, đặt người dân làm trung tâm, đẩy mạnh chuyển đổi số...

Xây dựng chính sách đặc thù phát triển hệ thống y tế

Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9-9-2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, đã đưa ra chủ trương: Huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để nâng cao chất lượng công tác bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ nhân dân; đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong y tế; cải cách mạnh mẽ tài chính y tế, bảo đảm hiệu quả bền vững của chính sách bảo hiểm y tế… Cùng với đó, Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới cũng khẳng định: Phát triển dịch vụ y tế hiện đại; khuyến khích phát triển y tế tư nhân chất lượng cao; phát triển y tế kỹ thuật cao, chuyên sâu; đẩy mạnh chuyển đổi số trong y tế, quản lý sức khỏe của người dân bằng dữ liệu số; thúc đẩy phát triển du lịch, y tế, “kinh tế bạc” và các khu phức hợp chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Đây là các cơ sở chính trị quan trọng và trực tiếp để xây dựng chính sách đặc thù phát triển hệ thống y tế, an sinh xã hội tiên tiến, hiện đại của Thủ đô trong giai đoạn mới và quy định này đã được thể chế hóa trong Luật Thủ đô năm 2026.

Trên cơ sở kế thừa một số quy định còn phù hợp của Luật Thủ đô năm 2024 về phát triển y tế và chăm sóc sức khỏe nhân dân, Luật Thủ đô năm 2026 đã bổ sung những nội dung mới nhằm cụ thể hóa mục tiêu và định hướng chiến lược trong các nghị quyết của Đảng về phát triển hệ thống y tế Thủ đô hiện đại, tiên phong trong ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số, trở thành trung tâm y tế lớn, hạt nhân của Vùng Thủ đô và cả nước. Luật phân quyền toàn diện và triệt để cho chính quyền thành phố ban hành, tổ chức thực hiện các chính sách, biện pháp đặc thù trong lĩnh vực y tế.

Luật sư Nguyễn Minh Long, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho biết, Luật Thủ đô năm 2026 đã trao thẩm quyền cho thành phố quyết định các vấn đề tài chính y tế (Điểm a, b, c Khoản 1 Điều 17). Cụ thể, thành phố được ban hành chính sách hỗ trợ từ ngân sách thành phố để chi trả cho các chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoài phạm vi chi trả của quỹ bảo hiểm y tế theo lộ trình phù hợp; các dịch vụ, giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh lưu động, từ xa, ứng dụng công nghệ số, chính sách phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện, vận chuyển y tế; giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện để làm cơ sở thực hiện việc hỗ trợ thanh toán. Quy định này nhằm hỗ trợ tài chính, khuyến khích người dân khi khám chữa bệnh tại các cơ sở khám chữa bệnh của thành phố. Đồng thời, khuyến khích phát triển các hình thức khám bệnh, chữa bệnh lưu động, từ xa và ứng dụng công nghệ số, dịch vụ cấp cứu ngoại viện - những mô hình đang phát triển mạnh trong bối cảnh chuyển đổi số ngành y tế và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng của người dân.

Luật Thủ đô năm 2026 cũng quy định, thành phố ban hành cơ chế chính sách tham gia hỗ trợ hoạt động y tế của Thủ đô, hệ thống cấp cứu ngoại viện, vận chuyển y tế của cơ sở y tế trên địa bàn Hà Nội. “Đây là quy định mới được bổ sung trong Luật Thủ đô năm 2026. Theo quy định này, thành phố có thể huy động đồng bộ toàn bộ hệ thống y tế trên địa bàn, bao gồm cả các cơ sở y tế để bảo đảm an toàn sức khỏe cộng đồng với đặc thù Thủ đô có mật độ dân cư cao, luôn tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh và tai nạn, sự cố y tế lớn. Quy định này cũng góp phần tăng cường năng lực y tế dự phòng, giảm tải cho tuyến trên, nâng cao khả năng ứng phó tình huống khẩn cấp, đồng thời bảo đảm mọi người dân Thủ đô được tiếp cận dịch vụ cấp cứu, vận chuyển y tế kịp thời, an toàn”, luật sư Nguyễn Minh Long nhấn mạnh.

Quy định việc khám sức khỏe, khám sàng lọc miễn phí định kỳ

Về chính sách chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, Luật Thủ đô năm 2026 quy định, HĐND thành phố quy định việc khám sức khỏe, khám sàng lọc miễn phí định kỳ cho người dân Thủ đô. Đây là bước tiến nhằm thực hiện chủ trương lấy phòng bệnh, phát hiện sớm những nguy cơ gây bệnh làm trọng tâm. Chính sách này được triển khai bài bản sẽ góp phần xây dựng mô hình quản lý sức khỏe toàn dân dựa trên dữ liệu số, tăng cường phát hiện sớm bệnh không lây nhiễm, nâng cao chất lượng sống của người dân và khẳng định vai trò tiên phong của Thủ đô trong đổi mới chính sách an sinh xã hội gắn với phát triển bền vững.

Đáng chú ý, để cụ thể hóa Khoản 1 Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026, ngày 15-6-2026, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 29/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách phát triển hệ thống y tế thành phố Hà Nội. Theo đó, ngân sách thành phố sẽ chi trả kinh phí cấp cứu ngoại viện theo hợp đồng đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ với mức thanh toán theo Nghị quyết của HĐND thành phố quy định giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện của thành phố Hà Nội hiện hành.

Có thể nói, những chính sách bảo đảm an sinh, xã hội trong Luật Thủ đô năm 2026 sẽ góp phần xây dựng hệ thống y tế Thủ đô hiện đại, đáp ứng niềm tin của người dân và thực hiện tốt nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.