Bất động sản

Bài 2: “Làn xanh” mở lối cho nhà ở xã hội

Hồng Thái - Đình Hiệp • 09/09/2026 08:28

Với mục tiêu khởi công toàn bộ 114 dự án nhà ở xã hội trong 6 tháng cuối năm 2026, thành phố Hà Nội đang tập trung tháo gỡ từng điểm nghẽn về quy hoạch, giải phóng mặt bằng, đất đai và xây dựng...

Với mục tiêu khởi công toàn bộ 114 dự án nhà ở xã hội trong 6 tháng cuối năm 2026, thành phố Hà Nội đang tập trung tháo gỡ từng điểm nghẽn về quy hoạch, giải phóng mặt bằng, đất đai và xây dựng.

Cơ chế “làn xanh” yêu cầu cắt giảm ít nhất 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính cùng việc phân cấp, phân quyền mạnh đang được kỳ vọng tạo chuyển biến rõ nét, đưa các dự án từ hồ sơ, kế hoạch đến công trường, qua đó nhanh chóng bổ sung nguồn cung nhà ở cho người dân.

Phát triển nhà ở xã hội đang được Hà Nội xác định là nhiệm vụ trọng tâm, vừa đáp ứng nhu cầu an cư của người dân, vừa góp phần bảo đảm an sinh xã hội và phát triển đô thị bền vững. Từ yêu cầu đó, thành phố đang chuyển mạnh từ tư duy tháo gỡ từng dự án sang tổ chức triển khai đồng bộ cả hệ thống dự án.

Ngày 20-7-2026, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã ký ban hành Chỉ thị số 16/CT-UBND về thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố. Một trong những mục tiêu nổi bật được đặt ra là khởi công toàn bộ 114 dự án nhà ở xã hội trong 6 tháng cuối năm 2026. Thành phố phấn đấu có khoảng 77 dự án hoàn thành phần móng, đủ điều kiện cung ứng khoảng 46.100 căn hộ ra thị trường.

Đây là khối lượng công việc lớn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư.

Những chuyển động tại các dự án nhà ở xã hội cho thấy tiến độ đang được tập trung đẩy nhanh. Đằng sau đó là những thay đổi về cơ chế, đặc biệt là Chỉ thị 16 với việc thiết lập “làn xanh” trong giải quyết thủ tục, tạo điều kiện để các dự án tăng tốc triển khai. Đây không chỉ là sự thay đổi về quy trình hành chính, mà còn thể hiện cách tiếp cận mới của thành phố trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp, tháo gỡ điểm nghẽn để đưa nguồn cung nhà ở xã hội sớm đến với người dân.

Tại cuộc họp với Chủ tịch UBND thành phố ngày 16-7, Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng - chủ đầu tư Dự án nhà ở xã hội tại xã Đông Anh đã kiến nghị tháo gỡ vướng mắc trong cơ chế giao đất. Dù quỹ đất đã được chuẩn bị, song do chưa hoàn tất thủ tục giao đất, dự án có nguy cơ ảnh hưởng tiến độ khởi công vào tháng 9 theo kế hoạch.

Ông Phạm Doãn Tiến, Giám đốc Ban Quản lý các dự án đầu tư Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng cho biết, sau khi Chỉ thị 16 được ban hành với cơ chế “làn xanh” trong giải quyết thủ tục, vướng mắc về giao đất của dự án đã được tháo gỡ. Chính quyền xã Đông Anh phối hợp cùng chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền ban hành quyết định giao đất trong tuần qua.

Không chỉ tháo gỡ về giao đất, cơ chế phân cấp trong Chỉ thị 16 còn tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500. Hiện xã Đông Anh đang tập trung đẩy nhanh giải phóng mặt bằng 4 dự án còn lại, trong đó có những dự án quy mô lớn hơn 10ha và hơn 30ha, phấn đấu sớm triển khai theo kế hoạch trong năm nay.

Ông Nguyễn Hữu Phước, Phó Chủ tịch UBND xã Đông Anh cho biết, cùng với việc phân cấp về giao đất, thành phố đã giao cho chính quyền cấp xã chủ động trong công tác lập, thẩm định và phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đối với các dự án thuộc thẩm quyền. Đây là giải pháp quan trọng giúp cắt giảm thủ tục hành chính, nâng cao tính chủ động của địa phương và rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư.

Cùng với Đông Anh, xã Phúc Thịnh là một trong hai địa phương có số lượng dự án nhà ở xã hội phải khởi công trong năm nay lớn nhất thành phố, với 14 dự án đang được tập trung tháo gỡ thủ tục, đẩy nhanh tiến độ triển khai.

Với Chỉ thị 16, việc phân cấp, phân quyền về quy hoạch, giao đất và xác định rõ thời hạn thực hiện giải phóng mặt bằng đã tạo thêm cơ sở để địa phương chủ động tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở xã hội.

Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư hạ tầng xã Phúc Thịnh cho rằng, Chỉ thị 16 là căn cứ quan trọng để UBND các xã, đặc biệt là Ban Quản lý dự án - đơn vị được giao nhiệm vụ trong công tác giải phóng mặt bằng - triển khai nhiệm vụ, đồng thời đẩy nhanh và bám sát tiến độ thực hiện.

Chỉ thị 16 của UBND thành phố đã tạo hành lang pháp lý để tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình triển khai nhà ở xã hội, từ khâu chuẩn bị đầu tư đến tổ chức thực hiện dự án. Cùng với cơ chế phân cấp, phân quyền và “làn xanh” trong xử lý thủ tục, các dự án có thêm điều kiện để rút ngắn thời gian chuẩn bị, đẩy nhanh tiến độ triển khai, hướng tới mục tiêu khởi công 114 dự án trong năm nay.

“

Chỉ thị 16 yêu cầu các thủ tục hành chính phải giảm rất nhiều. Ví dụ thời gian thực hiện công tác giao đất cũng chỉ trong vòng 20 ngày; thời gian để cấp phép xây dựng hoặc lập báo cáo khả thi cũng chỉ trong vòng tối đa là 10 ngày. Do vậy, chúng tôi cũng kỳ vọng trong thời gian tới tiến độ của các dự án này sẽ được triển khai rất nhanh”

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Luyện Văn Phương

Để biến mục tiêu thành kết quả cụ thể, thành phố tập trung xử lý những điểm nghẽn thường khiến dự án nhà ở xã hội kéo dài, nhất là quy hoạch, giải phóng mặt bằng, giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thẩm định dự án và cấp phép xây dựng.

Tinh thần của “làn xanh” trong Chỉ thị 16 là xác định nhà ở xã hội thuộc nhóm dự án cần được ưu tiên xử lý, qua đó tránh tình trạng hồ sơ phải chờ đợi qua nhiều khâu, nhiều cấp khi đã đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Đối với những dự án đã có mặt bằng sạch, thành phố yêu cầu ưu tiên giải quyết ngay các thủ tục cần thiết để đủ điều kiện khởi công. Đây là cách làm nhằm tận dụng những dự án đã sẵn sàng, nhanh chóng tạo nguồn cung thay vì để các khu đất tiếp tục chờ hoàn thiện thủ tục.

Trong công tác quy hoạch, thành phố cũng nghiên cứu cách làm linh hoạt hơn. Theo đó, đối với những trường hợp đủ điều kiện, có thể lập, phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 trước, sau đó cập nhật vào quy hoạch phân khu. Cách làm này nhằm tháo gỡ một trong những khâu thường kéo dài thời gian chuẩn bị đầu tư.

Đáng chú ý, việc phân cấp cho UBND cấp xã, phường trong thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 được kỳ vọng tiếp tục rút ngắn quy trình. Khi thẩm quyền được đưa gần hơn với địa bàn, việc xử lý hồ sơ có điều kiện thuận lợi hơn, đồng thời gắn trách nhiệm cụ thể với chính quyền cơ sở.

Cách làm này phù hợp với yêu cầu chung của thành phố trong giai đoạn thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp: Phân cấp mạnh, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm tiến độ.

Điều quan trọng là “làn xanh” không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý. Mục tiêu là rút ngắn những khâu không cần thiết, xử lý nhanh hồ sơ đủ điều kiện nhưng vẫn bảo đảm các yêu cầu về quy hoạch, đất đai, xây dựng, chất lượng công trình và sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Nếu cơ chế, chính sách là điều kiện cần thì tổ chức thực hiện và kiểm soát tiến độ là yếu tố quyết định để các dự án nhà ở xã hội thực sự “đi vào cuộc sống”.

Theo Quyết định số 3659/QĐ-UBND ngày 21-7-2026, Hà Nội thành lập Tổ công tác đặc biệt về triển khai đầu tư xây dựng nhà ở xã hội. Sở Xây dựng là cơ quan thường trực, có trách nhiệm theo dõi, tổng hợp và đôn đốc việc triển khai.

Một điểm mới trong phương thức điều hành là giao ban định kỳ 2 tuần/lần để kiểm tra, đôn đốc, giám sát tiến độ. Các dự án được cập nhật thường xuyên, phân loại theo mức độ hoàn thành, đồng thời xác định cụ thể những khó khăn, vướng mắc cần xử lý.

“

Ông Nguyễn Mạnh Hiếu,
Phó Giám đốc Đầu tư miền Bắc Tập đoàn FLC:

Chúng tôi xác định phát triển nhà ở xã hội không chỉ là hoạt động đầu tư mà còn là trách nhiệm đồng hành cùng chính sách an sinh của Nhà nước. Vì vậy, ngay từ giai đoạn quy hoạch, các dự án đều được nghiên cứu theo định hướng phát triển đồng bộ với hệ thống hạ tầng, không gian xanh và các công trình dịch vụ thiết yếu, hướng tới môi trường sống thuận tiện, bền vững cho người dân.

Hai dự án nhà ở xã hội CT1 và CT3 thuộc Khu chức năng đô thị ĐM1 (phường Đại Mỗ) đến nay đã hoàn tất thủ tục pháp lý, được cấp giấy phép xây dựng và đang thi công đúng tiến độ. Các dự án hiện không gặp vướng mắc trong quá trình triển khai, doanh nghiệp đang tập trung tối đa nguồn lực nhằm bảo đảm tiến độ, góp phần cùng thành phố thực hiện mục tiêu phát triển nhà ở xã hội.

Từ thực tiễn triển khai, tôi cho rằng một số thủ tục như phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500, giải phóng mặt bằng và giao đất vẫn có thể kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư. Do đó, chúng tôi mong muốn UBND thành phố tiếp tục chỉ đạo quyết liệt các sở, ngành và địa phương đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, kịp thời tháo gỡ các vướng mắc về quy hoạch, giải phóng mặt bằng và giao đất, tạo điều kiện để các dự án nhà ở xã hội được triển khai nhanh hơn.

Ông Nguyễn Văn Sáng, Phó Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Ecolux Holdings, thành viên liên danh chủ đầu tư Dự án nhà ở xã hội sinh thái Đầm Sen tại xã Phù Đổng cho biết, doanh nghiệp đã chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án theo tinh thần Chỉ thị số 16 của UBND thành phố Hà Nội.

“

Chỉ thị số 16 vừa được thành phố ban hành đã giải quyết đúng trọng tâm khi giao thẩm quyền cho UBND cấp xã thực hiện trên cơ sở hướng dẫn của các sở, ngành liên quan của thành phố. Đây là giải pháp rất thiết thực, giúp giảm đáng kể thời gian xử lý thủ tục, tạo điều kiện để các dự án nhà ở xã hội được triển khai nhanh hơn”

Ông Nguyễn Văn Sáng, Phó Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Ecolux Holdings

Nhấn mạnh định hướng phát triển dự án, ông Nguyễn Văn Sáng cho rằng, mục tiêu của chủ đầu tư không chỉ là xây dựng nhà ở xã hội mà còn tạo dựng một khu đô thị sinh thái với chất lượng sống cao. Đây sẽ là dự án nhà ở xã hội sinh thái được đầu tư nghiêm túc, bảo đảm chất lượng công trình, mật độ cây xanh, hệ thống dịch vụ và không gian sống bền vững.

Như vậy, thay vì chờ phát sinh vấn đề rồi xử lý từng dự án riêng lẻ, thành phố đang hình thành cơ chế theo dõi tiến độ trên toàn bộ hệ thống 114 dự án. Qua đó, những dự án đã đủ điều kiện sẽ được thúc đẩy ngay; dự án còn vướng ở khâu nào thì xác định đúng khâu đó để tháo gỡ; những vấn đề vượt thẩm quyền địa phương được tổng hợp, báo cáo để xử lý ở cấp thành phố.

Cách điều hành này cũng tạo ra sự thay đổi về trách nhiệm của các chủ thể. Thành phố tạo điều kiện về cơ chế, chính sách, thủ tục và giải phóng mặt bằng; đổi lại, chủ đầu tư phải cam kết triển khai ngay khi đủ điều kiện, không để đất sạch, thủ tục hoàn tất nhưng dự án vẫn chậm triển khai.

“

Từ những điểm nghẽn được tháo gỡ trong thực tiễn triển khai, cơ chế “làn xanh” theo Chỉ thị 16 đang tạo điều kiện để phát triển nhà ở xã hội. Khi thủ tục được rút ngắn, trách nhiệm được phân cấp rõ hơn và chính quyền các cấp chủ động đồng hành cùng doanh nghiệp, các dự án từng bước được đẩy nhanh tiến độ, góp phần bổ sung nguồn cung nhà ở, đáp ứng nhu cầu của người dân và thúc đẩy phát triển Thủ đô bền vững.

Thực hiện: Hồng Thái - Đình Hiệp
Thiết kế: Thanh Nga