Căng mình giữa “biển nước”

Từ sáng 7/10, khi mực nước sông Cầu liên tục vượt báo động III, chính quyền phường Kinh Bắc đã huy động hơn 600 người cùng hàng trăm phương tiện khẩn trương đắp gần 600m đê bằng bao tải cát và bạt chống sóng. Đến 8/10, khi nước vẫn dâng không ngừng, thêm 2.500 bao tải cát, 600m bạt nữa được trải dọc tuyến đê bối Đẩu Hàn.

Lữ đoàn Phòng không 673 (Quân đoàn 12) đóng quân tại Lạng Giang lập tức tăng cường lực lượng hỗ trợ. Cùng với họ là người dân, giáo viên, đoàn viên thanh niên – ai cũng có mặt, tay xẻng tay cuốc, cùng hô nhau chèn từng bao cát vào đoạn xung yếu.

“Chúng tôi lo sợ nước tràn qua đê, nên khi nghe lệnh huy động, cả làng kéo nhau ra đắp đê, không ai bảo ai”, ông Nguyễn Văn Lương, một người dân Kinh Bắc, chia sẻ.

Đến rạng sáng 9/10, tuyến đê Đẩu Hàn cơ bản được gia cố, cao trình vượt đỉnh lũ dự báo. Những bao cát ướt đẫm bùn đất, những bàn tay rớm phồng – tất cả như in dấu nỗ lực giữ lấy vùng quê trước cơn giận dữ của thiên nhiên.

Những điểm nóng trên toàn tuyến sông

Không chỉ Đẩu Hàn, tại xã Hợp Thịnh – nơi tuyến đê tả Cầu đóng vai trò “tấm khiên” bảo vệ hàng chục nghìn dân và nhiều khu công nghiệp, tình hình cũng căng thẳng không kém. Đoạn đê qua thôn Hương Ninh và Đa Hội liên tục được gia cố suốt đêm bởi cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Pháo binh 675 (Bộ Tư lệnh Pháo binh) cùng lực lượng công an, dân quân tự vệ.

Đến tối 8/10, đoàn công tác của Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ NN&PTNT) do Cục trưởng Phạm Đức Luận dẫn đầu đã có mặt kiểm tra thực địa. Ông yêu cầu Bắc Ninh triển khai ngay phương châm “4 tại chỗ” – lực lượng, phương tiện, hậu cần và chỉ huy tại chỗ – để đảm bảo an toàn cho dân.

Tại xã Phúc Hòa, đê hữu Thương bị tràn dài 850m, buộc phải đắp bao đất trong đêm. Nhiều đê bối như Phú Khê, Mỹ Hà, Đồng Chản bị vỡ từ 10 đến 70m, khiến 500 hộ dân phải sơ tán khẩn cấp. Hàng loạt trạm bơm, cống tiêu như Dương Đức, Phù Khê tạm ngừng hoạt động do ngập sâu.

Khi mưa lũ lịch sử trút xuống miền Bắc

Theo các chuyên gia khí tượng, mưa lũ lần này là hệ quả của vùng hội tụ gió mạnh kết hợp hoàn lưu bão số 11. Trả lời trên báo điện tử tiếng nói Việt Nam, ông Lê Ngọc Quyền – Phó Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Bắc Bộ – cho biết: “Từ sáng 6/10, hoàn lưu bão đi sâu vào đất liền, kết hợp gió Đông Nam và Tây Nam tạo nên vùng hội tụ gió kinh hướng mạnh, gây mưa to đến rất to cho các tỉnh Cao Bằng, Thái Nguyên, Lạng Sơn.”

Chỉ trong 36 giờ (từ 7 giờ ngày 6/10 đến 19 giờ ngày 7/10), lượng mưa tại Đồng Hỷ (Thái Nguyên) đạt tới 596mm – vượt tổng lượng mưa trung bình cả tháng 10. Tại Lạng Sơn và Cao Bằng, mưa cũng lên tới trên 300mm ở nhiều nơi. Địa hình dốc, sông hẹp và uốn lượn khiến nước thoát chậm, gây ngập lụt nghiêm trọng.

Đỉnh lũ trên các sông ở Bắc Bộ đều vượt báo động III, nhiều nơi vượt cả mốc lịch sử. Tại trạm Gia Bảy (sông Cầu), mực nước đạt 29,9m – cao hơn đỉnh lũ lịch sử 1,09m. Trạm Hữu Lũng (sông Trung) vượt 1,77m; trạm Cầu Sơn (sông Thương) vượt 0,36m.

Ông Lê Ngọc Quyền cảnh báo: “Hiện mực nước các sông lớn đang giảm dần, song riêng khu vực Bắc Ninh, sông Cầu vẫn có khả năng đạt đỉnh vào sáng 9/10, vượt báo động III khoảng 1m.”

Tính đến tối 8/10, nhiều khu vực tại Bắc Ninh như Hợp Thịnh, Xuân Cẩm, Vân Hà vẫn bị chia cắt bởi nước lũ. Người dân thôn Đồng Đạo phải dùng thuyền làm phương tiện di chuyển duy nhất. “Hơn chục năm nay chưa thấy lũ nào lên nhanh và dữ dội đến thế,” một người dân nói.

Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Vương Quốc Tuấn đã yêu cầu các sở, ngành chủ động khắc phục hậu quả bão số 10, số 11, đồng thời kiểm soát ô nhiễm môi trường sau mưa lũ, phòng nguy cơ dịch bệnh, bảo vệ nguồn nước sinh hoạt. Đến hơn 22 giờ đêm 8/10, lực lượng phòng chống lụt bão của địa phương đã hoàn thành gia cố đê bối Đầu Hàn.

Giữa biển nước mênh mông, hình ảnh hàng nghìn người dân Bắc Ninh cùng lực lượng chức năng xếp từng bao cát suốt đêm không biết mệt mỏi là minh chứng sống động cho sức mạnh cộng đồng trước thiên tai. Ngoài nguồn kinh phí do phường hỗ trợ để mua bạt, bao tải và cát, nhiều hộ dân địa phương cũng đã tự nguyện đóng góp kinh phí để mua bánh mì, nước uống, dây buộc bao tải cát, găng tay… nhằm phục vụ công tác phòng chống lũ lụt. Mưa lũ có thể cuốn trôi nhiều thứ, nhưng không thể cuốn đi tinh thần đoàn kết, nghĩa đồng bào. Từ đê Đẩu Hàn đến tả Cầu, từ những bàn tay chai sạn đến ánh mắt kiên định, tất cả đều hướng tới một điều duy nhất: giữ đê là vì sự an toàn chung.