Ấn Độ hướng Đông

Trong thời gian 6 ngày chuyến thăm ba quốc gia này, ông Narendra Modi đã nhận được sự đồng thuận sâu rộng của Tổng thống Indonesia Subianto Prabowo, Thủ tướng Australia Anthony Albanese và Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon về những nội dung đề ra trong chương trình nghị sự.

Nhân dịp này, nhiều thỏa thuận hợp tác song phương mới đã được ký kết với tầm tác động không chỉ tới quan hệ song phương mà còn tới cả cục diện chính trị an ninh và quan hệ quốc tế ở khu vực Đông Nam Á, Nam Á và Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Trong số các thỏa thuận hợp tác, đáng chú ý hơn cả là thỏa thuận giữa Ấn Độ và Australia về cung ứng uranium, các thỏa thuận liên quan đến bảo đảm chuỗi cung ứng nguyên vật liệu chiến lược, bảo đảm an ninh năng lượng cũng như hợp tác về quân sự, quốc phòng và an ninh.

Hoạt động đối ngoại này của ông Narendra Modi là bằng chứng mới nhất và đầy sức thuyết phục về việc Ấn Độ triển khai thực thi mạnh mẽ và nhất quán chính sách đối ngoại hướng về phía Đông, tức là hướng về khu vực Đông Nam Á, Nam Thái Bình Dương nói riêng và về khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nói chung. Đường lối hay chiến lược đối ngoại này trên thực tế bao gồm chính sách “Act East”, tạm dịch là “Hành động hướng về phía Đông” và chiến lược an ninh hàng hải Mahasagar (Mahasagar có nghĩa là biển lớn hoặc đại dương). Ấn Độ là thành viên của nhóm Bộ Tứ cùng với Mỹ, Nhật Bản và Australia.

Trong bối cảnh đó, cả ba nơi ông Modi tới thăm đều là những đối tác quan trọng và đặc biệt giá trị đối với Ấn Độ, là những “cửa ngõ” cho ông Modi hiện thực hóa chủ trương gây dựng và tăng cường ảnh hưởng của Ấn Độ trên mọi phương diện ở khu vực Đông Nam Á và Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Ngoài hiệu ứng thúc đẩy mạnh mẽ và thực chất các mối quan hệ hợp tác song phương của Ấn Độ với Indonesia, Australia và New Zealand trên mọi lĩnh vực, chuyến công du này đã giúp ông Narendra Modi đạt được bốn mục tiêu chiến lược cho cả hiện tại lẫn lâu dài.

Thứ nhất, tăng cường sự hiện diện trực tiếp và ảnh hưởng của Ấn Độ ở khu vực Đông Nam Á và Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, qua đó để phục vụ hiệu quả hơn những lợi ích chiến lược của nước này.

Thứ hai, tự cường và liên thủ với Australia tạo thành trục sức mạnh để đối phó với sự lấn át, áp đặt của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nói chung và trong khuôn khổ nhóm Bộ Tứ nói riêng. Bằng cách này, Ấn Độ vừa có thể gia tăng vị thế trong quan hệ với Mỹ và Nhật Bản trong nhóm Bộ Tứ lại vừa có thể tự gây dựng nên vị thế của một trung tâm và trụ cột sức mạnh ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Thứ ba, trong cả chính sách đối ngoại hướng Đông lẫn trong chiến lược an ninh biển của ông Narendra Modi phản ánh những toan tính nhằm ứng phó với những mưu tính chiến lược và hành động cụ thể của Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương và ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Việc gia tăng vai trò trong nhóm Bộ Tứ và kiến tạo mạng lưới đa tầng và rộng rãi các mối quan hệ đối tác hoặc liên kết với các đối tác trong và ngoài khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đặc biệt hữu dụng cho Ấn Độ trong chuyện này.

Thứ tư, khu vực địa lý và các đối tác ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đóng vai trò quan trọng trong chiến lược gây dựng ảnh hưởng dẫn dắt khối Phương Nam toàn cầu của ông Narendra Modi.

Như vậy, dù đi xa, thời gian công du dài nhưng Thủ tướng Narendra Modi đã thu về những kết quả mang lại cả lợi ích trước mắt lẫn giá trị chiến lược lâu dài.