Sau 9 tháng thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, Hà Nội đang chuyển rõ hơn từ cách làm dựa vào chương trình, kế hoạch sang quản trị theo nhiệm vụ, tiến độ và sản phẩm đầu ra. Riêng trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, khoảng 160 đề xuất đặt hàng đã được tiếp nhận, một số nhiệm vụ đã tạo ra sản phẩm cụ thể. Tuy nhiên, từ sản phẩm nghiên cứu đến giao dịch và thương mại hóa vẫn còn một khoảng cách không nhỏ.

Từ “đặt hàng” đến sản phẩm
Điểm đáng chú ý trong cách Hà Nội triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW là sự thay đổi từ hỗ trợ phân tán sang đặt hàng theo những bài toán phát triển, công nghệ chiến lược và khả năng ứng dụng, thương mại hóa. Đến tháng 9-2026, Sở Khoa học và Công nghệ đã tiếp nhận khoảng 160 đề xuất đặt hàng từ các sở, ngành, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân.
Cách tiếp cận này đang tạo ra những kết quả cụ thể hơn. Trên cơ sở Danh mục các bài toán lớn của thành phố giai đoạn 2026-2030, Hà Nội triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu theo hướng gắn nghiên cứu với chế tạo sản phẩm mẫu, thử nghiệm, ứng dụng và thương mại hóa.
Hà Nội ban hành Quyết định số 4217/QĐ-UBND ngày 12-8-2026, xác định 9 nhóm công nghệ chiến lược và 25 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên giai đoạn 2026-2035. Trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, cảm biến thế hệ mới, robot tự hành, UAV, dữ liệu lớn, bản sao số và blockchain phục vụ quản trị đô thị thông minh.
Từ danh mục này, một số nhiệm vụ được triển khai theo mô hình liên kết Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp, tập trung vào công nghệ lõi và sản phẩm có khả năng ứng dụng. Thành phố đã phê duyệt 2 nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược theo hình thức giao trực tiếp. Một là nghiên cứu, chế tạo thử nghiệm nền tảng Camera AI biên đa dụng thế hệ mới do doanh nghiệp NST chủ trì, phối hợp Đại học Bách khoa Hà Nội thực hiện. Hai là nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và thử nghiệm xe thang cứu hộ tầm vươn 32m và 56m do Tập đoàn ô tô Hiệp Hòa chủ trì, phối hợp với viện, trường và doanh nghiệp. Nhiệm vụ xe thang đã ký hợp đồng, triển khai từ tháng 7-2026.

Ở nhóm sản phẩm đã có kết quả rõ hơn, máy phát tia plasma lạnh PlasmaMED thế hệ II đã được chế tạo thử nghiệm 20 máy, làm chủ thiết kế và công nghệ, được cấp bằng sáng chế và đào tạo 30 người vận hành. Giá bán dự kiến khoảng 1,6 tỷ đồng/máy, có khả năng cạnh tranh, thay thế một phần thiết bị nhập khẩu và phát triển thị trường trong nước, quốc tế.
Kết quả nghiên cứu, nuôi và phát triển cá ngạnh tại Hà Nội cũng cho lợi nhuận trung bình hơn 20,4 triệu đồng/lồng 100m³, tỷ suất sinh lời 36%; mô hình nuôi trong ao đạt lợi nhuận hơn 180 triệu đồng/ha, tỷ suất sinh lời 33,7%.

Từ những nhiệm vụ cụ thể này, yêu cầu về sản phẩm không còn chỉ được đặt ở khâu cuối của quá trình nghiên cứu mà bắt đầu được tính đến ngay từ khi lựa chọn và tổ chức nhiệm vụ.
Một số đề xuất đang được xem xét tiếp tục đi theo hướng này, như: Vòng đeo tay y tế thông minh hỗ trợ người cao tuổi, bản sao số hệ thống thoát nước đô thị và lò nung gốm sứ bằng điện thông minh ứng dụng AI cho làng nghề Bát Tràng.
Cùng với đặt hàng nhiệm vụ, thành phố đang chuẩn bị hạ tầng cho nghiên cứu và phát triển. Ba phòng thí nghiệm trọng điểm được đề xuất theo tinh thần Nghị quyết số 25 của HĐND thành phố gồm: Thần kinh - Lão hóa khỏe mạnh tại Trường Đại học Y Hà Nội; Hệ thống không người lái tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội; Môi trường và Năng lượng bền vững do Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp Tập đoàn Dầu khí Việt Nam thực hiện.
Thành phố cũng đặt vấn đề xây dựng phòng thí nghiệm lượng tử dùng chung theo mô hình hợp tác giữa Nhà nước - viện, trường - doanh nghiệp, hướng tới chia sẻ thiết bị và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng nghiên cứu.
Như vậy, sau 9 tháng, bức tranh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Hà Nội đã có thêm những “địa chỉ” cụ thể: Bài toán được đặt hàng, công nghệ được lựa chọn, nhiệm vụ được giao và sản phẩm bắt đầu hình thành.
Từ thử nghiệm đến thị trường
Một bước tiến đáng chú ý trong 9 tháng qua là Hà Nội bắt đầu đưa cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) vào những công nghệ cụ thể. Đến ngày 20-9-2026, thành phố đã tiếp nhận chính thức 4 hồ sơ, trong đó 2 hồ sơ được cho phép thử nghiệm, 1 hồ sơ đủ điều kiện tổ chức hội đồng thẩm định và 1 hồ sơ được yêu cầu bổ sung, hoàn thiện. Ngoài ra, 9 đề xuất đang được hướng dẫn hoàn thiện.

Hai dự án được cho phép thử nghiệm liên quan đến những công nghệ mới có tính ứng dụng cao trong các lĩnh vực phương tiện tự hành và chế biến đất hiếm. Đây là bước chuyển đáng chú ý bởi với những công nghệ chưa có đầy đủ tiền lệ, thử nghiệm trong môi trường thực tế chính là cách kiểm chứng công nghệ, nhận diện rủi ro và hoàn thiện phương án trước khi mở rộng ứng dụng.
Cùng với sandbox, Hà Nội đã bắt đầu dựng những công cụ để kết nối kết quả nghiên cứu với thị trường. Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội và Chợ Chuyển đổi số ra mắt từ tháng 2-2026, vận hành thử nghiệm theo mô hình kết hợp trực tuyến và giao dịch trực tiếp. Đến tháng 9, HanoTEX có 242 tài khoản đăng ký, 227 doanh nghiệp tìm hiểu và đăng ký niêm yết, 44 công nghệ, giải pháp chào bán và 80 nhu cầu công nghệ tìm mua. Trong tháng, Sàn ghi nhận 18 lượt tư vấn công nghệ, 6 lượt tư vấn môi giới, kết nối cung - cầu và 28 thỏa thuận hợp tác. Dù vậy, Sàn chưa phát sinh hợp đồng giao dịch công nghệ thành công.
Điều đó cho thấy, để một công nghệ thực sự bước vào thị trường, có Sàn giao dịch thôi chưa đủ. Doanh nghiệp cần xác định được mình cần đổi mới công nghệ ở đâu; công nghệ phải được đánh giá về mức độ sẵn sàng, chất lượng và khả năng ứng dụng; còn tài sản trí tuệ, giá cả, thử nghiệm, tài chính và các dịch vụ sau kết nối cũng phải được giải quyết. Đây đang là những điểm nghẽn của thị trường công nghệ Hà Nội.

Bài toán tương tự đặt ra với chính các nhiệm vụ khoa học và công nghệ. Thành phố đã chuyển mạnh sang đặt hàng theo bài toán thực tiễn, nhưng một số nhiệm vụ sau nghiệm thu vẫn mới dừng ở mô hình thí điểm, chưa gắn chặt với địa chỉ ứng dụng, đơn đặt hàng của doanh nghiệp hoặc nhu cầu thị trường. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là tạo ra sản phẩm mà còn phải xác định ngay từ đầu sản phẩm sẽ được sử dụng ở đâu, ai tiếp nhận và bằng cách nào có thể đi tiếp tới thị trường.
Trong khi đó, quy mô doanh nghiệp công nghệ của Hà Nội đã khá lớn. Đến tháng 9-2026, thành phố có 226 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và khoảng 10.996 doanh nghiệp công nghệ số. Vấn đề hiện nay không chỉ là phát triển thêm về số lượng, mà là hình thành những doanh nghiệp có khả năng dẫn dắt công nghệ chiến lược và những sản phẩm R&D đủ sức đi vào sản xuất, kinh doanh.
Muốn đi tiếp, nhiều cơ chế mới cần được cụ thể hóa. Đó là đặt hàng theo sản phẩm đầu ra, nghiệm thu theo kết quả vận hành, chấp nhận rủi ro có kiểm soát, định giá dữ liệu và tài sản trí tuệ, góp vốn bằng tài sản trí tuệ, mua sắm công nghệ mới, vốn mồi và đầu tư mạo hiểm.
Vì thế, quý IV-2026, Hà Nội xác định trọng tâm không chỉ là tiếp tục tạo thêm nhiệm vụ hay thêm các hoạt động kết nối, mà chuyển những kết quả bước đầu thành sản phẩm, mô hình và giá trị có thể đo đếm; thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, vận hành thực chất thị trường công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.