Xuất khẩu Hà Nội tăng tốc trước nhiều thách thức

Những điểm sáng trong hoạt động xuất khẩu

Thông tin từ Chi Cục Thống kê thành phố Hà Nội cho thấy, trong 6 tháng đầu năm 2026 xuất khẩu Việt Nam phải đối mặt với nhiều rủi ro tiềm ẩn khi vẫn tập trung đa phần vào một số thị trường lớn như Mỹ, EU, Trung Quốc… Trong khi những thị trường này đã có những thay đổi chính sách nhập khẩu, thuế quan khắt khe từ Mỹ và sự phân mảnh thương mại. Các nền kinh tế lớn giảm tốc đã khiến doanh nghiệp thiếu đơn hàng xuất khẩu.

Mặc dù gặp nhiều khó khăn nhưng kim ngạch xuất khẩu của thành phố Hà Nội trong 6 tháng đầu năm 2026 đã có sự tăng trưởng vượt bậc đạt kim ngạch 10,585 tỷ USD, tăng 5,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, một số nhóm hàng có kim ngạch xuất khẩu tăng so với cùng kỳ như hàng nông sản tăng 10,6%; Máy vi tính, hàng điện tử và linh kiện tăng 18,1%; Xăng dầu tăng 123,7%; Thủy tinh và các mặt hàng từ thủy tinh tăng 15,8%...

Giám đốc Công ty CP Prosi Thăng Long Nguyễn Văn Hùng cho biết, doanh nghiệp hiện xuất khẩu khoảng 90% sản lượng sang hơn 90 quốc gia. Bên cạnh các thị trường truyền thống như EU, Mỹ, Trung Quốc, doanh nghiệp còn xuất khẩu vào khu vực Trung Đông và Nam Á.

Đặc biệt, doanh nghiệp Hà Nội đã khẳng định sự tăng trưởng lớn mạnh thông qua việc giữ vai trò chủ lực trong hoạt động xuất khẩu, giảm dần sự lệ thuộc vào doanh nghiệp FDI khi kim ngạch xuất khẩu đạt 5,737 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 54,2%, khu vực FDI đạt 4,848 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 45,8%, Kết quả này cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ của doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình xuất khẩu hàng Việt ra thị trường thế giới.

Trong bối cảnh khó khăn khi kinh tế thế giới giảm tốc độ phát triển, các doanh nghiệp nỗ lực thực hiện những cách thức xuất khẩu mới như xuất khẩu thông qua các sàn thương mại điện tử lớn hoặc tập đoàn bán lẻ nước ngoài như AEON, Central Retail, MM Mega Market... Đẩy mạnh kết nối giao thương giữa doanh nghiệp Việt Nam với thị trường xuất khẩu trọng điểm như Mỹ, Nhật Bản, EU...

Giám đốc Xuất khẩu Công ty CP Tập đoàn Thạch Bàn Trần Thị Hoài Tú cho biết, nhờ chuyển đổi phương thức kinh doanh, chú trọng ứng dụng nền tảng số, quảng bá hàng hóa tại các sàn thương mại điện tử nên sản phẩm xuất khẩu Thạch Bàn qua sàn thương mại điện tử đã chiếm tỷ lệ 20% sản lượng hàng hóa giúp lợi nhuận có thể tăng gấp 3 lần so với xuất khẩu theo cách truyền thống.

Hà Nội đồng hành với doanh nghiệp

Năm 2026, thành phố Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu đạt 12%, để đạt được mục tiêu này Hà Nội cần phải có chiến lược đa dạng hóa thị trường qua đó duy trì kim ngạch xuất khẩu cao. Theo Chủ tịch Hội Công nghiệp Chủ lực thành phố Hà Nội (HAMI) Nguyễn Xuân Phú, tăng trưởng xuất khẩu của Hà Nội đang có dấu hiệu chững lại, nguyên nhân là bởi thị trường thế giới có nhiều biến động khiến đơn hàng chủ yếu có quy mô nhỏ nhưng yêu cầu cao hơn; Chi phí đầu vào, logistics, lãi vay, tỷ giá ở mức cao; Rào cản kỹ thuật, tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe…Trong khi đó doanh nghiệp trong nước còn hạn chế về vốn, công nghệ… nên nhiều doanh nghiệp vẫn chủ yếu xuất khẩu thô hoặc gia công (OEM) khiến giá trị gia tăng thấp.

Để tháo gỡ khó khăn trong xuất khẩu Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội Mạc Quốc Anh kiến nghị, thời gian tới thành phố Hà Nội cần hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi xanh, sở hữu trí tuệ, thương mại điện tử xuyên biên giới; Xây dựng các gói tín dụng, nghiên cứu cơ chế cho vay dựa trên hợp đồng, đơn hàng và dòng tiền. Bên cạnh đó đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại theo hướng thực chất, gắn với đơn hàng cụ thể, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp trước, trong và sau các chương trình kết nối giao thương; Phát triển hệ thống logistics, kho ngoại quan, kho lạnh, đẩy mạnh kết nối với cảng biển, sân bay, cửa khẩu để giảm chi phí xuất khẩu.

Đồng tình với phân tích này, dưới góc độ doanh nghiệp, Giám đốc Đối ngoại và Đầu tư Tập đoàn Central Retail Việt Nam Phạm Thị Thùy Linh đề xuất, Sở Công Thương Hà Nội phối hợp với các tỉnh, thành đưa thêm các sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương vào hệ thống siêu thị Go! cũng như các siêu thị do doanh nghiệp FDI đầu tư tại Việt Nam qua đó xuất khẩu hàng Việt ra thế giới thông qua hệ thống bán lẻ quốc tế.

Nhìn nhận “bức tranh” xuất khẩu trong năm 2026, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) Nguyễn Anh Sơn nêu rõ, thành phố Hà Nội bên cạnh việc khai thác hiệu quả hiệp định thương mại tự do (FTA), đồng thời mở rộng thị trường sang Nam Mỹ, châu Phi và thị trường Halal là lĩnh vực còn nhiều dư địa tăng trưởng. Đồng thời tích cực tham gia các hội nghị giao ban xúc tiến thương mại từ đó cập nhật thông tin từ hệ thống hơn 60 thương vụ Việt Nam ở nước ngoài.

Trước những kiến nghị, đề xuất tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình xuất khẩu, Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Võ Nguyên Phong thông tin, để hỗ trợ doanh nghiệp tăng kim ngạch xuất khẩu, từ nay đến hết năm 2026 Sở Công Thương tiếp tục triển khai các chương trình xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường và tận dụng hiệu quả các FTA. Đồng thời tăng cường liên kết với các địa phương kết nối giao thương. Mở rộng hợp tác với các địa phương, thị trường nước ngoài có nhiều tiềm năng như Nhật Bản, Hàn Quốc, Canada qua đó đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại. “ Thành phố Hà Nội sẽ đồng hành với doanh nghiệp nhưng trong quá trình xuất khẩu đòi hỏi doanh nghiệp chủ động, linh hoạt và khả năng thích ứng bởi đây là nền tảng lâu dài để nâng cao sức cạnh tranh và phát triển bền vững”, ông Phong nhấn mạnh.