Xử lý vi phạm công trình thủy lợi: Cần chuyển biến thực chất

Vi phạm còn nhiều, xử lý chưa theo kịp

Trong hai ngày 4 và 5-11, phóng viên Báo Hànộimới ghi nhận nhiều đoạn mặt kênh N7 và kênh Đồng Mô qua các tổ dân phố Đồng Nanh, Quyết Tiến (phường Chương Mỹ) bị che kín bằng bê tông. Trên mặt kênh, người dân họp chợ, tập kết vật liệu xây dựng, rửa xe, sản xuất đồ gỗ, nhôm, kính… Phía dưới, nước đen kịt, rác thải sinh hoạt nổi lềnh bềnh.

Trên sông Vân Đình, đoạn qua xã Phượng Dực, nhiều công trình đã được xây dựng trên bờ và vùng phụ cận. Tại kênh tiêu Gò Bài (xã Cổ Đô), phế thải xây dựng bị đổ xuống một đoạn lòng kênh, trong khi vỏ container được tập kết trên bờ. Theo cán bộ, nhân viên các xí nghiệp thủy lợi trực tiếp quản lý công trình, tình trạng lấn chiếm, đổ phế thải không chỉ làm thu hẹp lòng dẫn mà còn gây khó khăn cho việc nạo vét, duy trì công trình. Tuy nhiên, do các xí nghiệp thủy lợi không có chức năng xử lý vi phạm nên khi phát hiện, cán bộ chỉ lập biên bản, chuyển hồ sơ đến các xã, phường theo thẩm quyền.

Hộ ông Nguyễn Danh Truyền (tổ dân phố Quyết Tiến, phường Chương Mỹ) đã tự ý dựng công trình trên lòng kênh làm nơi sản xuất đồ mộc từ nhiều năm trước. Trao đổi với phóng viên, ông Truyền giải thích, do thiếu chỗ sản xuất, gia đình “mượn tạm” lòng kênh, khi Nhà nước cần sẽ tháo dỡ, trả lại.

Cũng tại tổ dân phố Quyết Tiến (phường Chương Mỹ), ông Vũ Ngọc Nhàn có làm cầu tạm qua kênh Đồng Mô. Ông Nhàn cho biết, tuyến đường vào trang trại bị hư hỏng, sạt lở, phải ngăn phương tiện qua lại, nên gia đình ông đã mua vật liệu làm cầu tạm qua kênh Đồng Mô để vận chuyển thức ăn chăn nuôi và phục vụ người dân đi lại. Biết việc tự làm cầu là vi phạm nhưng ông Nhàn vẫn mong được sử dụng công trình trong thời gian chờ sửa đường.

Tại thôn Hòa Mỹ (xã Phượng Dực), bà Đào Thị Phin xây công trình trong phạm vi bảo vệ sông Vân Đình. Bà Phin cho rằng, gia đình chỉ xây trên nền công trình cũ, “mượn tạm” phần đất ngoài sổ đỏ để phục vụ sinh hoạt. Khi Nhà nước cần, gia đình sẽ trả lại.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, trong 9 tháng của năm 2026, trên hệ thống công trình thủy lợi do thành phố quản lý theo phân cấp phát sinh 185 vụ vi phạm. Đến hết tháng 9, có 39 vụ đã được xử phạt, còn 146 vụ chưa xử phạt. Cũng trong 9 tháng, các địa phương đã xử phạt 222 vụ phát sinh từ trước năm 2026. Số vụ tồn tại qua các năm chưa được xử phạt vẫn lên tới 12.090 trường hợp.

Ngăn chặn từ sớm, xử lý dứt điểm

Liên quan đến vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường đã yêu cầu các xã, phường xử lý dứt điểm 146 vụ vi phạm phát sinh trong 9 tháng của năm 2026 trước ngày 10-11. Thành phố cũng yêu cầu kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan nếu để xảy ra hoặc chậm xử lý vi phạm. Trong các trường hợp phóng viên phản ánh, cầu tạm của gia đình ông Nhàn, công trình của nhà bà Phin và vụ vi phạm tại kênh tiêu Gò Bài thuộc diện phải xử lý trong đợt này.

Về công trình của bà Đào Thị Phin, Trưởng phòng Hạ tầng, nông nghiệp và môi trường xã Phượng Dực Nguyễn Tiến Đạt cho biết, xã đã xử phạt vi phạm hành chính, yêu cầu điện lực ngừng cung cấp điện và đang vận động gia đình tháo dỡ công trình. Với các trường hợp còn lại, xã đang rà soát, phân loại và hoàn thiện hồ sơ để xử lý.

Phó Trưởng phòng Hạ tầng, nông nghiệp và môi trường xã Cổ Đô Lê Quốc Thắng cho hay, xã đã xác định được người vi phạm tại kênh tiêu Gò Bài, đã cắt điện và yêu cầu di chuyển container khỏi bờ kênh. Người vi phạm đang rao bán container. Khi phóng viên hỏi về thời hạn phải di chuyển container, ông Lê Quốc Thắng cho biết, từ nay đến ngày 10-11, xã sẽ xử lý triệt để vụ việc.

Trao đổi với phóng viên, Chủ tịch UBND phường Chương Mỹ và Chủ tịch UBND hai xã Phượng Dực, Cổ Đô đều khẳng định đã yêu cầu các phòng chuyên môn khẩn trương tham mưu xử lý dứt điểm các trường hợp phóng viên phản ánh.

Trong khi đó, Quyền Trưởng phòng Hạ tầng, nông nghiệp và môi trường xã Hòa Xá Dương Hồng Điệp chia sẻ, cán bộ trật tự xây dựng, địa chính đã phối hợp với công an xã và trưởng thôn để phát hiện, xử lý vi phạm ngay khi mới phát sinh. Kết quả thực hiện là căn cứ đánh giá thi đua hằng tháng. Nhờ đó, trong 9 tháng của năm 2026, xã Hòa Xá không ghi nhận vi phạm mới và đã xử phạt 11 vụ tồn đọng.

Việc kiểm tra, phát hiện, lập biên bản, phối hợp và đôn đốc xử lý vi phạm là các tiêu chí để đánh giá mức độ hoàn thành hợp đồng đặt hàng của các doanh nghiệp thủy lợi. Với những vụ đã có quyết định xử phạt hoặc yêu cầu khắc phục, đơn vị quản lý công trình thủy lợi vẫn phải tiếp tục phối hợp với địa phương cho đến khi công trình vi phạm được tháo dỡ, vật cản được di chuyển, lòng kênh được khơi thông.

Thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Đình Hoa cho biết đã yêu cầu các công ty thủy lợi phân công nhiệm vụ cụ thể đến từng người lao động, thường xuyên kiểm tra để kịp thời ngăn chặn vi phạm mới, không để vi phạm cũ tái diễn, mở rộng. Chính quyền các xã, phường có trách nhiệm xử lý dứt điểm những trường hợp đã được đôn đốc, thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả và lập kế hoạch giải quyết những vụ còn tồn đọng.