Xe tự chế, xe chở hàng cồng kềnh:Mối nguy rình rập trên nhiều cung đường

“Bẫy tai nạn” di chuyển trên đường phố

Giữa dòng phương tiện đông đúc trên nhiều tuyến phố, không khó để bắt gặp những chiếc xe tự chế chở các bó sắt thép, tôn, nhôm, ống nhựa dài tới vài mét hoặc chất hàng hóa cao ngất che khuất tầm nhìn, chở đồ đạc nặng, cồng kềnh như tủ, giường, vật liệu xây dựng... Những phương tiện này không chỉ làm mất mỹ quan đô thị mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn giao thông, đe dọa trực tiếp đến sự an toàn của người đi đường.

Trên các diễn đàn và hội nhóm về giao thông, cư dân mạng thường xuyên cảnh báo nhau chủ động giữ khoảng cách an toàn khi gặp xe ba bánh chở vật liệu sắc nhọn hoặc hàng hóa quá khổ trên đường phố. Nhiều người gọi đây là những “lưỡi gươm di động”, “hung thần đường phố” hay “bẫy tai nạn di chuyển” bởi chỉ cần một cú phanh gấp, một pha vào cua bất ngờ, một khoảnh khắc mất tập trung hoặc việc chở hàng quá tải khiến phương tiện mất thăng bằng, hậu quả có thể rất khó lường.

Nhiều vụ tai nạn từng xảy ra đã trở thành lời cảnh báo rõ ràng về mức độ nguy hiểm của những phương tiện này. Điển hình là vụ va chạm giữa một xe buýt và xe ba bánh tự chế chở nhiều thanh sắt chạy ngược chiều trên đường Nguyễn Trãi. Dù đã xảy ra cách đây khá lâu nhưng nhiều người chứng kiến vẫn chưa quên hình ảnh hàng chục thanh sắt dài khoảng 10m đâm xuyên qua kính chắn gió, lao thẳng vào khoang lái xe buýt. Rất may tài xế xe buýt kịp thời rời khỏi vị trí điều khiển nên không bị thương, còn tài xế xe ba bánh chỉ bị thương nhẹ nhưng vụ việc đã khiến hành khách trên xe và người dân sống gần khu vực xảy ra tai nạn được một phen hoảng sợ.

Đáng lo ngại, nhiều người vẫn coi việc sử dụng xe tự chế hoặc phương tiện chở hàng cồng kềnh là chuyện bình thường để phục vụ mưu sinh. Đại úy Phạm Văn Nghĩa, cán bộ Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 10 (Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội) cho biết: “Nhằm chở được nhiều hàng hóa để tăng thu nhập, một số nhân viên giao hàng đã tự ý cải tạo, độ chế phương tiện, gắn thêm thùng hàng hoặc kéo theo xe phía sau. Những phương tiện này khi tham gia giao thông thường cồng kềnh, khó kiểm soát, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn, đặc biệt trên các tuyến đường có mật độ phương tiện cao”.

Trường hợp anh Đ.V.D, nhân viên giao hàng của Công ty SPX, là một ví dụ. Do thu nhập được tính theo số lượng đơn hàng, dao động từ 3.000 đồng đến 5.000 đồng mỗi đơn nên anh đã tự đóng thêm thùng hàng phía sau xe để tăng khả năng vận chuyển. Việc làm này có thể giúp anh tăng thêm thu nhập nhưng cũng đồng thời làm gia tăng nguy cơ tai nạn giao thông và khiến anh vi phạm các quy định của pháp luật. Đáng nói, một số người dù biết hành vi của mình là vi phạm nhưng vẫn tìm cách “lách luật” bằng cách lựa chọn di chuyển vào giờ nghỉ trưa hoặc buổi tối để tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng.

Tăng cường xử lý vi phạm, nâng cao ý thức người dân

Theo quy định, các phương tiện tự ý thay đổi kết cấu, kích thước, lắp thêm bộ phận kéo, chở hàng hóa cồng kềnh đều vi phạm pháp luật. Theo luật sư Nguyễn Anh Thơm, Trưởng Văn phòng luật sư Nguyễn Anh, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, Khoản 5, Điều 31, Luật Trật tự, an toàn và giao thông đường bộ nêu rõ, hàng hóa xếp trên xe thô sơ phải bảo đảm an toàn, không gây cản trở giao thông và che khuất tầm nhìn của người điều khiển. Hàng hóa xếp trên xe không vượt quá 1/3 chiều dài thân xe và không vượt quá 1m phía trước và phía sau xe; không vượt quá 0,4m mỗi bên bánh xe.

“Cũng tại Luật này, Khoản 3, Điều 33, quy định người lái xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy không được thực hiện các hành vi sử dụng xe để kéo, đẩy xe khác, vật khác, dẫn dắt vật nuôi, mang, vác và chở vật cồng kềnh; chở người đứng trên xe, giá đèo hàng hoặc ngồi trên tay lái; xếp hàng hóa trên xe quá giới hạn quy định”, luật sư Nguyễn Anh Thơm cho biết.

Hiện nay, mức phạt đối với hành vi kéo, đẩy xe khác, vật khác, dẫn dắt vật nuôi, mang vác vật cồng kềnh được quy định tại Nghị định số 168/2024/NĐ-CP là từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng. Trường hợp gây tai nạn giao thông, mức phạt tăng lên từ 10 triệu đồng đến 14 triệu đồng. Phải chăng mức phạt này vẫn nhẹ, chưa đủ sức răn đe nên các hành vi vi phạm vẫn tái diễn? Đại úy Phạm Văn Nghĩa cho biết: “Thực hiện kế hoạch của Công an thành phố Hà Nội về tăng cường xử lý các hành vi vi phạm là nguyên nhân trực tiếp gây tai nạn giao thông, Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 10 đã tập trung kiểm tra, xử lý các phương tiện chở hàng cồng kềnh, xe tự chế, xe kéo theo vật khác trên các tuyến trọng điểm”.

Tuy nhiên, để ngăn chặn những “bẫy tai nạn di động” tiếp tục xuất hiện trên đường phố, bên cạnh sự vào cuộc của lực lượng chức năng trong công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân khi tham gia giao thông. Cơ quan Công an thành phố Hà Nội khuyến cáo người dân không sử dụng phương tiện không hợp pháp, không đủ điều kiện lưu thông, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành quy định pháp luật về trật tự, an toàn giao thông nhằm bảo đảm an toàn cho bản thân và cộng đồng.

Không chỉ tuyên truyền cho người điều khiển phương tiện, giờ đây cũng cần đẩy mạnh nâng cao nhận thức của chính những người sử dụng dịch vụ vận chuyển. Khi người dân sẵn sàng nói không với xe ba bánh tự chế, xe chở hàng cồng kềnh, thiếu an toàn, nhu cầu sử dụng sẽ giảm và vi phạm cũng sẽ từng bước được hạn chế. An toàn giao thông không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn là nghĩa vụ và ý thức của mỗi người dân.