Những ngày qua, trên nhiều tuyến đường ở thành phố Hà Nội liên tục xuất hiện tình trạng xe vận chuyển đất, đá, vật liệu xây dựng làm rơi vãi bùn đất, gây ô nhiễm môi trường, mất mỹ quan đô thị và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông.
Trước thực trạng này, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã đề nghị các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm, đồng thời siết chặt trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu nhằm chấm dứt tình trạng kéo dài nhiều năm qua.

Vi phạm tái diễn trên nhiều tuyến đường
Cùng với tốc độ phát triển hạ tầng và hàng loạt dự án trọng điểm được triển khai đồng loạt, nhu cầu vận chuyển đất đào, vật liệu xây dựng và phế thải xây dựng trên địa bàn Hà Nội tăng mạnh. Đây là điều tất yếu của quá trình phát triển đô thị. Tuy nhiên, đi kèm với đó là tình trạng nhiều phương tiện vận chuyển không thực hiện đầy đủ các quy định về bảo vệ môi trường, khiến đất, đá, bùn thải rơi vãi trên đường, gây bức xúc trong nhân dân.
Thời gian qua thành phố đồng loạt triển khai nhiều dự án lớn như các hồ điều hòa, công trình tiêu thoát nước, đường Vành đai 1, Vành đai 2,5, mở rộng Quốc lộ 1A, Quốc lộ 6 và nhiều công trình hạ tầng quan trọng khác. Khối lượng vận chuyển vật liệu, đất đào và chất thải rắn xây dựng tăng đột biến. Qua kiểm tra thực tế, mặc dù phần lớn nhà thầu đã chấp hành quy định, song vẫn còn không ít đơn vị che chắn phương tiện sơ sài, chở quá tải, không rửa sạch bánh xe trước khi ra khỏi công trường hoặc để xe tụt ben khi lưu thông. Hậu quả là bùn đất, cát đá rơi vãi trên nhiều tuyến đường, vừa gây ô nhiễm môi trường, vừa làm giảm an toàn giao thông.

Đáng chú ý, chỉ trong khoảng thời gian từ ngày 22 đến 27-7, cơ quan chức năng đã ghi nhận nhiều trường hợp vi phạm trên các tuyến Vành đai 3, Võ Văn Kiệt, Võ Chí Công, Kim Mã, Liễu Giai cùng nhiều tuyến đường thuộc địa bàn các xã Thường Tín, Hồng Vân. Các hình ảnh ghi nhận cho thấy nhiều đoạn đường phủ kín bùn đất sau khi xe tải đi qua, buộc lực lượng vệ sinh môi trường phải huy động nhân lực thu dọn nhiều lần trong ngày.
Theo ông Nguyễn Văn Quý – Trưởng phòng Quản lý chất thải rắn (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội), bùn đất rơi vãi không chỉ gây mất mỹ quan mà còn trở thành "cái bẫy" đối với người tham gia giao thông, đặc biệt khi gặp mưa. Xe máy rất dễ trượt ngã, trong khi bụi đất phát tán vào những ngày nắng lại ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng không khí và sức khỏe người dân sinh sống hai bên đường.
Điều đáng nói là tình trạng này không phải mới xuất hiện. Thành phố đã nhiều lần ban hành các văn bản chỉ đạo, trong đó có Chỉ thị số 08/CT-UBND ngày 5-5-2026 về tăng cường bảo đảm vệ sinh môi trường trong hoạt động xây dựng. Tuy nhiên, ở một số công trình, việc thực hiện vẫn còn mang tính đối phó, chưa tạo chuyển biến thực chất.

Siết trách nhiệm chủ đầu tư và xử lý nghiêm đơn vị thi công
Để xử lý dứt điểm tình trạng trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã đề nghị Công an thành phố, Sở Xây dựng cùng UBND các xã, phường đồng loạt tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo đúng thẩm quyền.
Theo chỉ đạo của Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Minh Tấn trong văn bản gửi các đơn vị, giải pháp trọng tâm là tăng cường tuần tra, kiểm soát các phương tiện vận chuyển đất, đá, vật liệu xây dựng; xử lý nghiêm các xe không che chắn, xe quá tải, xe làm rơi vãi vật liệu hoặc phát tán bụi trên đường.
Đáng chú ý, Sở đề nghị Công an thành phố đẩy mạnh áp dụng hình thức "phạt nguội" thông qua hệ thống camera giao thông. Những trường hợp đã được ghi nhận bằng hình ảnh trong phụ lục văn bản cần được truy xuất camera để xác định phương tiện, chủ xe và tài xế nhằm xử lý theo quy định. Đây được xem là giải pháp có tính răn đe cao, khắc phục tình trạng lực lượng chức năng không thể kiểm tra trực tiếp mọi thời điểm.

Song song với xử lý vi phạm, Sở cũng yêu cầu tăng cường phối hợp giữa lực lượng công an và Trung tâm Kỹ thuật Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội để kịp thời thu dọn, làm sạch mặt đường ngay khi xảy ra sự cố rơi vãi đất, cát hoặc phế thải, hạn chế ảnh hưởng đến giao thông và môi trường đô thị.
Đối với Sở Xây dựng, nhiệm vụ trọng tâm là kiểm tra việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường tại công trường; yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu bắt buộc lắp đặt hệ thống rửa bánh xe, gầm xe tự động; tuyệt đối không cho xe ra khỏi công trường khi chưa được làm sạch hoặc chưa che chắn đúng quy định. UBND các xã, phường được giao tăng cường kiểm tra các dự án trên địa bàn; tuyên truyền thực hiện Chỉ thị số 08 của UBND thành phố; đồng thời chủ động cung cấp dữ liệu camera an ninh cho lực lượng công an để xử lý các trường hợp vi phạm theo hình thức phạt nguội.
Theo các chuyên gia về quản lý đô thị, để chấm dứt tình trạng xe chở vật liệu làm rơi vãi trên đường, điều quan trọng không chỉ là xử phạt sau khi vi phạm xảy ra mà cần kiểm soát ngay từ nguồn phát sinh. Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm nếu công trường không bảo đảm vệ sinh; nhà thầu phải bố trí khu vực rửa xe, che phủ đúng quy định; doanh nghiệp vận tải phải quản lý chặt lái xe và phương tiện. Khi trách nhiệm được xác định rõ cho từng chủ thể, việc thực thi sẽ hiệu quả hơn.

Trong bối cảnh thành phố Hà Nội đang triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn, lưu lượng phương tiện vận chuyển vật liệu sẽ còn tiếp tục tăng. Vì vậy, cùng với việc đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, yêu cầu về bảo vệ môi trường phải được đặt ngang với tiến độ thi công. Mỗi chuyến xe sạch khi rời công trường không chỉ thể hiện ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp mà còn góp phần giữ gìn diện mạo Thủ đô xanh, sạch, văn minh.
Việc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đồng loạt đề nghị các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, áp dụng công nghệ camera để xử lý "phạt nguội" và siết trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu là bước đi cần thiết. Điều người dân kỳ vọng lúc này là các giải pháp sẽ được triển khai thường xuyên, liên tục, tạo chuyển biến rõ rệt, để những tuyến đường không còn cảnh bùn đất kéo dài sau mỗi đoàn xe chở vật liệu đi qua.
Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.