Xây dựng "lá chắn" phòng cháy, chữa cháy từ cơ sở

Theo thống kê, 6 tháng đầu năm 2026, cả nước xảy ra 1.502 vụ cháy, làm 49 người chết, 51 người bị thương, thiệt hại tài sản ước khoảng 574,45 tỷ đồng. So với cùng kỳ năm 2025, số vụ cháy giảm 208 vụ, nhưng thiệt hại về người và tài sản vẫn ở mức đáng lo ngại.

Đáng chú ý, trong các vụ cháy đã xác định nguyên nhân, sự cố hệ thống và thiết bị điện chiếm tới 76,4%. Cháy xảy ra nhiều nhất tại nhà dân, cơ sở sản xuất, kho xưởng, phương tiện giao thông và rừng.

Tại Hà Nội, 6 tháng đầu năm, trên địa bàn thành phố Hà Nội xảy ra 396 vụ cháy, làm chết 7 người chết, bị thương 10 người; thiệt hại về tài sản ước tính sơ bộ ban đầu trên 82 tỷ đồng và đang tiếp tục thống kê…

Có thể thấy, phòng cháy, chữa cháy luôn là vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm. Với tốc độ đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư cao, nhiều ngõ nhỏ, nhà ở kết hợp kinh doanh, Hà Nội đang đối mặt với không ít thách thức trong công tác bảo đảm an toàn cháy, nổ. Đặc biệt, nguy cơ cháy, nổ luôn thường trực, đặc biệt trong mùa nắng nóng khi nhiệt độ ngoài trời có thời điểm vượt 40°C.

Nguy cơ có thể xuất hiện ở bất cứ đâu: Từ bãi cỏ khô, bãi rác trong khu dân cư, cây xăng đến nhà ở, ngõ phố, chung cư. Bên cạnh đó còn có những nguy cơ từ việc sang chiết gas trái phép, tàng trữ chất dễ cháy nổ, hàn cắt kim loại không bảo đảm an toàn...

Vì vậy, xây dựng các giải pháp phòng ngừa hiệu quả không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn là ý thức và trách nhiệm của mỗi người dân, mỗi hộ gia đình và doanh nghiệp.

Đó là lý do, Chương trình "Hà Nội chuyển động" hôm nay chọn chủ đề “Xây dựng “lá chắn” phòng cháy, chữa cháy từ cơ sở".

Tham gia Chương trình tại trường quay S1 của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội có: Thượng tá Ngô Tiến Long, Phó Trưởng phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an thành phố Hà Nội; Đại úy Lê Đức Anh, cán bộ tham mưu phòng cháy, chữa cháy, Công an phường Đống Đa.

Chương trình được phát sóng trực tiếp trên tổ hợp truyền thông của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội; kết nối điểm cầu trực tiếp với đại diện UBND xã Tây Phương, Hà Nội.

Số vụ cháy có nguyên nhân do điện chiếm tỷ trọng lớn

Trao đổi tại Chương trình, Thượng tá Ngô Tiến Long, Phó Trưởng phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an thành phố Hà Nội cho biết, trong 6 tháng đầu năm của 2026, số vụ cháy ở Hà Nội mặc dù có giảm nhưng vẫn diễn biến rất phức tạp.

Số vụ cháy có nguyên nhân do điện chiếm tỷ trọng lớn, tương đương với tỷ trọng nguyên nhân do điện của cả nước, khoảng 75-76%, đây là nguyên nhân cơ bản và nguy cơ rất cao. Nguyên nhân cháy do điện rất nguy hiểm, bởi sẽ khó để người dân chủ động phát hiện.

Chính vì vậy, Công an thành phố cũng đã chủ động tham mưu cho Thành ủy, UBND thành phố ban hành các chỉ thị, nghị quyết về công tác phòng cháy, chữa cháy, đặc biệt đối với công tác bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy trong quá trình sử dụng điện.

Bên cạnh đó, Công an thành phố cũng chủ động cùng với Sở Công Thương, Công ty Điện lực thành phố, các hợp tác xã điện lực của thành phố phối hợp tham mưu UBND thành phố, xây dựng kế hoạch để có biện pháp tuyên truyền trực tiếp.

Một trong các giải pháp mới và phù hợp là khi có nhu cầu tư vấn, người dân có thể đưa lên app iHanoi để lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy nhận và tư vấn, kiểm tra giúp người dân dân về an toàn điện.

Hiện, thành phố đang áp dụng thử nghiệm trên hai địa bàn phường Hoàn Kiếm, Vĩnh Hưng và sẽ tiếp tục nhân rộng trên địa bàn Hà Nội để bảo đảm an toàn cho nhân dân trong quá trình sinh sống, sản xuất.

Nguy cơ cháy nổ cao đến từ sử dụng điện

Chia sẻ tại Chương trình, Đại úy Lê Đức Anh, cán bộ tham mưu phòng cháy, chữa cháy, Công an phường Đống Đa cho biết, Đống Đa là phường có mật độ dân cư rất đông, tập trung nhiều nhà tập thể cũ; có nhiều nhà được xây dựng từ đầu những năm 80. Bên cạnh đó, phường Đống Đa cũng có nhiều loại hình nhà trọ, đa số nằm trong các ngõ nhỏ, ngõ sâu, nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh.

Đại úy Lê Đức Anh cho biết thêm, cơ sở hạ tầng tại phường Đống Đa cũng đã và đang xuống cấp, trong đó có hạ tầng về giao thông, điện, nước… Thực tế đó dẫn đến khó khăn cho chính quyền địa phương trong công tác phòng cháy, chữa cháy, trong khi nhân sự phụ trách lĩnh vực này còn thiếu. Do vậy, cần có giải pháp đồng bộ, sự chung tay, vào cuộc của cả hệ thống chính trị cũng như sự đồng lòng, ủng hộ từ người dân.

Chia sẻ về nguy cơ xảy ra cháy, Đại úy Lê Đức Anh cho biết, điều cần quan tâm nhất là quá trình sử dụng điện. Bởi quá trình đô thị hóa nhanh, tình hình biến đổi khí hậu kéo theo nhu cầu về sử dụng điện tăng cao, đặc biệt vào mùa hè nắng nóng...

Giải bài toán phòng cháy, chữa cháy trong ngõ sâu, hẹp

Chia sẻ về biện pháp phòng cháy, chữa cháy trong ngõ sâu, ngõ hẹp, Thượng tá Ngô Tiến Long cho biết, hiện nay có gần 9.500 tuyến ngõ, ngách, hẻm dài trên 200m tại Hà Nội chưa thể tiếp cận bằng xe chữa cháy.

Hà Nội cũng có nhiều khu dân cư cũ với hệ thống ngõ nhỏ, sâu, nhà ở san sát, gây không ít khó khăn cho công tác chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Khi xảy ra sự cố, nhiều trường hợp phải kéo vòi hàng trăm mét hoặc sử dụng phương tiện chuyên dụng cỡ nhỏ để tiếp cận hiện trường.

Để nâng cao hiệu quả chữa cháy tại những khu vực đặc thù này, Công an thành phố Hà Nội đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, từ tăng cường lực lượng, phương tiện đến phát huy vai trò phòng cháy, chữa cháy ngay từ cơ sở.

Thượng tá Ngô Tiến Long cho biết, lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy đã có giải pháp phù hợp để bảo đảm xử lý hiệu quả khi có sự cố.

Theo đó, Công an thành phố đã rà soát, số hóa dữ liệu về giao thông, nguồn nước và xây dựng phương án chữa cháy riêng cho từng ngõ, ngách nhằm chủ động chỉ huy, điều hành ngay từ khi vụ việc mới phát sinh.

Từ đầu năm 2025 đến nay, Công an thành phố đã bổ sung 21 vị trí thường trực, nâng tổng số lên 65 vị trí của lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trên toàn địa bàn; đồng thời bố trí xe máy chở phương tiện chữa cháy, xe chở vòi để tiếp cận nhanh các ngõ sâu.

Cùng với đó, lực lượng chức năng đang tham mưu đầu tư hệ thống họng cấp nước chữa cháy tại các ngõ dài hơn 200m; trang bị thiết bị truyền tin báo cháy kết nối trực tiếp với Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an thành phố để phát hiện, xử lý cháy ngay từ giai đoạn đầu.

Đặc biệt, các mô hình Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy; Điểm chữa cháy công cộng và lực lượng phòng cháy, chữa cháy tại cơ sở tiếp tục phát huy hiệu quả.

Thực tế cho thấy, nhiều vụ cháy được người dân phát hiện, xử lý ngay từ những phút đầu, góp phần hạn chế cháy lan và giảm thiểu thiệt hại. Đây cũng là hướng đi quan trọng để nâng cao năng lực ứng phó cháy, nổ tại những khu vực ngõ sâu, ngõ hẹp của Thủ đô.

Chủ động phòng cháy từ khu dân cư

Bảo đảm nguồn nước và phương tiện chữa cháy tại chỗ luôn là một trong những yêu cầu quan trọng trong công tác phòng cháy, chữa cháy (PCCC).

Đại úy Lê Đức Anh, cán bộ phụ trách công tác PCCC, Công an phường Đống Đa, cho biết: Theo kết quả rà soát, trên địa bàn phường hiện có 71 tuyến ngõ sâu, ngõ nhỏ chưa đáp ứng yêu cầu về hệ thống cấp nước chữa cháy, đồng thời xe chữa cháy chuyên dụng khó có thể tiếp cận khi xảy ra hỏa hoạn. Đây là những khu vực được xác định tiềm ẩn nhiều nguy cơ, cần có phương án ứng phó phù hợp.

Để khắc phục những bất cập trên, lực lượng Công an phường đã phối hợp khảo sát chi tiết số hộ dân tại từng tuyến ngõ, làm cơ sở xây dựng phương án phòng cháy, chữa cháy phù hợp.

Trước mắt, theo chủ trương của thành phố, các khu vực này sẽ được trang bị thiết bị truyền tin báo cháy kết nối trực tiếp với hệ thống cơ sở dữ liệu phòng cháy, chữa cháy của thành phố, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân cài đặt và sử dụng ứng dụng báo cháy 114 nhằm rút ngắn thời gian tiếp nhận và xử lý thông tin khi có sự cố.

Song song với việc ứng dụng công nghệ, Công an phường đã tham mưu Đảng ủy ban hành nghị quyết chuyên đề về tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy trong tình hình mới, phát huy vai trò nòng cốt của đội ngũ đảng viên tại các chi bộ, tổ dân phố trong tuyên truyền, vận động và tổ chức các hoạt động phòng cháy tại cộng đồng.

Bên cạnh đó, Công an phường cũng triển khai kế hoạch tuần tra khép kín địa bàn từ 23h đến 5-6h hôm sau; huy động lực lượng cảnh sát khu vực, cảnh sát trật tự, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và dân phòng tập trung kiểm tra các khu vực ngõ sâu, kịp thời phát hiện, xử lý nguy cơ cháy nổ.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh. Đến nay, lực lượng chức năng đã phối hợp với ngành điện tổ chức tập huấn kiến thức PCCC tại 72/77 tổ dân phố, các tổ còn lại sẽ hoàn thành trong thời gian tới. Nội dung tập trung nhắc nhở người dân kiểm tra hệ thống điện, thiết bị điện và khu vực thờ cúng trước khi đi ngủ hoặc rời khỏi nhà, góp phần phòng ngừa cháy nổ ngay từ mỗi gia đình.

Mỗi người dân trở thành một "chiến sĩ phòng cháy, chữa cháy" ngay tại gia đình

Thượng tá Ngô Tiến Long cho rằng, "lá chắn" quan trọng nhất chính là sự chủ động phòng ngừa từ cơ sở, với sự tham gia của cả hệ thống chính trị và mỗi người dân.

Trước hết, chính quyền địa phương cần phát huy vai trò quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại địa phương theo quy định của pháp luật; chỉ đạo các phòng, ban chức năng cùng công an cấp xã thường xuyên rà soát điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy tại các khu dân cư, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, nhà ở nhiều căn hộ (chung cư mini), nhà cho thuê trọ và các cơ sở có nguy cơ cao theo phân cấp quản lý trên địa bàn để kịp thời phát hiện, yêu cầu khắc phục các tồn tại, nguy cơ phát sinh cháy, nổ.

Đồng thời, chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức pháp luật, kỹ năng phòng cháy, thoát nạn bằng nhiều hình thức; đặc biệt là xây dựng các mô hình an toàn phòng cháy, chữa cháy phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn.

Bên cạnh đó, lực lượng công an cơ sở, trong đó nòng cốt là lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy cần bám sát địa bàn, phối hợp với các đơn vị có liên quan tổ chức kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc việc thực hiện các quy định về an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với các cơ sở theo phân cấp.

Theo Thượng tá Ngô Tiến Long, yếu tố quyết định vẫn là ý thức của mỗi người dân. Phần lớn các vụ cháy đều xuất phát từ những nguyên nhân rất gần như bất cẩn khi sử dụng điện, gas, nguồn lửa, nguồn nhiệt hoặc chủ quan trong sinh hoạt hằng ngày.

Mỗi hộ gia đình cần chủ động tự kiểm tra các nguy cơ mất an toàn, trang bị phương tiện chữa cháy ban đầu, chuẩn bị lối thoát nạn, học và thực hành các kỹ năng xử lý tình huống khi có cháy. Khi mỗi người dân trở thành một "chiến sĩ phòng cháy, chữa cháy" ngay tại gia đình thì đó sẽ là "lá chắn" vững chắc và hiệu quả nhất.

Đề án phòng cháy, chữa cháy đến năm 2030: Người dân được hưởng lợi gì?

Thượng tá Ngô Tiến Long cho biết, Đề án nâng cao năng lực và bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đến năm 2030 của UBND thành phố Hà Nội là chương trình tổng thể nhằm nâng cao mức độ an toàn cho người dân trên toàn địa bàn.

Theo Thượng tá Ngô Tiến Long, thành phố đang mở rộng các điểm thường trực của lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy, từng bước phủ kín địa bàn theo quy hoạch. Khi xảy ra cháy, khoảng cách từ đơn vị chữa cháy đến hiện trường được rút ngắn, giúp khống chế đám cháy trong "thời gian vàng", giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

Đối với các khu dân cư có ngõ sâu, ngõ hẹp, nơi xe chữa cháy không thể tiếp cận, thành phố đang triển khai đầu tư hệ thống cấp nước chữa cháy, đồng thời số hóa dữ liệu và xây dựng phương án chữa cháy riêng cho từng khu vực. Người dân vì thế sẽ được bảo đảm tốt hơn về điều kiện chữa cháy ngay tại nơi mình sinh sống.

Một điểm mới khác, Đề án khuyến khích ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số trong công tác phòng cháy, chữa cháy. Người dân có thể sử dụng ứng dụng báo cháy 114 để báo tin khẩn cấp, giúp lực lượng chức năng tiếp nhận thông tin nhanh và điều động lực lượng kịp thời.

Trên ứng dụng iHanoi, tính năng "An toàn điện và phòng cháy, chữa cháy" cũng cho phép người dân đăng ký kiểm tra, tư vấn miễn phí về an toàn điện, qua đó phát hiện sớm nguy cơ cháy ngay từ trong mỗi gia đình.

Theo Thượng tá Ngô Tiến Long, mục tiêu cuối cùng của Đề án không chỉ là tăng cường trang thiết bị hay lực lượng chữa cháy, mà quan trọng hơn là để mỗi người dân được sống trong môi trường an toàn hơn, được cảnh báo sớm hơn, được hỗ trợ nhanh hơn và được bảo vệ tốt hơn khi có sự cố xảy ra.

Từng bước khắc phục tồn tại về phòng cháy tại các công trình xây dựng lâu năm

Các khu tập thể cũ và công trình được xây dựng trước năm 2001 luôn được xem là nhóm có nguy cơ cao về mất an toàn phòng cháy, chữa cháy do được xây dựng trước khi Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ có hiệu lực.

Trước thực trạng này, Đại úy Lê Đức Anh cho biết, phường Đống Đa đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm từng bước khắc phục những tồn tại, giảm thiểu nguy cơ cháy nổ và bảo đảm an toàn cho người dân.

Một cơ sở quan trọng để triển khai các giải pháp là Nghị quyết số 19/2026/NQ-HĐND ngày 2-6-2026 của HĐND thành phố Hà Nội, quy định trường hợp, thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện dự án, công trình khẩn cấp, lệnh xây dựng công trình khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội; triển khai Luật Thủ đô năm 2026.

Nghị quyết tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn, cho phép chính quyền địa phương và các cơ sở chủ động áp dụng các giải pháp kỹ thuật phù hợp nhằm xử lý dứt điểm những tồn tại kéo dài tại các công trình cũ.

Theo đó, đối với các khu nhà tập thể đã nằm trong danh mục cải tạo, xây dựng lại hoặc di dời (theo Quyết định số 5289/QĐ-UBND ngày 18-12-2021 về việc ban hành “Đề án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ trên địa bàn thành phố Hà Nội), việc bảo đảm an toàn sẽ được thực hiện theo lộ trình của dự án cải tạo tổng thể.

Đối với các công trình còn lại, chủ sở hữu và đơn vị quản lý phải khẩn trương triển khai các giải pháp thiết yếu như mở thêm lối thoát nạn thứ hai; lắp đặt thiết bị báo cháy, đèn chiếu sáng sự cố và đèn chỉ dẫn thoát hiểm; kết nối hệ thống báo cháy với cơ sở dữ liệu của lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy; đồng thời trang bị đầy đủ bình chữa cháy và các dụng cụ cứu nạn, cứu hộ tại chỗ.

Đại úy Lê Đức Anh cho biết, các giải pháp đều hướng đến tiêu chí thiết thực, chi phí hợp lý và dễ triển khai, giúp người dân có thể chủ động thực hiện ngay để bảo vệ tính mạng và tài sản, thay vì chờ các phương án cải tạo quy mô lớn kéo dài nhiều năm.

Để đưa chính sách vào cuộc sống, UBND phường Đống Đa đã xây dựng kế hoạch triển khai công tác phòng cháy, chữa cháy đến từng tổ dân phố, khu dân cư có công trình thuộc diện điều chỉnh.

Lực lượng Công an phường, đặc biệt là cảnh sát khu vực, thường xuyên lồng ghép nội dung hướng dẫn phòng cháy, chữa cháy trong các buổi họp chi bộ, sinh hoạt tổ dân phố và tiếp tục duy trì hiệu quả các mô hình Điểm chữa cháy công cộng, nhà tập thể an toàn và khu dân cư an toàn. Qua đó, từng bước nâng cao ý thức, phát huy vai trò của người dân trong công tác phòng ngừa, hướng tới xây dựng môi trường sống an toàn hơn.

Hiệu quả chữa cháy từ họng chờ, trụ nước cố định tại ngõ nhỏ

Một trong những giải pháp hiệu quả trong công tác phòng cháy, chữa cháy đang được triển khai tại phường Tây Hồ là lắp đặt họng chờ, trụ nước cố định tại những con ngõ nhỏ.

Chia sẻ về vấn đề trên, Thượng tá Ngô Tiến Long cho biết, việc đầu tư xây dựng hệ thống đường ống, họng cấp nước chữa cháy tại các ngõ sâu là một trong những nhiệm vụ chính trong Đề án của thành phố Hà Nội. Trong đó, phường Tây Hồ là một trong những địa bàn đang triển khai có hiệu quả mô hình này.

Theo Thượng tá Ngô Tiến Long, đây là một mô hình phù hợp với điều kiện thực tế của Hà Nội và là một trong những giải pháp quan trọng để khắc phục khó khăn về nguồn nước chữa cháy tại các khu dân cư trong ngõ sâu, ngõ hẹp, nơi xe chữa cháy khó tiếp cận.

Khi hệ thống đường ống và họng cấp nước được bố trí ngay trong ngõ, lực lượng chữa cháy có thể nhanh chóng kết nối xe chữa cháy với đường ống, rút ngắn đáng kể thời gian triển khai đội hình, bảo đảm tiếp cận nguồn nước sớm, đúng vị trí và liên tục. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả khống chế đám cháy ngay từ giai đoạn đầu, tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức cứu người, cứu tài sản trong "thời điểm vàng", hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy nổ gây ra.

Không chỉ phục vụ lực lượng chuyên nghiệp, các lực lượng tại chỗ và người dân cũng có thể sử dụng hệ thống để chủ động triển khai chữa cháy ban đầu trong trường hợp đường ống được đấu nối trực tiếp với mạng lưới cấp nước của thành phố hoặc các bể chứa, trạm bơm chữa cháy tại khu dân cư.

Thượng tá Ngô Tiến Long cho biết, UBND các xã, phường đang từng bước khảo sát, đầu tư theo lộ trình, ưu tiên các khu dân cư có nguy cơ cháy nổ cao, mật độ dân cư lớn và điều kiện tiếp cận khó khăn. Ngoài ra, nhiều hạng mục công trình cấp nước khác cũng sẽ được thành phố đầu tư xây dựng, như các trụ nước chữa cháy; bể nước, trạm bơm tại các khu dân cư nguy cơ về cháy nổ; bến lấy nước, hố thu nước cho xe chữa cháy hút nước tại các nguồn nước tự nhiên như ao, hồ...

Hóa giải "điểm nghẽn" trong công tác phòng cháy, chữa cháy ở xã Tây Phương

Không chỉ đối mặt với nguy cơ cháy từ các khu dân cư đông đúc và cơ sở sản xuất xen kẽ nhà ở, xã Tây Phương còn gặp nhiều khó khăn trong công tác phòng cháy, chữa cháy (PCCC) khi trên địa bàn tồn tại khoảng 1.700 công trình xây dựng trên đất nông nghiệp, hạ tầng giao thông nhiều nơi chật hẹp và ý thức chấp hành quy định về PCCC của một bộ phận người dân còn hạn chế.

Thông tin tại điểm cầu, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Tây Phương Trần Văn Hòa cho biết, từ ngày 15-12-2025 đến nay, trên địa bàn xã xảy ra 20 vụ cháy, nổ và sự cố liên quan đến cháy. Trong đó, có 12 vụ việc không đủ điều kiện xác định là vụ cháy, 6 vụ cháy cấp I và 2 vụ cháy cấp II. Các vụ việc không gây thiệt hại về người; thiệt hại về tài sản hiện vẫn đang được cơ quan chức năng thống kê, xác minh.

Đánh giá về những khó khăn trong công tác phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn, ông Trần Văn Hòa cho rằng, trở ngại lớn nhất hiện nay là ý thức phòng cháy của một bộ phận người dân chưa cao. Nhiều hộ gia đình vẫn còn chủ quan trong sử dụng điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt; chưa chủ động trang bị phương tiện chữa cháy ban đầu hoặc xây dựng phương án xử lý khi xảy ra sự cố.

Đáng chú ý, toàn xã hiện có khoảng 1.700 công trình xây dựng trên đất nông nghiệp, phần lớn được hình thành trước thời điểm chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động.

Bên cạnh đó, nhiều khu dân cư trên địa bàn có hệ thống ngõ nhỏ, mật độ xây dựng cao khiến xe chữa cháy chuyên dụng khó tiếp cận hiện trường. Việc nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh nằm xen kẽ trong khu dân cư cũng tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ.

Cùng chia sẻ tại điểm cầu, Thiếu tá Phùng Anh Nam, Phó Trưởng Công an xã Tây Phương cho biết, thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Công an thành phố Hà Nội và UBND xã, Công an xã đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa.

Trong đó, lực lượng Công an tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đến từng hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh; tổ chức tập huấn thực hành sử dụng bình chữa cháy và kỹ năng thoát nạn khi xảy ra cháy.

Từ ngày 15-12-2025 đến nay, Công an xã đã duy trì tuyên truyền lưu động với tần suất 5 buổi mỗi tuần tại các khu dân cư, khu vực tập trung nhiều lán xưởng, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh. Đồng thời tổ chức 11 buổi tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng thoát nạn và sử dụng bình chữa cháy cho hàng chục nghìn học sinh và giáo viên của 3 trường THPT, 8 trường THCS.

Song song với công tác tuyên truyền, lực lượng Công an tăng cường kiểm tra, hướng dẫn các cơ sở khắc phục tồn tại về an toàn phòng cháy, chữa cháy; duy trì hiệu quả hoạt động của 183 mô hình "Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy", 419 "Điểm chữa cháy công cộng"; đồng thời vận động người dân trang bị bình chữa cháy, cài đặt và sử dụng ứng dụng "Báo cháy 114", góp phần nâng cao khả năng phát hiện, xử lý sự cố ngay từ ban đầu.

Theo Thiếu tá Phùng Anh Nam, 183 mô hình "Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy" cùng 5 mô hình xe chữa cháy hoán cải với sự tham gia của 50 thành viên đã phát huy hiệu quả tích cực trong thời gian qua. Các mô hình này tạo nên mạng lưới hỗ trợ tại chỗ, giúp người dân chủ động phối hợp phòng ngừa, báo động và xử lý đám cháy ngay từ những phút đầu.

Thời gian tới, Công an xã Tây Phương sẽ tiếp tục tham mưu Đảng ủy, UBND xã duy trì, củng cố và nâng cao chất lượng các mô hình PCCC hiện có; đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền để mỗi người dân thực sự trở thành một "chiến sĩ phòng cháy, chữa cháy" ngay tại gia đình và khu dân cư.

Gửi thông điệp tới người dân, Thiếu tá Phùng Anh Nam nhấn mạnh: "Phòng cháy hơn chữa cháy". Mỗi người cần thường xuyên kiểm tra hệ thống điện trong gia đình, sử dụng an toàn nguồn lửa, nguồn nhiệt, chủ động trang bị bình chữa cháy, học kỹ năng thoát nạn và tích cực phối hợp với lực lượng Công an trong công tác phòng cháy, chữa cháy. Sự chủ động của mỗi người dân chính là yếu tố quan trọng nhất để bảo vệ tính mạng, tài sản của bản thân, gia đình và cộng đồng.

Chuyển đổi số tạo bước đột phá trong công tác phòng cháy, chữa cháy của Hà Nội

Theo Thượng tá Ngô Tiến Long, đối với lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an thành phố Hà Nội, chuyển đổi số không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình mới.

Việc ứng dụng công nghệ số đã mang lại những chuyển biến rõ nét trên nhiều mặt công tác. Trong lĩnh vực tuyên truyền, các nền tảng số giúp đổi mới cả nội dung và phương thức truyền tải kiến thức phòng cháy, chữa cháy, đưa thông tin đến người dân nhanh hơn, rộng hơn và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Qua đó, nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng ngừa cháy nổ ngay từ cơ sở.

Trong công tác chỉ huy, điều hành chữa cháy, Công an thành phố đang đẩy mạnh số hóa dữ liệu, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ phục vụ công tác quản lý và chỉ huy tác chiến.

Khi các thiết bị truyền tin báo cháy được lắp đặt tại cơ sở sản xuất, kinh doanh và khu dân cư, thông tin về sự cố sẽ được truyền trực tiếp về Trung tâm Chỉ huy. Nhờ đó, lực lượng chức năng có thể nhanh chóng xác định chính xác vị trí xảy ra cháy, đánh giá tình hình và điều động lực lượng, phương tiện đến hiện trường trong thời gian sớm nhất, góp phần nâng cao hiệu quả xử lý ngay từ "thời điểm vàng".

Cùng với chuyển đổi số, lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an thành phố Hà Nội cũng chú trọng hiện đại hóa trang thiết bị, ứng dụng nhiều phương tiện công nghệ cao trong chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Trong đó, flycam được sử dụng để trinh sát từ trên cao, cung cấp hình ảnh toàn cảnh về quy mô, hướng cháy và sự lan tỏa của khói, giúp chỉ huy hiện trường đưa ra phương án tác chiến phù hợp. Đối với những khu vực có nguy cơ sập đổ, môi trường độc hại hoặc không gian kín, robot chữa cháy sẽ thay thế con người tiếp cận hiện trường, hạn chế tối đa rủi ro cho cán bộ, chiến sĩ.

Bên cạnh đó, lực lượng chức năng cũng đang nghiên cứu, ứng dụng các chất chữa cháy thế hệ mới có hiệu suất cao, đặc biệt là các giải pháp xử lý những vụ cháy liên quan đến pin lithium-ion.

Thượng tá Ngô Tiến Long cho rằng, việc kết hợp giữa dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo và các phương tiện hiện đại không chỉ giúp lực lượng phản ứng nhanh, chính xác hơn trước các tình huống khẩn cấp mà còn góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, hướng tới mục tiêu phát triển Hà Nội trở thành đô thị thông minh, văn minh và bền vững.

Thí điểm tuyến phố và ngõ an toàn phòng cháy, chữa cháy

Nhấn mạnh tầm quan trọng của mô hình tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy tại phường Đống Đa, Đại úy Lê Đức Anh cho biết, trong nhiều trường hợp, việc lực lượng phòng cháy, chữa cháy di chuyển, tiếp cận vụ cháy sẽ gặp những khó khăn. Do đó, lực lượng tại chỗ tham gia chữa cháy sẽ mang lại hiệu quả lớn.

Để các mô hình tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy hoạt động hiệu quả, phát huy vai trò ngay khi có sự cố, phường Đống Đa thường xuyên tổ chức tuyên truyền, huấn luyện về nghiệp vụ, kỹ năng xử lý tình huống cháy cho các hộ trong tổ liên gia. Cùng với đó, định kỳ mỗi tháng, phường sẽ chọn 1-2 tổ để tổ chức thực tập phương án chữa cháy. Đây là cách để kiểm tra năng lực xử lý tình huống cháy nổ thực tế của các tổ liên gia.

Đại úy Lê Đức Anh cho biết thêm, Công an phường Đống Đa đã xây dựng kế hoạch, đề xuất với Ban Chỉ đạo phòng cháy, chữa cháy phường thành lập thí điểm tuyến phố và ngõ an toàn phòng cháy, chữa cháy. Cụ thể, thực hiện theo tiêu chí 10-20 tổ liên gia là một tuyến phố an toàn phòng cháy, chữa cháy; mỗi ngõ dài 100-200m là một ngõ an toàn phòng cháy, chữa cháy và sẽ nhân rộng mô hình trên toàn địa bàn phường nếu có hiệu quả.

Ở đâu có người dân, ở đó có phương án chữa cháy

Thượng tá Ngô Tiến Long khẳng định, nền tảng quan trọng nhất của công tác phòng cháy, chữa cháy là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và người dân.

Theo Thượng tá Ngô Tiến Long, thực tiễn cho thấy lực lượng tại chỗ luôn là lực lượng có mặt sớm nhất trong "thời điểm vàng", quyết định hiệu quả xử lý ban đầu. Vì vậy, Hà Nội đang tiếp tục phát huy phong trào toàn dân tham gia phòng cháy, chữa cháy với phương châm "4 tại chỗ", nhân rộng các mô hình: Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy; Điểm chữa cháy công cộng; đồng thời vận động người dân mở lối thoát nạn thứ hai, tự trang bị bình chữa cháy, phương tiện cứu nạn và hệ thống cảnh báo cháy sớm.

Song song với đó, thành phố tiếp tục mở rộng mạng lưới thường trực của lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; trang bị phương tiện phù hợp cho lực lượng cơ sở và hoàn thiện phương án chữa cháy đối với từng khu dân cư theo tinh thần "ở đâu có người dân, ở đó có phương án chữa cháy".

"Khi chính quyền, lực lượng chức năng và người dân cùng đồng hành, công tác phòng cháy, chữa cháy sẽ không chỉ dừng ở việc ứng phó khi có cháy mà sẽ chuyển mạnh sang phòng ngừa từ sớm, từ xa", Thượng tá Ngô Tiến Long nhấn mạnh.

Đây cũng là kỳ vọng để Hà Nội từng bước hình thành một mạng lưới an toàn phòng cháy, chữa cháy nhiều lớp, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân ngay từ mỗi khu dân cư, mỗi gia đình.