Xã Ứng Hòa: Tạo đột phá bằng nông nghiệp đa giá trị

Khai mở dư địa từ lợi thế "vùng xanh"

Nằm trong hành lang xanh phía Nam Hà Nội, xã Ứng Hòa được định hướng phát triển theo mô hình nông nghiệp sinh thái, ứng dụng công nghệ cao gắn với bảo tồn không gian làng quê và phát triển dịch vụ nông thôn. Đây được xem là cơ hội để địa phương tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại, khai thác hiệu quả hơn những lợi thế sẵn có.

Hiện xã có hơn 4.800ha đất nông nghiệp, trong đó gần một nửa diện tích dành cho nuôi trồng thủy sản. Quỹ đất và mặt nước rộng là điều kiện thuận lợi để hình thành các vùng sản xuất tập trung, phát triển kinh tế trang trại và các mô hình nông nghiệp tổng hợp.

Tuy nhiên, nhiều năm qua, những lợi thế này chưa được khai thác tương xứng. Sản xuất vẫn chủ yếu nhỏ lẻ, liên kết chuỗi còn hạn chế, số lượng sản phẩm OCOP chưa nhiều, trong khi hạ tầng bảo quản, chế biến và tiêu thụ thiếu đồng bộ. Đây là những "điểm nghẽn" cần được tháo gỡ để nâng cao giá trị gia tăng của ngành nông nghiệp.

Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa Nguyễn Đức Bình cho biết, phát triển nông nghiệp đa giá trị là định hướng xuyên suốt của địa phương. Theo đó, xã sẽ chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp, lấy hiệu quả và giá trị gia tăng làm mục tiêu, đồng thời gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và gìn giữ không gian "vùng xanh" của Thủ đô.

Giai đoạn 2026-2030, xã sẽ tập trung xây dựng các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, vùng nuôi trồng thủy sản tập trung; phát triển các mô hình nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch trải nghiệm; đồng thời đầu tư hệ thống kho lạnh, cơ sở sơ chế và chợ trung tâm nhằm hoàn thiện chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ.

Điểm đáng chú ý là xã không chỉ hướng tới tăng sản lượng mà còn mở rộng các khâu chế biến, logistics, thương mại và dịch vụ sau thu hoạch. Đây được xem là bước đi quan trọng để nông sản địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào thị trường nguyên liệu và nâng cao sức cạnh tranh.

Theo định hướng của xã, phát triển nông nghiệp đa giá trị không chỉ là gia tăng sản lượng mà còn nâng cao giá trị trên từng héc ta đất sản xuất. Mỗi vùng sản xuất sẽ được quy hoạch theo lợi thế riêng, gắn với ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu nông sản. Đây cũng là nền tảng để hợp tác xã, doanh nghiệp và người dân tham gia sâu hơn vào chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ, từng bước hình thành nền kinh tế nông nghiệp hiện đại.

Phát huy tối đa nguồn lực nội tại

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp đa giá trị, xã Ứng Hòa xác định phát huy tối đa nguồn lực nội tại, trong đó đất đai và tài sản công là những nguồn lực quan trọng.

Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa Nguyễn Đức Bình cho biết, địa phương đang ưu tiên nguồn lực đầu tư các công trình hạ tầng phục vụ sản xuất; đồng thời tăng cường thu hút doanh nghiệp tham gia liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản. Bên cạnh đó, xã định hướng mở rộng thương mại - dịch vụ nông thôn, tiểu thủ công nghiệp và các dịch vụ hậu cần phục vụ nông nghiệp nhằm tạo thêm việc làm, đa dạng nguồn thu nhập cho người dân. Cùng với đó, không gian ven sông cũng sẽ được quy hoạch theo hướng phát triển sinh thái gắn với du lịch trải nghiệm, qua đó nâng cao giá trị của ngành nông nghiệp.

Việc khai thác hiệu quả các nguồn lực không chỉ tạo thêm vốn đầu tư mà còn mở ra các cực tăng trưởng mới ở khu vực nông thôn. Khi hạ tầng sản xuất được đầu tư đồng bộ, doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và hệ thống dịch vụ hậu cần được hoàn thiện, nông nghiệp sẽ trở thành động lực thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương.

Đề án phát triển kinh tế của xã được xây dựng với lộ trình cụ thể. Giai đoạn 2026-2027 tập trung hoàn thiện hạ tầng và thí điểm các mô hình; giai đoạn 2028-2030 mở rộng quy mô, thu hút đầu tư và hoàn thiện chuỗi giá trị nông nghiệp. Mục tiêu đến năm 2030, thu nhập bình quân đạt khoảng 135 triệu đồng/người/năm; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng hài hòa giữa nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ.

Theo các chuyên gia, hướng đi của xã Ứng Hòa phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp hiện đại, trong đó nông nghiệp không chỉ tạo ra sản phẩm mà còn hình thành hệ sinh thái kinh tế đa giá trị. Mỗi cánh đồng có thể gắn với du lịch trải nghiệm, mỗi vùng nuôi trồng thủy sản trở thành không gian sinh thái và mỗi làng quê trở thành điểm đến văn hóa, qua đó gia tăng giá trị trên cùng một đơn vị tài nguyên.

Đáng chú ý, mô hình mà xã Ứng Hòa lựa chọn không đặt mục tiêu tăng trưởng bằng mọi giá mà hướng tới sự hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân. Đây cũng là định hướng phù hợp với chiến lược phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh của Thành phố Hà Nội. Khi các vùng sản xuất được quy hoạch đồng bộ, hạ tầng được đầu tư hoàn thiện và các chuỗi liên kết được hình thành, nông nghiệp sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, đồng thời góp phần gìn giữ không gian xanh và bản sắc văn hóa vùng đồng bằng sông Đáy.

Với quyết tâm của cả hệ thống chính trị cùng lộ trình và các giải pháp đồng bộ, xã Ứng Hòa đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp đa giá trị, bền vững, đóng góp vào sự phát triển chung của Thủ đô.