Xã Kim Anh: Vận dụng sự mềm dẻo trong công tác hòa giải

Lấy tình nghĩa làm nền tảng hòa giải

Ông Đặng Xuân Mừng, Bí thư Chi bộ thôn Liên Thắng, xã Kim Anh, Hà Nội cho biết, Liên Thắng được hình thành trên cơ sở sáp nhập hai thôn Thắng Trí và Thắng Hữu với hơn 1.800 hộ dân và hơn 6.600 nhân khẩu, người dân chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp. Tinh thần cộng đồng được thể hiện rõ qua các phong trào vận động vì người nghèo, hỗ trợ đồng bào gặp thiên tai, xây dựng nông thôn mới. Nhiều gia đình sẵn sàng đóng góp, hiến đất làm đường vì lợi ích chung, qua đó góp phần vun đắp tình đoàn kết trong khu dân cư.

“Cư dân thôn Liên Thắng chủ yếu là người bản xứ, có truyền thống đoàn kết nhường nhịn và sẵn sàng tương trợ giúp đỡ lẫn nhau. Truyền thống này có ý nghĩa rất lớn trong công tác hòa giải, xây dựng cộng đồng cư dân văn minh, đoàn kết, nhân ái”, ông Đặng Xuân Mừng khẳng định.

Trao đổi với phóng viên về “bí quyết” để làm tốt công tác hòa giải, ông Đinh Văn Quý, Phó Bí thư, Trưởng Ban Công tác mặt trận, Tổ trưởng Tổ hòa giải thôn Liên Thắng cho rằng, sự mềm mỏng khéo léo, kiên trì vận động thuyết phục là những yếu tố quan trọng để Tổ hòa giải thôn Liên Thắng hạn chế mâu thuẫn trong cộng đồng cư dân ngay từ thời điểm mới phát sinh.

Một ví dụ, ông Tạ Văn Thắng, ông Tạ Văn Hòa (tên đã thay đổi), là anh em ruột. Đầu năm 2026, xuất phát từ những mâu thuẫn nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày, ông Thắng đã đổ mảnh chai, chất thải bẩn ra đoạn đường trước cửa nhà ông Hòa, gây khó khăn cho việc đi lại của gia đình người em. Trước tình cảnh này, ông Hòa làm đơn trình báo đến chính quyền và công an, đề nghị giải quyết, xử lý.

Nhận thấy sự việc không đơn thuần như các trường hợp mâu thuẫn khác - đây là mâu thuẫn giữa anh em ruột với nhau, những hiềm khích có thể xuất phát từ “ý ăn ý ở” tích tụ đã lâu, nếu không được hóa giải tận gốc sẽ ngày càng phức tạp, khó lường. Từ nhận định này, ông Đinh Văn Quý, trong vai trò Tổ trưởng Tổ hòa giải cùng các thành viên đã trực tiếp đến gặp gỡ hai gia đình, kiên trì vận động thuyết phục các bên tháo gỡ bất đồng.

“Quá trình tiếp xúc các bên, chúng tôi giữ thái độ công bằng, kiên trì lắng nghe trình bày giải thích giữa hai bên, qua đó có những đánh giá khách quan. Đồng thời đưa ra những phân tích cặn kẽ, thuyết phục để hai bên nhìn nhận lại những đúng sai trong ứng xử của mình”, ông Đinh Văn Quý chia sẻ.

Khi đã nắm rõ được nguồn cơn mâu thuẫn xuất phát từ đâu, tổ hòa giải đã tổ chức cuộc gặp giữa hai gia đình để tiến hành hòa giải. Buổi hòa giải có sự tham dự đầy đủ của tất cả các thành viên đại diện cho các hội đoàn tại địa phương như: Cựu Chiến binh; phụ nữ; dân số; an ninh; trưởng thôn, phó thôn và những người cao tuổi có uy tín trong cộng đồng.

Tại đây, gia đình các ông Tạ Văn Thắng và ông Tạ Văn Hòa sau khi nghe phân tích các điều hơn lẽ thiệt, đã dần cởi mở thẳng thắn nhận rõ mặt được và chưa được trong lối ứng xử của nhau. Trên tinh thần thông cảm bỏ qua cho nhau, họ đã thống nhất đi đến quyết định ký biên bản hòa giải, cởi bỏ hiềm khích, hàn gắn lại tình cảm.

Khách quan, đúng mực để giữ bình yên từ cơ sở

Từ kinh nghiệm trong công tác hòa giải, ông Đinh Văn Quý, Tổ trưởng Tổ hòa giải thôn Liên Thắng cho rằng, các thành viên tổ hòa giải ngoài bám sát nhân dân, kiên trì tìm hiểu nguyên nhân, lắng nghe nắm bắt tâm tư nguyện vọng của người dân, thái độ khách quan và đúng mực giữ vai trò quan trọng quyết định thành công của hòa giải.

Nếu làm việc thiếu chính xác, thiên lệch về một phía, công tác hòa giải khó có thể thành công, mà thậm chí còn khiến mâu thuẫn giữa hai bên nghiêm trọng hơn. Mặt khác, người làm công tác hòa giải còn phải vận dụng nguyên tắc “lạt mềm buộc chặt”, nhưng cũng tùy tình huống còn cần khéo léo để tỏ rõ sự cương quyết cứng rắn.

“Có những trường hợp hai bên chỉ chờ dịp “gặp nhau” tại buổi hòa giải là họ biến buổi gặp gỡ thành “sàn đấu” để đả kích, xúc phạm nhau công khai, gặp tình huống đó nếu chỉ vận dụng “lạt mềm buộc chặt” thì không hiệu quả”, ông Đinh Văn Quý chia sẻ.

Hiện nay, trên địa bàn thôn Liên Thắng đang triển khai một số dự án xây dựng như mở rộng đường 131 nối Đại Lải; tuyến đường 50m nối KCN sạch Sóc Sơn với phường Xuân Hòa (tỉnh Phú Thọ); mở rộng trường Tiểu học và THCS Kim Anh. Do vậy, trong các cuộc họp tại khu dân cư, địa phương luôn tuyên truyền thông tin về dự án, vận động người dân đồng thuận. Qua đó cũng là cách để lắng nghe ngay từ đầu các mâu thuẫn phát sinh trong dân, để kịp thời giải quyết tháo gỡ.

Từ thực tiễn tại thôn Liên Thắng có thể thấy, tổ hòa giải chính là một trong những lực lượng gần dân, hiểu dân, có khả năng phát hiện và tháo gỡ những bất đồng từ sớm. Khi mỗi mâu thuẫn được giải quyết bằng sự thấu hiểu, công bằng và trách nhiệm, không chỉ một gia đình tìm lại được sự bình yên mà cả cộng đồng cũng được củng cố niềm tin, vun đắp tình đoàn kết.