Xã đảo Minh Châu: Chuối tiêu và táo đại đủ điều kiện công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao

Đây không chỉ là niềm vui của HTX mà còn là dấu mốc quan trọng trong hành trình xây dựng thương hiệu nông sản của xã đảo Minh Châu bởi địa phương có lợi thế đặc biệt về đất đai, khí hậu, cảnh quan sinh thái và con người...

Lợi thế phù sa tạo nên nông sản khác biệt

Những ngày cuối tháng bảy, dọc các bãi bồi ven sông ở Minh Châu, màu xanh của những vườn chuối trải dài ngút mắt. Trên từng thân cây, những buồng chuối tiêu lớn, quả cong đều, căng bóng báo hiệu một mùa thu hoạch bội thu. Xa hơn là những vườn táo đang sai trĩu quả, từng chùm quả xanh mướt nổi bật dưới nắng hè.

Theo nhiều hộ dân, điều làm nên sự khác biệt của nông sản Minh Châu chính là lớp đất phù sa được bồi đắp qua hàng trăm năm. Đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng và vi lượng giúp cây trồng sinh trưởng khỏe, cho quả có độ ngọt tự nhiên, hương vị đậm và chất lượng ổn định.

Nếu chuối tiêu từ lâu đã trở thành cây trồng quen thuộc thì vài năm gần đây, táo đại đang dần trở thành sản phẩm tạo dấu ấn mới của xã đảo. Hiện, toàn xã có khoảng 10ha trồng các giống táo như táo đại, táo lê, táo đào vàng. Trong đó, táo đại được người tiêu dùng ưa chuộng bởi quả to, trọng lượng đạt khoảng 6-10 quả/kg, cùi dày, giòn, nhiều nước và có vị ngọt thanh.

Năm 2026 cũng ghi nhận sự thay đổi rõ nét trong cách xây dựng hình ảnh nông sản địa phương. Chính quyền xã đã hỗ trợ 100% kinh phí thiết kế bao bì, hộp đựng, túi xách, tem truy xuất nguồn gốc và nhãn mác cho các vườn táo đạt tiêu chuẩn. Những sản phẩm vốn chỉ được bán theo hình thức truyền thống nay đã có diện mạo chuyên nghiệp hơn, tạo điều kiện thuận lợi để tiếp cận hệ thống siêu thị, cửa hàng nông sản sạch và các kênh thương mại hiện đại.

Giám đốc HTX Minh Châu Xanh Phương Thị Lan cho biết, HTX hiện có 9 thành viên với khoảng 6ha sản xuất các loại cây trồng chủ lực gồm chuối, táo, bưởi, nhãn và rau màu. Trong đó, khoảng 2ha chuối, 2ha táo cùng diện tích bưởi, nhãn đang từng bước được chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ.

Theo bà Lan, trước đây người dân chủ yếu trồng ngô, đậu và các loại cây ngắn ngày nên hiệu quả kinh tế không cao. Những năm gần đây, việc chuyển đổi sang cây ăn quả và rau an toàn đã giúp thu nhập của nhiều hộ tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, đầu ra vẫn luôn là bài toán khó.

"Được mùa nhưng chưa chắc được giá" là thực tế mà người nông dân nơi đây nhiều lần phải đối mặt. Phần lớn sản phẩm vẫn tiêu thụ thông qua thương lái hoặc bán tại các chợ dân sinh. Mỗi khi bước vào vụ thu hoạch rộ, hàng trăm buồng chuối, hàng chục nghìn quả bưởi, táo cùng lúc cho thu hoạch khiến việc tiêu thụ gặp không ít khó khăn, giá bán giảm mạnh.

Chính vì vậy, việc tham gia Chương trình OCOP được HTX Minh Châu Xanh xác định là hướng đi tất yếu để nâng cao giá trị nông sản. Theo bà Lan, chứng nhận OCOP không chỉ là danh hiệu mà còn là "tấm giấy thông hành" giúp sản phẩm tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng, mở rộng thị trường và từng bước xây dựng thương hiệu lâu dài.

OCOP mở đường cho kinh tế xanh

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cùng với sự định hướng của cấp ủy, chính quyền xã, các hộ dân đã mạnh dạn liên kết thành lập HTX và lựa chọn xây dựng sản phẩm OCOP. "Tôi luôn mong muốn phát triển nông nghiệp hàng hóa theo hướng hữu cơ. Khi địa phương định hướng phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch trải nghiệm, chúng tôi càng có thêm động lực để thay đổi cách làm. Từ một hộ sản xuất, tôi vận động thêm những hộ cùng chí hướng tham gia HTX để cùng phát triển", bà Phương Thị Lan chia sẻ.

Theo bà Lan, điều HTX kỳ vọng nhất sau khi được công nhận OCOP là có thể mở rộng hệ thống phân phối, tiến tới ký kết các hợp đồng tiêu thụ ổn định với doanh nghiệp, siêu thị và các chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch, qua đó giảm dần sự phụ thuộc vào thương lái.

Song song với việc xây dựng thương hiệu, HTX Minh Châu Xanh còn lựa chọn phát triển nông nghiệp theo hướng tuần hoàn nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường. Hiện, HTX đã dành khoảng 3.000m² để nuôi trùn quế, tận dụng nguồn phân bò dồi dào tại địa phương làm nguyên liệu sản xuất phân hữu cơ. Mỗi ngày, HTX thu mua khoảng 12 tấn phân bò để xử lý. Sau khi được trùn quế phân hủy, nguồn phân hữu cơ tiếp tục được sử dụng bón cho cây trồng của HTX và cung cấp ra thị trường.

Theo bà Lan, Minh Châu vốn là địa phương có truyền thống chăn nuôi bò sữa, bò thịt. Gần như gia đình nào cũng nuôi vài con bò nên lượng chất thải phát sinh rất lớn. Việc phát triển mô hình nuôi trùn quế không chỉ góp phần giảm ô nhiễm môi trường mà còn tạo ra nguồn phân hữu cơ chất lượng cao phục vụ sản xuất, hình thành vòng tuần hoàn khép kín trong nông nghiệp.

Nhờ mở rộng quy mô sản xuất, riêng gia đình bà Lan hiện tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 20 lao động địa phương. Theo bà, muốn phát triển nông nghiệp bền vững thì trước hết phải giữ được môi trường xanh, sạch. Đó cũng là nền tảng để phát triển du lịch trải nghiệm, đưa nhiều du khách đến với xã đảo và tạo thêm nguồn thu cho người dân.

Khơi dậy tiềm năng vùng đất

Theo Bí thư Đảng ủy xã Minh Châu Nguyễn Đức Tiến, toàn bộ địa bàn xã nằm ngoài sông Hồng, được bao bọc bởi hệ thống sông Hồng, sông Đà và sông Lô. Điều kiện tự nhiên đặc thù với những bãi bồi rộng lớn tạo lợi thế nổi trội để phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp sinh thái và du lịch trải nghiệm.

Hiện, Minh Châu là vùng sản xuất rau, củ, quả quan trọng, cung cấp nguồn nông sản cho thị trường Hà Nội và nhiều địa phương lân cận. Đồng thời, đây cũng là một trong những vùng chăn nuôi bò sữa, bò thịt lớn của thành phố.

Trong thời gian tới, địa phương tiếp tục quy hoạch các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao; xây dựng và phát triển thương hiệu "Rau sạch Minh Châu"; mở rộng diện tích sản xuất hữu cơ; phát triển thêm nhiều sản phẩm OCOP; đồng thời từng bước giảm quy mô chăn nuôi nhỏ lẻ, hình thành các vùng chăn nuôi tập trung gắn với xử lý môi trường và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Theo lãnh đạo xã, OCOP sẽ không chỉ là chương trình nâng hạng sản phẩm mà còn là động lực thúc đẩy quá trình tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng hiện đại, gia tăng giá trị và nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản địa phương.

Từ một vùng đất thuần nông còn nhiều khó khăn về đầu ra, Minh Châu đang từng bước chuyển mình theo hướng sản xuất hàng hóa chất lượng cao. Sự thay đổi không chỉ đến từ việc ứng dụng quy trình sản xuất hữu cơ, đầu tư bao bì, nhãn hiệu hay xây dựng thương hiệu, mà còn thể hiện ở tư duy liên kết sản xuất, phát triển kinh tế tuần hoàn và khai thác lợi thế cảnh quan sinh thái.

Việc hai sản phẩm chuối tiêu và táo đại được đề nghị công nhận OCOP 3 sao vì thế mang ý nghĩa vượt lên giá trị của một danh hiệu. Đó là minh chứng cho hướng đi đúng trong việc khai thác lợi thế vùng đất phù sa để tạo ra những sản phẩm có chất lượng, có thương hiệu và có khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Đây cũng sẽ là tiền đề để nhiều nông sản đặc trưng khác của Minh Châu tiếp tục được chuẩn hóa theo Chương trình OCOP, góp phần nâng cao giá trị gia tăng, tăng thu nhập cho người dân, đồng thời hiện thực hóa mục tiêu xây dựng xã đảo Minh Châu trở thành vùng nông nghiệp xanh, văn minh, hạnh phúc gắn với phát triển du lịch sinh thái đặc trưng của Thủ đô.