Xã An Khánh: Cần lộ trình xử lý vi phạm tại bãi Lại Dụ

Khó xoay xở trong ít ngày

Hơn 30 năm qua, từ những cơ sở làm nghề nhỏ lẻ, vùng bãi sông Đáy thuộc xã An Khánh dần hình thành khu sản xuất với hàng chục nhà xưởng trên đất nông nghiệp, được người dân địa phương gọi là “Cụm công nghiệp Lại Dụ”.

Ngày 30-10 vừa qua, nhiều cơ sở sản xuất tại đây nhận được thông báo yêu cầu các chủ doanh nghiệp tự tháo dỡ toàn bộ công trình xây dựng vi phạm trong lĩnh vực đất đai và phòng cháy, chữa cháy. Nội dung “Thời hạn tự tháo dỡ, khắc phục hậu quả xong trước ngày 8-11-2026” khiến các chủ cơ sở lo lắng bởi thời gian quá gấp gáp, “trở tay không kịp”…

Ông Ngô Văn Thuần, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Green Việt Nam cho biết, riêng việc lắp đặt dây chuyền sản xuất bánh kẹo của doanh nghiệp đã cần khoảng 3 đến 5 tháng. Nếu phải chuẩn bị mặt bằng, xây dựng nhà xưởng mới thì thời gian còn dài hơn. Vì vậy, doanh nghiệp rất khó thực hiện yêu cầu tháo dỡ trong thời hạn nêu trên.

Theo đại diện các cơ sở, khu sản xuất hiện có trên 50 doanh nghiệp hoạt động, giải quyết việc làm cho gần 2.000 lao động tùy thời điểm, trong đó có nhiều người địa phương. Khi nhận thông báo, không chỉ chủ doanh nghiệp mà công nhân cũng lo lắng về việc làm, thu nhập nếu hoạt động sản xuất bị gián đoạn.

Chủ hộ kinh doanh cá thể Phạm Văn Tích dẫn chứng, gia đình có xưởng sản xuất mộc, cơ khí rộng khoảng 600m², ước tính cả chi phí di chuyển “cũng vào đôi tỷ đồng”. Ngoài tháo lắp, vận chuyển máy móc còn là tiền đầu tư lại nhà xưởng, tổ chức sản xuất để duy trì các đơn hàng.

Các doanh nghiệp khẳng định sẵn sàng chấp hành di dời, nhưng mong có thời gian và nơi chuyển đến. “Chúng tôi mong nhất là được sản xuất tại chỗ. Bất khả kháng phải di dời, chúng tôi cũng phải chấp hành, song mong có nơi chuyển đến và có lộ trình thực hiện phù hợp”, ông Thuần bày tỏ.

Tuy nhiên, tìm được địa điểm cũng chưa giải quyết hết khó khăn. Theo các chủ cơ sở, phần lớn doanh nghiệp ở đây đi lên từ sản xuất hộ gia đình, tích lũy từng năm để đầu tư máy móc, mở rộng quy mô. Việc tiếp cận mặt bằng tại các cụm công nghiệp đòi hỏi nguồn tài chính lớn, vượt khả năng của nhiều cơ sở.

Ông Thuần chia sẻ, doanh nghiệp không có sẵn một khoản vốn lớn để đầu tư đồng thời cả đất đai, nhà xưởng và dây chuyền. Nếu phải dành quá nhiều tiền cho địa điểm mới thì nguồn lực duy trì sản xuất sẽ bị thu hẹp.

Bởi vậy, kiến nghị của các cơ sở không chỉ là kéo dài thời gian tháo dỡ. Điều họ mong muốn là một phương án di chuyển có thể thực hiện được: Có quỹ đất tiếp nhận, có thời gian thu xếp và hình thức thuê đất với chi phí phù hợp. Khi biết rõ nơi đến, điều kiện tiếp cận và thời hạn phải hoàn thành, doanh nghiệp mới có cơ sở tính toán vốn, bố trí máy móc, lao động để hạn chế gián đoạn sản xuất.

Tháo gỡ từ quá trình tồn tại

Những kiến nghị hiện nay gắn với quá trình hình thành khu sản xuất kéo dài hơn 30 năm. Ông Trần Văn Thủy, nguyên Phó Chủ nhiệm Hợp tác xã nông nghiệp Lại Dụ, xã An Thượng (huyện Hoài Đức) trước đây, giai đoạn 1998-2024 nhớ lại, đường ra đồng, ra bãi khi ấy rất lầy lội, vận chuyển nông sản khó khăn. Thấy một số nơi kêu gọi doanh nghiệp đầu tư phát triển kinh tế, cán bộ cơ sở cũng vận động các cơ sở về đây sản xuất, mong tạo việc làm cho con em.

“Những doanh nghiệp đầu tiên đã tự bỏ kinh phí làm đường, bà con canh tác ở vùng bãi cũng được sử dụng chung. Có cơ sở sản xuất, con em có việc làm ổn định, người dân có thêm thu nhập”, ông Thủy kể.

Từ nhu cầu làm nghề và sự đồng tình tại cơ sở, các nhà xưởng lần lượt hình thành trên đất bãi canh tác không hiệu quả. Theo ông Ngô Văn Thuần, khoảng tháng 9-2012, trước sự phát triển của các doanh nghiệp, địa phương cũng đã có phương án quy hoạch khoảng 4ha làm nơi sản xuất tiểu thủ công nghiệp. Tuy nhiên, hồ sơ trình UBND thành phố Hà Nội chưa được phê duyệt do vướng quy hoạch liên quan đến vùng phân lũ. Phương án dừng lại, nhưng các cơ sở vẫn tiếp tục hoạt động.

Trong những năm sau đó, địa phương nhiều lần kiểm tra, rà soát các vi phạm đất đai, trật tự xây dựng, song các nhà xưởng tiếp tục tồn tại. Dù là đất nông nghiệp, nhưng tại một số thời điểm, lãnh đạo chính quyền địa phương trước đây vẫn ký, đóng dấu xác nhận một số hợp đồng thuê đất, thuê xưởng, chuyển nhượng quyền sử dụng đất để sản xuất và cho phép doanh nghiệp xây dựng trạm biến áp điện...

Với thực tế này, các doanh nghiệp vừa làm, vừa hy vọng địa phương tạo quỹ đất cho sản xuất nên tiếp tục đầu tư thêm. Qua thời gian, tài sản và số lao động tăng lên, khiến việc xử lý những tồn tại càng phức tạp.

Trước các kiến nghị của doanh nghiệp, UBND xã An Khánh cho biết, thực hiện Kết luận số 114-KL/TU ngày 26-8-2026 của Ban Thường vụ Thành ủy về tập trung xử lý các công trình, nhà xưởng, kho bãi vi phạm quy định về đất đai, trật tự xây dựng và không bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn thành phố và Kế hoạch số 363/KH-UBND ngày 24-9-2026 của UBND thành phố về tổ chức tổng kiểm tra, rà soát, thống kê và xử lý các công trình nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất kinh doanh, tập kết, lưu giữ hàng hóa vi phạm quy định về đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn thành phố, Đảng ủy, UBND xã An Khánh đã ban hành Nghị quyết và kế hoạch để triển khai, trong đó có việc rà soát, xử lý vi phạm tại khu Lại Dụ.

Theo đó, kế hoạch đặt ra yêu cầu kiểm tra thực tế 100% đối tượng thuộc phạm vi rà soát tại các thôn, tổ dân phố. Qua rà soát sẽ phân loại, lập hồ sơ, xây dựng phương án xử lý từng trường hợp, biện pháp và lộ trình thực hiện... Việc xử lý đồng thời phải phù hợp thực tiễn, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

Gần đây nhất, ngày 28-9-2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cũng có văn bản đề nghị xã An Khánh phối hợp với Hạt Quản lý đê số 10 tổng kiểm tra và xử lý dứt điểm các công trình vi phạm quy định pháp luật về đất đai, đê điều, phòng chống thiên tai ở khu vực bãi sông, trong phạm vi bảo vệ đê điều.

Đối với khu bãi Lại Dụ, Phó Trưởng phòng Hạ tầng, Nông nghiệp và Môi trường xã An Khánh Nguyễn Đình Tiến cho biết, địa phương đang rà soát thực trạng từng nhà xưởng, quá trình sử dụng đất của từng doanh nghiệp và công tác quản lý nhà nước tại khu vực qua các thời kỳ. Sau khi có dữ liệu tổng thể, bộ phận chuyên môn sẽ tham mưu UBND xã phương án xử lý, công khai biện pháp, thời hạn thực hiện và xem xét kiến nghị di dời phù hợp.

Thời hạn nêu trong thông báo đang đến gần, nên các doanh nghiệp cần được thông tin kịp thời và chính quyền địa phương cần xem xét thấu đáo cả quá trình sử dụng đất tại khu vực này suốt hơn 30 năm qua để có giải pháp phù hợp, hạn chế thấp nhất thiệt hại cho doanh nghiệp; đồng thời xem xét những kiến nghị chính đáng về thời gian, địa điểm di chuyển. Giải quyết đầy đủ các nội dung đó sẽ giúp doanh nghiệp chủ động chấp hành, đồng thời tạo cơ sở xử lý dứt điểm những vi phạm đã tồn tại nhiều năm nêu trên.