World Cup 2026: Lễ hội toàn cầu trong một thế giới chia rẽ

World Cup 2026 sẽ đi vào lịch sử với tư cách là kỳ World Cup có quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Giải đấu quy tụ 48 đội tuyển, diễn ra qua 104 trận đấu và lần đầu tiên được tổ chức tại 3 nước đồng chủ nhà.

Nhưng cũng hiếm có kỳ World Cup nào diễn ra trong bối cảnh nhiều nghịch lý như hiện nay.

FIFA quảng bá World Cup là ngày hội của toàn nhân loại. Tuy nhiên, phía sau những sân vận động hiện đại và các hợp đồng tài trợ trị giá hàng tỷ USD là một thế giới đang bị chia cắt bởi chiến tranh, cạnh tranh địa chính trị, chủ nghĩa bảo hộ và các rào cản biên giới ngày càng gia tăng.

Đó là nghịch lý lớn nhất của World Cup năm nay. Chưa bao giờ giải đấu mở rộng cửa cho nhiều quốc gia đến vậy, nhưng cũng chưa bao giờ câu chuyện về việc ai được bước qua cánh cửa ấy lại trở nên nhạy cảm đến thế.

Việc nâng số đội tham dự từ 32 lên 48 được FIFA mô tả là bước tiến của tính đại diện toàn cầu. Những quốc gia lần đầu hoặc hiếm hoi góp mặt như Curacao, Jordan hay Congo có cơ hội xuất hiện trên sân khấu lớn nhất của bóng đá thế giới. Nhưng trong khi sân chơi được mở rộng, những rào cản khác lại xuất hiện. Giá vé tăng mạnh khiến nhiều người hâm mộ truyền thống bị đẩy ra ngoài cuộc chơi. Các chính sách nhập cư và những căng thẳng chính trị quốc tế khiến việc di chuyển trở nên khó khăn hơn đối với công dân của nhiều quốc gia.

Nghịch lý ấy phản ánh chính xác thế giới hiện nay. Toàn cầu hóa giúp kết nối con người chưa từng có trong lịch sử, nhưng đồng thời cũng tạo ra những đường biên mới về kinh tế, chính trị và quyền tiếp cận. Không phải ai cũng có cơ hội tham gia vào sự kiện được quảng bá là của toàn thế giới.

Địa điểm tổ chức càng làm cho những mâu thuẫn đó trở nên rõ nét hơn. World Cup 2026 diễn ra tại Mỹ trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump theo đuổi nhiều chính sách đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu và siết chặt kiểm soát biên giới. Điều đó khiến các cuộc tranh luận về thị thực, nhập cư và tác động của địa chính trị đối với thể thao trở thành một phần của câu chuyện World Cup.

Thực tế, bóng đá ngày nay ngày càng khó tách rời khỏi chính trị. Qatar 2022 làm dấy lên các cuộc tranh luận về quyền lao động và chi phí tổ chức, trong khi World Cup 2026 diễn ra giữa lúc các vấn đề nhập cư, an ninh biên giới và cạnh tranh địa chính trị tiếp tục là chủ đề nóng tại nhiều quốc gia. Điều đó cho thấy thể thao toàn cầu ngày càng phản chiếu những biến động của thế giới thực.

Tuy nhiên, chính ở đây lại xuất hiện một nghịch lý khác. Càng bị bao phủ bởi chính trị, World Cup càng chứng minh được sức mạnh đặc biệt của mình.

Bởi sau tất cả những tranh cãi về quyền lực hay tiền bạc, thứ khiến hàng tỷ người quan tâm đến World Cup vẫn là những câu chuyện rất con người: niềm vui của một đội bóng nhỏ tạo nên bất ngờ, niềm tự hào của một quốc gia lần đầu góp mặt hay cảm giác hàng triệu người cùng chia sẻ một khoảnh khắc chiến thắng hoặc thất bại.

World Cup 2026 cũng đánh dấu sự chuyển giao thế hệ của bóng đá thế giới. Lionel Messi và Cristiano Ronaldo nhiều khả năng đang bước vào kỳ World Cup cuối cùng, trong khi những ngôi sao như Kylian Mbappe, Erling Haaland hay Lamine Yamal đại diện cho tương lai của môn thể thao này.

Bóng đá cấp câu lạc bộ có thể đạt trình độ chuyên môn cao hơn, nhưng World Cup vẫn sở hữu điều mà không giải đấu nào khác có được: khả năng tạo ra một không gian cảm xúc chung cho toàn thế giới. Trong một thời đại ngày càng phân cực, rất ít sự kiện còn có thể khiến hàng tỷ người cùng theo dõi một khoảnh khắc và cùng chia sẻ những cảm xúc giống nhau.

Đó là lý do World Cup vẫn tồn tại sau mọi tranh cãi. FIFA có thể thay đổi, các nhà tài trợ có thể thay đổi, những cuộc tranh luận về chính trị hay thương mại hóa cũng sẽ tiếp tục. Nhưng sức hấp dẫn của World Cup vẫn còn nguyên vẹn.

Bởi cuối cùng, điều khiến hàng tỷ người hướng mắt về giải đấu này không phải là các bài phát biểu của FIFA hay những hợp đồng thương mại trị giá hàng tỷ USD. Đó là khát vọng được chia sẻ một câu chuyện chung trong một thế giới ngày càng thiếu những điểm chung. Và có lẽ đó mới là lý do khiến World Cup vẫn là sự kiện thể thao có sức ảnh hưởng lớn nhất trên hành tinh.