Vun đắp tình yêu nước từ những bài học lịch sử

Những tiết học đặc biệt

Những tiết học lịch sử của cô giáo Kiều Phương Thúy, giáo viên chủ nhiệm lớp 4G, Trường Tiểu học Trần Nhật Duật (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) luôn được các em học sinh chào đón vì được tham gia nhiều trải nghiệm lý thú. Cô Kiều Phương Thúy cho biết: “Tôi không dạy lịch sử như “kể lại chuyện cũ”, mà tổ chức cho học sinh trải nghiệm lịch sử. Tôi sử dụng các hình thức như: Đóng vai nhân vật, học theo dự án, sơ đồ tư duy, kể chuyện sáng tạo, kết hợp video - hình ảnh - bản đồ số. Đặc biệt, tôi đưa các em vào những “tình huống lịch sử” để các em được suy nghĩ, lựa chọn và bày tỏ quan điểm, từ đó hiểu sâu hơn thay vì chỉ ghi nhớ”.

Tại Trường Tiểu học Giang Biên (phường Việt Hưng, Hà Nội), việc giáo dục lịch sử cho học sinh không gói gọn trên trang sách mà còn được tổ chức với nhiều hình thức phong phú. Nhà giáo Nguyễn Thị Hồng Bốn, giáo viên Tổng phụ trách Đội, Trường Tiểu học Giang Biên chia sẻ: “Những dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc như: Ngày Cách mạng Tháng Tám; lễ Quốc khánh 2-9; Ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước 30-4… nhà trường thường tổ chức nhiều hoạt động thiết thực như: Phát động các phong trào thi đua học tập tốt - rèn luyện chăm; tổ chức sinh hoạt chuyên đề, lồng ghép tham gia trò chơi “Rung chuông vàng” để học sinh hiểu thêm về ý nghĩa lịch sử dân tộc. Liên đội nhà trường còn triển khai các hoạt động văn nghệ, vẽ tranh…, tuyên truyền trực quan để lan tỏa tinh thần yêu nước trong mỗi học sinh. Những hoạt động đó không chỉ giúp các em thêm hiểu, thêm yêu lịch sử dân tộc mà còn khơi dậy trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc tiếp nối truyền thống cha ông”.

Chú trọng giáo dục truyền thống lịch sử, bồi dưỡng lòng yêu nước cho học sinh qua những chuyến tham quan, trải nghiệm được tổ chức hàng tháng tại những “địa chỉ đỏ” của Hà Nội là hướng đi của Trường Trung học cơ sở Nguyễn Du (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội). Qua đó, các em không chỉ được mở rộng kiến thức lịch sử mà còn nhận thức rõ hơn giá trị của hòa bình, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm trong học tập, rèn luyện, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong khi đó, học sinh Trường Trung học cơ sở Chất lượng cao Chu Văn An (phường Việt Hưng, Hà Nội) lại được tham gia tiết học lịch sử ngoài trời cùng trải nghiệm thực tế. Học sinh khối 6 được thực hành kỹ thuật đúc đồng của cư dân Văn Lang - Âu Lạc, bằng cách dùng khuôn và nến để mô phỏng quá trình đúc đồng, tạo ra trống đồng, vũ khí và công cụ lao động. Nhiều em học sinh cho biết cảm thấy yêu thích môn lịch sử hơn khi được trải nghiệm thực tế thay vì chỉ đọc và ghi nhớ.

GS.TSKH, Nhà giáo nhân dân Vũ Minh Giang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam cho rằng, khi giảng dạy môn lịch sử, giáo viên cần khơi gợi cho học sinh để các em có thể tham gia vào quá trình tìm tòi, khám phá những phương pháp mới và tìm ra những kết luận mới. Ngoài ra, cần phải làm phong phú hình thức giáo dục lịch sử như: Làm phim, nghệ thuật, bảo tàng,…

Nghệ thuật khơi dậy niềm tự hào dân tộc

Thời gian qua, Đảng ủy phường Hoàn Kiếm đã tổ chức gần 20 buổi chiếu phim điện ảnh “Mưa đỏ” cho học sinh trên địa bàn phường. Đây là tác phẩm tái hiện cuộc chiến đấu 81 ngày đêm tại Thành cổ Quảng Trị, một trong những chiến trường ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, nơi hàng nghìn chiến sĩ đã anh dũng hy sinh để bảo vệ độc lập dân tộc. Hoạt động ý nghĩa này đã góp phần bồi dưỡng nhân cách, khơi dậy lý tưởng sống cao đẹp trong thế hệ trẻ.

Nhiều trường trung học cơ sở, trung học phổ thông, cao đẳng, đại học tại Hà Nội (như: Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Lương Thế Vinh, Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng…) cũng đã tổ chức cho học sinh, sinh viên trải nghiệm xem phim “Mưa đỏ”.

Đạo diễn, Nghệ sĩ ưu tú Bùi Trung Hải nhấn mạnh: “Điện ảnh nên được xem là điểm khởi đầu của sức mạnh tinh thần và là chỗ dựa cho các nền tảng đạo đức. Những bộ phim lịch sử, chiến tranh nếu được làm tâm huyết, với phong cách sáng tạo ấn tượng sẽ tạo ra những xúc cảm mạnh, có sức tác động rất lớn đối với người xem. Nó đem lại cho thế hệ tương lai cái nhìn sáng suốt, tỉnh táo, những bài học của thế hệ đi trước, đồng thời là nguồn cảm hứng mạnh mẽ về tình yêu nước, lòng quả cảm, tinh thần đoàn kết vượt qua những thời khắc khó khăn, để có thể phát triển đất nước tốt đẹp trong tương lai”.

Không chỉ điện ảnh, nhiều MV ca nhạc (Còn gì đẹp hơn; Viết tiếp câu chuyện hòa bình; Nhà tôi có treo một lá cờ…) hay những chương trình âm nhạc với quy mô lớn, cách làm mới được tổ chức nhân dịp kỷ niệm những ngày lễ lớn (concert “Tổ quốc trong tim”; “Việt Nam trong tôi”; “80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc”; “Hà Nội - Từ mùa thu lịch sử năm 1945”; “Tôi yêu Tổ quốc tôi”…) cũng đã góp phần quan trọng trong việc khơi dậy mạnh mẽ niềm tự hào dân tộc và khát vọng cống hiến trong thế hệ trẻ. PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội khẳng định, âm nhạc đã vượt qua mọi rào cản, len lỏi vào từng trái tim, để rồi gắn kết tất cả thành một nhịp đập chung - nhịp đập của niềm yêu nước, của sự tự hào và khát vọng về tương lai…