Vụ 2 người tử vong tại hồ điều hòa Định Công: Lỗ hổng trong công tác quản lý

"Ném đá ao bèo"

Hồ điều hòa ở Thủ đô đóng vai trò quan trọng như những “bể chứa nước tự nhiên” giúp điều tiết nước mưa, chống ngập úng đô thị, tạo “lá phổi xanh” và nâng cao chất lượng cảnh quan, không gian sống cho người dân. Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, những năm gần đây, bên cạnh việc bảo vệ và phát huy giá trị các công trình sẵn có, thành phố đã tập trung xây dựng, cải tạo nhiều hồ điều hòa mới. Theo các chuyên gia, đây là việc làm thiết thực nhằm tạo không gian xanh, nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân và đặc biệt là giảm thiểu tình trạng ngập úng tại Thủ đô.

Song, thực tế cho thấy, nhiều hồ điều hòa hiện nay đang bị chiếm dụng, lấn chiếm làm nơi kinh doanh thu lợi. Điều đáng nói, tình trạng này đã diễn ra trong thời gian dài, các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương đều biết, thậm chí đã tiến hành xử phạt nhưng chưa thực sự mạnh tay để xử lý triệt để vi phạm. Sự thiếu quyết liệt ấy đã khiến các hồ điều hòa phát sinh không ít hệ lụy, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác bảo đảm an ninh trật tự và đời sống của người dân.

Vụ 2 người tử vong khi câu cá tại hồ điều hòa Định Công chính là một ví dụ điển hình, đồng thời là hồi chuông cảnh báo cho công tác quản lý, sử dụng các hồ điều hòa khác trên địa bàn Thủ đô. Tình trạng biến hồ điều hòa Định Công thành nơi kinh doanh dịch vụ câu cá đã diễn ra từ lâu, thậm chí còn được chạy quảng cáo rầm rộ trên các nền tảng mạng xã hội với hàng loạt chiêu trò thu hút khách như tổ chức các cuộc thi, đeo khuyên cho cá với phần thưởng lên tới hàng trăm triệu đồng...

Điều đáng nói là trước các hoạt động kinh doanh trái phép này, trong nhiều năm qua (từ mô hình chính quyền địa phương 3 cấp đến mô hình 2 cấp), phường Định Công cũng đã nhiều lần tổ chức ra quân kiểm tra, xử lý vi phạm. Song, thẳng thắn mà nói, việc xử lý của các lực lượng chức năng mới chỉ dừng lại ở phần ngọn – tức là giải tán, đẩy đuổi các cần thủ – còn người đứng ra tổ chức kinh doanh, thu phí câu cá vẫn chưa bị xử lý tận gốc. Điều này khiến công tác kiểm tra, xử lý vi phạm rơi vào cảnh “ném đá ao bèo”.

Quy trách nhiệm cho từng đơn vị quản lý

Liên quan đến vấn đề này, trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, lãnh đạo Xí nghiệp Thoát nước số 3 (Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội) - đơn vị phụ trách phần mặt nước hồ Định Công cho biết, qua công tác kiểm tra và duy trì thường xuyên, đơn vị phát hiện nhiều người dân tự ý câu cá và xả rác xuống hồ. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến công tác vận hành, duy trì hệ thống thoát nước mà còn làm mất mỹ quan đô thị và an ninh trật tự khu vực.

Trước thực trạng trên, Xí nghiệp Thoát nước số 3 đã đề nghị UBND và Công an phường Định Công phối hợp tuyên truyền, nhắc nhở người dân không câu cá, không đi lại sát mái dốc kè hồ, không leo trèo lan can, tắm và bơi lội dưới hồ. Và trên thực tế, các lực lượng chức năng đã nhiều lần tổ chức ra quân kiểm tra, xử lý vi phạm. Song, như đã đề cập, chỉ được một thời gian ngắn, tình trạng trên lại tái diễn.

Không thể phủ nhận những nỗ lực của chính quyền địa phương và các đơn vị chức năng trong việc bảo đảm trật tự đô thị, vệ sinh môi trường xung quanh các hồ điều hòa. Tuy nhiên, với thực trạng đã và đang tồn tại, đặc biệt là sau sự cố 2 người câu cá tử vong, người dân đặt ra câu hỏi, liệu chính quyền địa phương đã hoàn thành nhiệm vụ được giao. Mỗi ca câu cá kéo dài từ vài giờ cho đến cả ngày, nên việc viện dẫn lý do “lực lượng mỏng” để biện minh cho sự thiếu trách nhiệm và thiếu sâu sát trong quản lý là chưa thỏa đáng.

Đồng quan điểm trên, Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật cho rằng đây không thuần túy là một tai nạn đuối nước do sự cố cá nhân, mà sự việc đã phơi bày nhiều lỗ hổng trong công tác quản lý cũng như sự phối hợp giữa các đơn vị chức năng. Đã đến lúc các cơ quan có thẩm quyền cần làm rõ điều kiện tổ chức hoạt động câu cá, việc đưa phương tiện xuống mặt hồ, cũng như trách nhiệm bảo đảm an ninh trật tự, trật tự đô thị của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Tai nạn đã qua, nhưng những câu hỏi về kỷ cương, về trách nhiệm người đứng đầu cấp cơ sở vẫn còn đó. Nếu chính quyền địa phương tiếp tục buông lỏng quản lý, đá bóng trách nhiệm quanh co giữa các đơn vị thoát nước và quản lý địa bàn, thì những hiểm họa tương tự hoàn toàn có thể tái diễn ở bất kỳ hồ điều hòa nào khác tại Thủ đô.