Ngày 16-11, bên lề Hội nghị COP31 tại Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ), Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam tổ chức đối thoại về thúc đẩy hành động các-bon xanh dương.
Sự kiện có sự tham gia của đại diện Việt Nam, Indonesia, Philippines cùng các tổ chức quốc tế, định chế tài chính và doanh nghiệp.
Tại đối thoại, Việt Nam cập nhật tiến độ triển khai Chương trình Đối tác hành động các-bon xanh dương (NBCAP), giới thiệu dự thảo Lộ trình hành động quốc gia, đồng thời trao đổi cơ hội hợp tác và thu hút đầu tư trong khu vực.

Các-bon xanh dương là lượng các-bon được hấp thụ và lưu trữ trong các hệ sinh thái biển, ven biển như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển, bãi triều. Ngoài khả năng góp phần giảm tác động của biến đổi khí hậu, những hệ sinh thái này còn giúp bảo vệ bờ biển, duy trì đa dạng sinh học và sinh kế cho người dân.
Sở hữu đường bờ biển dài cùng các hệ sinh thái phong phú, Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển các giải pháp các-bon xanh dương. Tuy nhiên, sức ép từ hoạt động kinh tế và biến đổi khí hậu đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo tồn, phục hồi các hệ sinh thái ven biển.
Nhằm huy động nguồn lực cho lĩnh vực này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thành lập NBCAP Việt Nam, tạo nền tảng hợp tác giữa các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đối tác phát triển. Đến nay, chương trình đã kết nối hơn 500 tổ chức và chuyên gia, thúc đẩy chia sẻ tri thức, kinh nghiệm, tìm kiếm nguồn tài chính cho các hoạt động bảo tồn.
Đáng chú ý, Việt Nam đang xây dựng Lộ trình hành động quốc gia về các-bon xanh dương, với mục tiêu đến năm 2030 hoàn thiện khung pháp lý và hệ thống dữ liệu thống nhất phục vụ quản lý các hệ sinh thái liên quan. Dự thảo cũng đề ra định hướng đưa các hệ sinh thái này vào kiểm kê khí nhà kính quốc gia và Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), đồng thời huy động tài chính bền vững, bảo đảm cộng đồng ven biển được chia sẻ lợi ích công bằng.
“Việt Nam xác định phát triển các-bon xanh dương là giải pháp gắn kết mục tiêu giảm nhẹ phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế biển bền vững”, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Đỗ Anh Tuấn nhấn mạnh.

Theo ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, chính sách là nền tảng, song để phục hồi hệ sinh thái trên thực tế cần sự chung tay của Nhà nước, nhà khoa học, cộng đồng và doanh nghiệp. Đây cũng là vai trò mà NBCAP đang phát huy thông qua việc kết nối các bộ, ngành, địa phương và đối tác quốc tế.
Trong khuôn khổ đối thoại, Indonesia và Philippines đã chia sẻ kinh nghiệm đưa các-bon xanh dương vào chính sách quốc gia. Tháng 2-2026, Indonesia ban hành kế hoạch hành động giai đoạn 2025-2030, kết hợp bảo tồn hệ sinh thái với phát triển thủy sản, nuôi trồng rong biển và cải thiện sinh kế ven biển.
Trong khi đó, Philippines lồng ghép các-bon xanh dương vào chính sách khí hậu, gắn mục tiêu giảm phát thải với thích ứng biến đổi khí hậu và bảo tồn đa dạng sinh học. Những kinh nghiệm này mở ra cơ hội để ba quốc gia tăng cường trao đổi chuyên môn, hoàn thiện chính sách và phát triển các mô hình phù hợp với điều kiện từng nước.
Đánh giá triển vọng hợp tác, bà Radhika Dave, Phụ trách Chương trình Thích ứng và Cộng đồng chống chịu với biến đổi khí hậu của UNDP cho rằng Việt Nam, Indonesia và Philippines có tiềm năng trở thành những quốc gia tiên phong về các-bon xanh dương tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

“Khi các nền tảng hợp tác quốc gia đã được hình thành, bước tiếp theo là phát triển các mô hình tài chính thành công, truyền cảm hứng cho các quốc gia khác”, bà Radhika Dave nhận định.
Đối với Việt Nam, nhiệm vụ trước mắt là bảo vệ các hệ sinh thái hiện có, phục hồi những khu vực bị suy thoái, kết hợp với phát triển lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản bền vững. Hướng đi này vừa hỗ trợ thực hiện các mục tiêu khí hậu, vừa tạo thêm cơ hội sinh kế, khuyến khích cộng đồng địa phương trực tiếp tham gia bảo vệ tài nguyên ven biển.
Sau COP31, Việt Nam sẽ tập trung hoàn thiện Lộ trình hành động quốc gia, tiến tới xây dựng Lộ trình tài chính các-bon xanh dương, đồng thời mở rộng hợp tác kỹ thuật và tài chính với Indonesia, Philippines cùng các đối tác quốc tế. Qua đó, từng bước chuyển các cam kết khí hậu thành những hành động cụ thể, gắn bảo vệ hệ sinh thái với phát triển kinh tế biển bền vững.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.