Việt Nam lần đầu tiếp nhận công nghệ tế bào từ Nhật Bản: Thêm hy vọng cho người bệnh ung thư

Mở hướng tiếp cận mới

Theo số liệu Globocan 2024 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư quốc tế thuộc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Việt Nam ước tính có 177.404 ca ung thư mới và 111.015 ca tử vong do ung thư. Số người đang sống với chẩn đoán ung thư trong vòng 5 năm trước đó là 404.153. Tính trên cả hai giới nam và nữ, 5 loại ung thư có số ca mắc mới cao nhất lần lượt là ung thư vú, phổi, đại trực tràng, gan và dạ dày.

Các số liệu cho thấy ung thư vẫn là gánh nặng sức khỏe đáng kể tại Việt Nam. Tại Hội thảo khoa học “Ung thư trong kỷ nguyên hội nhập - Best of ASCO 2026”, Thứ trưởng Bộ Y tế Đào Xuân Cơ nhấn mạnh, ung thư không chỉ là thách thức đối với y học hiện đại, mà còn đặt ra nhiều vấn đề về an sinh xã hội và phát triển bền vững. Mỗi trường hợp mắc bệnh đều kéo theo những gánh nặng về sức khỏe, kinh tế và tinh thần cho người bệnh, gia đình.

Trong những năm gần đây, y học thế giới có nhiều bước tiến với sự phát triển của chẩn đoán phân tử, giải trình tự gen, điều trị đích, miễn dịch và xạ trị hiện đại. Những phương pháp này góp phần cải thiện khả năng phát hiện, điều trị và tiên lượng bệnh.

Trong bối cảnh đó, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là đơn vị y tế đầu tiên tại Việt Nam tiếp nhận chuyển giao toàn diện hai công nghệ tế bào từ Nhật Bản, gồm tế bào gốc trung mô lấy từ mô mỡ (MSC) và tế bào miễn dịch tự nhiên NK.

Nhật Bản là quốc gia dẫn đầu thế giới về nghiên cứu phát triển và những thành tựu trong ứng dụng công nghệ tế bào gốc, tế bào miễn dịch trong chăm sóc nâng cao sức khỏe, điều trị ung thư và nhiều bệnh mạn tính.

Tính đến năm 2026, Nhật Bản sở hữu 3 giải Nobel y sinh từ thành tựu của những công trình nghiên cứu liên quan trực tiếp đến tế bào gốc, tế bào miễn dịch và tiên phong thế giới trong sử dụng kết hợp trị liệu tế bào miễn dịch với các phương pháp điều trị ung thư hiện hành, mang lại những hiệu quả vượt trội trong kéo dài thời gian sống khỏe mạnh cho người bệnh.

Các công nghệ tế bào và tế bào miễn dịch được chuyển giao cho Việt Nam là các công nghệ tế bào thế hệ mới, được Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (MHLW) phê duyệt và cấp phép ứng dụng chính thức nhiều năm tại Nhật Bản, mang lại hiệu quả tốt và tính an toàn cao cho người sử dụng.

Công nghệ tế bào gốc trung mô (MSC) sử dụng tế bào lấy từ mô mỡ của chính người bệnh, sau đó được phân lập, xử lý, nuôi cấy và đưa trở lại cơ thể. MSC có khả năng điều hòa miễn dịch, hỗ trợ sửa chữa mô tổn thương, đang được nghiên cứu trong các bệnh lý tim mạch, thần kinh, đái tháo đường và phổi tắc nghẽn mạn tính.

Còn với công nghệ tế bào miễn dịch NK, máu người bệnh được thu thập để phân lập, nuôi cấy, tăng sinh và hoạt hóa tế bào. Khi đạt các tiêu chuẩn chất lượng, tế bào được truyền trở lại cơ thể, góp phần tăng cường khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư của hệ miễn dịch. Công nghệ này mở ra ứng dụng trong miễn dịch trị liệu, có thể được xem xét phối hợp với các phương pháp điều trị ung thư khác tùy tình trạng người bệnh.

Chủ động phòng ngừa, đừng bỏ qua dấu hiệu cảnh báo

GS.TS Tạ Thành Văn, Chủ tịch Hội đồng chuyên môn Trung tâm Y học tái tạo & Trị liệu tế bào, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, chuyên gia hàng đầu Việt Nam về tế bào gốc và tế bào miễn dịch cho biết, liệu pháp tế bào NK có tiềm năng bổ sung một hướng tiếp cận trong chiến lược điều trị ung thư đa mô thức, bên cạnh phẫu thuật, hóa trị, xạ trị và điều trị đích. Tuy nhiên, bên cạnh việc tiếp cận các phương pháp điều trị mới, chủ động phòng ngừa và phát hiện sớm vẫn là những yếu tố quan trọng giúp giảm gánh nặng ung thư.

Các chuyên gia y tế cho rằng, một số yếu tố nguy cơ gây ung thư liên quan đến hành vi và chế độ ăn uống bao gồm thói quen hút thuốc lá, uống rượu bia, chế độ ăn ít rau và trái cây, thiếu hoạt động thể lực. Ngoài ra, các yếu tố di truyền, môi trường và tiếp xúc với các chất gây ung thư cũng đóng vai trò quan trọng.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), để giảm nguy cơ ung thư, mỗi người cần duy trì lối sống lành mạnh: không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, ăn uống cân đối, tăng cường rau xanh, trái cây, duy trì cân nặng hợp lý và tập thể dục thường xuyên. Tiêm vắc xin phòng vi rút viêm gan B, HPV và hạn chế tiếp xúc với hóa chất độc hại cũng góp phần phòng bệnh.

Người dân cần chú ý những dấu hiệu bất thường như vết loét lâu lành, ho dai dẳng, khàn tiếng, khó nuốt, thay đổi thói quen đại tiện, tiểu tiện, xuất hiện khối u, nổi hạch, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc chảy máu bất thường. Những biểu hiện này không đồng nghĩa mắc ung thư nhưng cần được thăm khám sớm. Bên cạnh đó, nên chủ động tầm soát theo độ tuổi và các yếu tố nguy cơ để phát hiện bệnh kịp thời.