Việt Nam đăng cai Hội nghị COSTI-90: Thúc đẩy hợp tác khoa học, công nghệ ASEAN giai đoạn 2026-2035

Diễn ra trong giai đoạn đầu triển khai Kế hoạch hành động ASEAN về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2035, hội nghị tập trung rà soát tiến độ hợp tác, xác định các ưu tiên mới và thúc đẩy kết nối năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo giữa các nước thành viên.

Tăng hiệu quả điều phối hợp tác khu vực

COSTI là cơ chế hợp tác cấp quan chức cao cấp của ASEAN trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, có nhiệm vụ hỗ trợ Hội nghị Bộ trưởng Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (AMMSTI) triển khai các định hướng hợp tác khu vực. Vì vậy, các cuộc họp của COSTI không chỉ nhằm rà soát công việc đã thực hiện mà còn là diễn đàn để các nước trao đổi sáng kiến, thống nhất những lĩnh vực ưu tiên và phối hợp triển khai các chương trình hợp tác trong thời gian tới.

Hội nghị có sự tham dự của khoảng 250 đại biểu, gồm đại diện các cơ quan phụ trách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của các nước ASEAN, Ban Thư ký ASEAN, các đối tác, chuyên gia và nhà khoa học trong nước, quốc tế.

Một nội dung đáng chú ý trong kỳ họp lần này là việc triển khai cơ cấu chuyên môn mới của COSTI. Từ 9 tiểu ban, cơ cấu được kiện toàn, tinh gọn còn 5 tiểu ban, hướng tới nâng cao hiệu quả phối hợp và gắn hoạt động chuyên môn với các mục tiêu của APASTI 2026-2035.

5 tiểu ban gồm: Hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Công nghệ chuyên sâu và mới nổi; Công nghệ sinh học và khoa học thực phẩm; Công nghệ vật liệu và năng lượng; Khoa học Trái đất, Đại dương và Vũ trụ. Theo định hướng mới, mỗi tiểu ban xác định lĩnh vực ưu tiên, xây dựng kế hoạch hằng năm với mục tiêu và chỉ số đánh giá cụ thể; đồng thời phối hợp với các trung tâm, mạng lưới trực thuộc và định kỳ báo cáo COSTI.

Việc tổ chức các phiên họp theo cơ cấu mới là bước chuyển trong cơ chế điều phối hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của ASEAN, đặt ra yêu cầu xác định rõ trọng tâm, tăng tính liên kết và thúc đẩy các sáng kiến đi vào thực chất.

Rà soát các chương trình, mở rộng lĩnh vực hợp tác

Trong ngày làm việc đầu tiên, 13-10, 5 tiểu ban chuyên môn đồng loạt tổ chức phiên họp lần thứ nhất theo cơ cấu mới. Các đại biểu rà soát tiến độ những dự án, sáng kiến đang triển khai và đã hoàn thành; xem xét các đề xuất hợp tác mới, đồng thời nghe báo cáo của các trung tâm, mạng lưới chuyên môn khu vực.

Ban Thư ký ASEAN thông tin về kết quả các hội nghị cấp cao liên quan, tình hình Quỹ Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (ASTIF), cũng như các điều khoản tham chiếu về thành lập những cơ quan trực thuộc COSTI.

Phạm vi thảo luận trải rộng từ phát triển nguồn nhân lực, hạ tầng nghiên cứu đến các công nghệ có vai trò ngày càng quan trọng đối với năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của khu vực như trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, bán dẫn, công nghệ sinh học, an ninh lương thực, năng lượng sạch và vật liệu mới. Các lĩnh vực khí tượng, đại dương và công nghệ vũ trụ cũng nằm trong chương trình trao đổi.

Trong cơ cấu mới, Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Tiểu ban Khoa học trái đất, đại dương và vũ trụ (SC-EOSS). Đoàn Việt Nam cũng tham gia các phiên họp, chia sẻ kết quả hoạt động của một số mạng lưới và chương trình do Việt Nam điều phối hoặc đồng chủ trì, qua đó đóng góp vào các nội dung hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của ASEAN.

Theo chương trình, sáng 14-10 diễn ra Cuộc họp lần thứ 21 của Hội đồng tư vấn cho COSTI (BAC-21); phiên toàn thể COSTI-90 bắt đầu vào chiều cùng ngày và tiếp tục trong ngày 15-10. Hội nghị tập trung rà soát việc thực hiện các kết luận của AMMSTI, thúc đẩy triển khai APASTI 2026-2035, xem xét các sáng kiến và nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời cập nhật hợp tác với các đối tác đối thoại và tổ chức quốc tế.

Việc đăng cai COSTI-90 thể hiện sự tham gia chủ động của Việt Nam trong cơ chế hợp tác ASEAN về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thông qua hội nghị, Việt Nam cùng các nước thành viên có thêm cơ hội kết nối hệ sinh thái nghiên cứu, chia sẻ nguồn lực và thúc đẩy hợp tác khu vực, hướng tới đưa các định hướng chung về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành những hoạt động cụ thể trong giai đoạn 2026-2035.