Về trách nhiệm các nhà báo nghị trường

Đó còn là hành trình của tư tưởng, của trách nhiệm từ những người kiến tạo pháp luật đến anh chị em làm báo nghị trường. Bởi xét cho cùng, mỗi quyết sách được hình thành tại nghị trường đều hướng tới cuộc sống; còn mỗi tác phẩm báo chí có giá trị cũng đều góp phần làm cho những quyết sách ấy đến gần hơn với nhân dân, trở thành động lực mạnh mẽ xây dựng đất nước ta phát triển giàu mạnh và phồn vinh.

Nếu Quốc hội là nơi kết tinh ý chí, nguyện vọng của nhân dân thành luật pháp và chính sách, thì báo chí là kênh truyền tải tinh thần nội dung của luật pháp và các chính sách ấy đến với xã hội; đồng thời phản ánh những tâm tư, nguyện vọng chính đáng của xã hội với các hoạt động của Quốc hội. Nói cách khác, báo chí vừa là người đưa tin về nghị trường, vừa là một bộ phận quan trọng không thể thiếu trong quá trình dân chủ hóa đời sống của nhân dân.

Từ chỗ trước đây chủ yếu đưa tin về các kỳ họp, báo chí ngày nay đã tham gia sâu hơn vào quá trình truyền thông chính sách, giải thích luật pháp, phản ánh các vấn đề cử tri quan tâm và tạo lập diễn đàn để các tầng lớp nhân dân tham gia đóng góp ý kiến vào quá trình xây dựng thể chế. Đó là một bước phát triển rất đáng ghi nhận. Bởi một xã hội hiện đại, không chỉ cần những chính sách đúng, mà còn cần những chính sách được người dân hiểu đúng và thực thi có hiệu quả. Mà muốn người dân hiểu đúng, báo chí phải đóng vai trò là cầu nối giữa Quốc hội và các tầng lớp nhân dân.

Bởi lẽ, đằng sau một điều luật là câu chuyện phát triển của đất nước; đằng sau một phiên chất vấn là trách nhiệm giải trình của Quốc hội, Chính phủ trước nhân dân; đằng sau một nghị quyết là những kỳ vọng rất cụ thể của người dân đối với tương lai đất nước. Chính vì vậy, báo chí nghị trường đòi hỏi người làm báo phải có kiến thức chính trị, kiến thức pháp luật, khả năng tư duy chính sách và đặc biệt là bản lĩnh và đạo đức nghề nghiệp.

Ngày nay, chúng ta quan tâm nói nhiều đến chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và những thay đổi chưa từng có của môi trường truyền thông. Nhưng càng trong thời đại công nghệ số, chúng ta càng hiểu rằng, nhân tố tạo nên giá trị bài báo vẫn nằm ở con người. Công nghệ mới có thể tạo ra thông tin, nhưng không thể thay thế tư duy chính trị, trách nhiệm chính trị, bản lĩnh nghề nghiệp và chiều sâu nhân văn của người làm báo.

Trong bối cảnh thông tin đa chiều, thậm chí nhiễu loạn như hiện nay, xã hội càng cần những nhà báo có khả năng phân tích, kiểm chứng và định hướng. Đặc biệt đối với những vấn đề liên quan đến xây dựng pháp luật, chính sách công và hoạt động của các cơ quan dân cử. Nếu thông tin thiếu chính xác có thể làm tổn hại đến uy tín của một cá nhân, thì thông tin sai lệch về chính sách có thể làm giảm niềm tin xã hội và ảnh hưởng rất xấu tới hiệu quả quản trị quốc gia.

Bởi vậy, giá trị cốt lõi của báo chí vẫn là độ tin cậy, khách quan, trung thực, trách nhiệm. Nhưng ở chiều ngược lại, tôi cũng cho rằng các cơ quan dân cử cần tiếp tục đổi mới tư duy truyền thông. Một Quốc hội hiện đại của dân, vì dân, do dân phải làm luật với chất lượng cao, được nhân dân đón nhận và hào hứng thực thi trong thực tiễn. Đó còn phải là Quốc hội tôn trọng, lắng nghe, cởi mở đối thoại và tạo điều kiện để truyền thông có hiệu quả về các quyết sách của mình. Khi hoạt động của Quốc hội ngày càng công khai, minh bạch và gần dân hơn, báo chí sẽ có điều kiện thuận lợi hơn để thực hiện tốt chức năng của mình. Và khi báo chí làm tốt vai trò của mình, Quốc hội cũng sẽ nhận được nhiều hơn những phản hồi xác đáng từ thực tiễn cuộc sống. Đó chính là mối quan hệ tương hỗ cần được vun đắp và nâng tầm trong kỷ nguyên mới. Tôi vui mừng nhận thấy mối quan hệ giữa Quốc hội và báo chí hiện đang được củng cố và tăng cường

Tôi muốn chia sẻ với các bạn đang là sinh viên báo chí và truyền thông. Các bạn đang bước vào một nghề nghiệp vinh quang nhưng cũng đầy thách thức. Các bạn sẽ làm nghề trong một môi trường khác xa thế hệ chúng tôi. Nhưng dù công nghệ thay đổi thế nào, tôi tin rằng một nhà báo chân chính vẫn phải giữ được ba phẩm chất căn bản:

Thứ nhất là lòng yêu nước, sự trung thành với công việc xây dựng, phát triển và bảo vệ đất nước. Thứ hai là tinh thần trung thực và dũng cảm phê phán các biểu hiện tiêu cực, đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Thứ ba là nâng cao ý thức học tập, không ngừng tích lũy kiến thức nghề nghiệp và gắn bó với thực tiễn cuộc sống để có thể thích ứng với sự vận động và phát triển của xã hội.

Nếu có được ba điều ấy, các bạn sẽ trở thành những người làm báo giỏi, những công dân có ích cho Tổ quốc. Và nếu một ngày nào đó, trong số các bạn đang say mê học làm báo sẽ có người trở thành phóng viên nghị trường, thì đó là công việc tuy gian khổ, nhưng rất vinh quang. Thực tiễn đời sống báo chí hiện nay nhắc nhở người làm báo nghị trường rằng: Mỗi bài viết về Quốc hội không chỉ là một sản phẩm báo chí. Đó còn là một đóng góp thiết thực vào quá trình xây dựng xã hội dân chủ, xây dựng pháp quyền xã hội chủ nghĩa và xây dựng niềm tin của các tầng lớp nhân dân vào các hoạt động của Quốc hội.

Từ nghị trường đến trang báo là một hành trình không dài về khoảng cách, nhưng rất dài về tinh thần trách nhiệm. Trách nhiệm của đại biểu Quốc hội trước cử tri. Trách nhiệm của Quốc hội trước nhân dân. Và trách nhiệm của người làm báo trước sự thật và lợi ích của đất nước. Khi những trách nhiệm ấy hòa đồng, chúng ta sẽ có những quyết sách ngày càng tốt hơn, những tác phẩm báo chí có giá trị hơn và một nền dân chủ ngày càng phát triển bền vững hơn. Đây chính là điều mong mỏi của toàn xã hội.