Vàng không còn là nơi trú ẩn tuyệt đối trong khủng hoảng

Thông thường, vàng hưởng lợi khi bất ổn toàn cầu gia tăng, và trong khoảng 10 ngày đầu của xung đột Trung Đông, giá vàng gần như giữ nguyên so với trước chiến sự trong khi cổ phiếu và trái phiếu đồng loạt giảm.

Tuy nhiên, sau đó vàng cũng bị cuốn vào biến động chung của thị trường tài chính, khi nhiều nhà đầu tư bán vàng để huy động tiền mặt bù lỗ ở các tài sản khác sau giai đoạn kim loại quý này tăng mạnh suốt hai năm qua.

Rhona O’Connell, chuyên gia phân tích tại công ty dịch vụ tài chính StoneX, cảnh báo nhà đầu tư không nên “rơi vào cái bẫy tài sản trú ẩn”, cho rằng vàng gần như luôn giảm giá khi thị trường cổ phiếu và trái phiếu lao dốc vì nhà đầu tư bán vàng để huy động tiền mặt.

Trong các giai đoạn thị trường biến động mạnh, nhà đầu tư thường bán những tài sản đang có lãi và có thể bán nhanh, trong đó có vàng, để bù lỗ hoặc đáp ứng yêu cầu ký quỹ.

Giá vàng đã lập nhiều đỉnh mới từ đầu năm 2024 và đạt mức kỷ lục vào tháng 1 khi dòng tiền đổ mạnh vào kim loại quý, nhưng sau khi chững lại rồi phục hồi trong tháng 2, đà tăng đã đảo chiều mạnh từ giữa tháng 3.

Kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu không kích ngày 28-2, giá vàng đã giảm khoảng 16%, gần như xóa sạch mức tăng từ đầu năm, dù vẫn ở mức cao trong lịch sử.

John Reade, chiến lược gia thị trường tại Hội đồng Vàng Thế giới, cho biết xung đột đã dẫn đến hoạt động chốt lời lớn, giảm rủi ro và giảm sử dụng đòn bẩy trên thị trường. Ông cũng cho rằng khi các nhà đầu cơ chiếm ưu thế trên thị trường vàng trong năm ngoái thay vì các nguồn cầu truyền thống như trang sức, giá vàng trở nên biến động mạnh hơn và có thể tiếp tục như vậy.

“Vai trò của vàng như một công cụ đa dạng hóa danh mục và giảm rủi ro phần nào bị suy yếu bởi biến động mạnh trong vài tuần qua,” ông nói.

Các nhà phân tích cũng cho rằng kỳ vọng lãi suất tăng cao hơn khi ngân hàng trung ương tìm cách kiểm soát lạm phát do chiến tranh gây ra cũng góp phần kéo giá vàng đi xuống, vì lãi suất tăng khiến lợi suất trái phiếu cao hơn và khiến trái phiếu trở nên hấp dẫn hơn so với vàng – tài sản không trả lãi.

Adrian Ash, Giám đốc nghiên cứu tại nền tảng giao dịch BullionVault, cho biết vàng và bạc rất nhạy cảm với kỳ vọng lãi suất, và việc lãi suất có thể duy trì ở mức cao đang tạo áp lực lên giá kim loại quý. Ngoài ra, đồng USD tăng giá trong thời gian chiến sự cũng gây áp lực lên vàng do hai tài sản thường có xu hướng biến động ngược chiều, khiến vàng khó tăng mạnh ngay cả khi rủi ro địa chính trị gia tăng.

Một số nhà phân tích còn cho rằng nguyên nhân đơn giản hơn là giá vàng đã tăng quá mạnh trước khi chiến sự nổ ra và rơi vào trạng thái “quá mua”.

John Authers, chuyên gia về thị trường của Bloomberg Opinion, nhận định rằng trong các giai đoạn thị trường biến động, những tài sản tăng nóng thường bị bán mạnh nhất khi nhà đầu tư chốt lời, đồng thời cho rằng trong những năm gần đây, giá vàng thậm chí có xu hướng biến động cùng lợi suất danh nghĩa của Mỹ và cổ phiếu thị trường mới nổi, thay vì đóng vai trò tài sản trú ẩn truyền thống.

Dù vậy, nhiều nhà phân tích vẫn cho rằng đợt giảm giá hiện tại không có nghĩa vàng đã mất vai trò trú ẩn trong dài hạn.

Các nhà phân tích của Ngân hàng Montreal cho biết họ kỳ vọng giá vàng sẽ phục hồi phần lớn mức giảm do chiến sự gây ra khi khẩu vị rủi ro quay trở lại thị trường.

Adrian Ash cũng nhắc lại rằng trong giai đoạn sốc và hoảng loạn đầu cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, giá vàng từng giảm mạnh nhưng sau đó tăng trở lại, cho thấy về dài hạn vàng vẫn được xem là tài sản phòng thủ trong các cuộc khủng hoảng.