"Văn hóa giao thông - trách nhiệm và ý thức của người cầm lái"

Hà Nội có mật độ xe công nghệ thuộc nhóm cao nhất cả nước

Theo thống kê của Phòng Quản lý vận tải (Sở Xây dựng Hà Nội), trên địa bàn thành phố hiện có khoảng 114.000 lái xe công nghệ hai bánh. Đối với taxi có khoảng 14.500 xe, trong đó đa phần đều đang sử dụng nền tảng công nghệ trong hoạt động kinh doanh vận tải.

Tham luận tại hội thảo, Trung tá Nguyễn Tài Nghĩa - Phó Đội trưởng Đội Tuyên truyền, điều tra giải quyết tai nạn giao thông và xử lý vi phạm giao thông (Phòng Cảnh sát giao thông - Công an thành phố Hà Nội) cho biết, Hà Nội là địa phương có mật độ xe công nghệ thuộc nhóm cao nhất cả nước.

Áp lực về “thu nhập theo đơn hàng” và “thời gian giao hàng” đang đẩy một bộ phận không nhỏ tài xế vào nhóm đối tượng thường xuyên vi phạm luật giao thông. Các hành vi phổ biến là vượt đèn đỏ, đi ngược chiều hoặc lưu thông trên hè phố.

Đáng quan ngại hơn, tình trạng sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện diễn ra gần như thường xuyên, do tài xế công nghệ phải liên tục theo dõi thông tin khách hàng và thông báo từ doanh nghiệp quản lý trên ứng dụng điện thoại.

“Phòng Cảnh sát giao thông đã ghi nhận một số hành vi đối phó, như cố tình làm mờ, bôi bẩn, dùng băng dính, hàng hóa che biển kiểm soát. Đây là hành vi cố tình thách thức hệ thống giám sát pháp luật” – Trung tá Nguyễn Tài Nghĩa nói.

Hệ lụy trực tiếp là trong năm 2025, thành phố đã xảy ra 17 vụ tai nạn giao thông liên quan đến lái xe công nghệ, khiến 4 người tử vong và 9 người bị thương, thiệt hại vật chất gần 724 triệu đồng. Đằng sau mỗi vụ tai nạn không chỉ là hệ quả kinh tế, mà còn là gánh nặng với gia đình và xã hội.

Chánh Văn phòng Uỷ ban An toàn giao thông quốc gia Trần Hữu Minh chia sẻ, hiện chưa có quy định cụ thể coi lái xe mô tô công nghệ là một nghề kinh doanh có điều kiện với các tiêu chuẩn riêng biệt về kỹ năng và chứng chỉ hành nghề chuyên sâu.

Các đơn vị cung cấp dịch vụ công nghệ cũng được xếp vào nhóm tổ chức cung cấp dịch vụ phần mềm hỗ trợ kết nối vận tải. Điều này dẫn đến việc đùn đẩy trách nhiệm khi xảy ra tai nạn hoặc tranh chấp về bảo hiểm.

Mỗi tài xế tự giác - xã hội thêm an toàn

Làm thế nào để ý thức cá nhân trở thành trách nhiệm cộng đồng, để mỗi tài xế hiểu rằng việc tuân thủ các quy định pháp luật về trật tự, an toàn giao thông góp phần xây dựng một môi trường giao thông an toàn, văn minh cho cộng đồng và xã hội?

Ông Nguyễn Công Hùng - Giám đốc Công ty TNHH Vận tải công nghệ Mai Linh Hà Nội cho rằng, doanh nghiệp phải xây dựng nền tảng giá trị và văn hóa, đồng thời chú trọng đào tạo. Muốn người lao động chấp hành tốt trước hết phải có nội quy rõ ràng, phải thường xuyên theo dõi, quản lý tài xế.

Về vấn đề này, Trung tá Nguyễn Tài Nghĩa nêu, trước hết mỗi tài xế cần thay đổi nhận thức, chuyển từ "đối phó" sang tự giác tuân thủ đầy đủ các quy định, luật lệ.

Khi có nhận thức đúng đắn, tài xế sẽ hiểu mỗi hành vi nhỏ của bản thân đều có ý nghĩa trong việc hình thành và củng cố ý thức cá nhân khi lưu thông trên đường. Chẳng hạn, dừng xe đúng vạch khi gặp đèn đỏ là một việc làm đơn giản nhưng có thể góp phần bảo vệ sức khỏe, thậm chí là tính mạng của những người tham gia giao thông khác.

Bên cạnh đó, khi mỗi tài xế ý thức rõ vai trò và trách nhiệm cá nhân, những hành vi tích cực sẽ lan tỏa đến đồng nghiệp, gia đình và bạn bè, từ đó góp phần xây dựng văn hóa giao thông an toàn trong cộng đồng.

Cũng theo Trung tá Nguyễn Tài Nghĩa, đối với hành vi tài xế xe công nghệ sử dụng băng dính, khẩu trang hoặc các vật dụng khác để che biển số xe, nhằm tránh bị camera phát hiện và xử phạt nguội, lực lượng Cảnh sát giao thông sẽ duy trì các tổ tuần tra lưu động, đồng thời sử dụng các thiết bị nghiệp vụ để phát hiện và xử lý trực tiếp.

Khi phát hiện vi phạm, lực lượng Cảnh sát giao thông sẽ nhận dạng phương tiện và người điều khiển, sau đó thông báo cho các chốt kiểm soát giao thông. Các chốt hoặc tổ tuần tra lưu động sẽ dừng phương tiện và xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. Tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm được duy trì thường xuyên, liên tục, không chỉ trong các đợt cao điểm, nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trên địa bàn Thủ đô.