USD yếu đi nhưng chưa dễ mất ngôi

Nhà đầu tư bắt đầu tính lại

Theo tính toán của Bloomberg dựa trên số liệu tại sáu thị trường, trong đó có Nhật Bản, Canada và Đài Loan (Trung Quốc), các quỹ hưu trí và công ty bảo hiểm mới thực hiện biện pháp bảo vệ khoảng 41% danh mục đầu tư bằng ngoại tệ trước biến động tỷ giá, mức thấp nhất kể từ năm 2015.

Điều đó có nghĩa phần lớn danh mục đầu tư bằng USD của các tổ chức này vẫn chịu ảnh hưởng trực tiếp nếu đồng bạc xanh giảm giá.

Trong phần lớn thập niên qua, việc để ngỏ phần lớn rủi ro tỷ giá từng mang lại lợi ích. Mỗi khi thị trường biến động mạnh, USD thường tăng giá, qua đó bù đắp một phần tổn thất từ cổ phiếu hoặc trái phiếu Mỹ khi quy đổi về đồng nội tệ. Chênh lệch lãi suất lớn cũng khiến chi phí phòng hộ cao, làm giảm động lực bảo vệ danh mục trước biến động của đồng bạc xanh.

Việc bảo vệ danh mục trước biến động của USD cũng trở nên ít tốn kém hơn khi chi phí phòng hộ kỳ hạn ba tháng đối với nhà đầu tư Nhật Bản đã giảm xuống khoảng 2,75%, thấp nhất trong bốn năm và chưa bằng một nửa mức đỉnh 6% vào tháng 10-2023. Với nhà đầu tư sử dụng đồng euro, mức này cũng giảm xuống khoảng 1,32%.

Trong khi đó, USD đã giảm khoảng 2% trong quý này và mất giá so với phần lớn các đồng tiền chủ chốt. Những lo ngại về lạm phát, nợ công và hướng đi chính sách của Mỹ khiến giới đầu tư phải cân nhắc lại mức độ rủi ro tỷ giá mà họ sẵn sàng chấp nhận.

Các quỹ không nhất thiết phải bán cổ phiếu hay trái phiếu Mỹ để giảm rủi ro. Họ có thể tiếp tục nắm giữ những tài sản này, đồng thời bán USD kỳ hạn để hạn chế thiệt hại nếu đồng bạc xanh tiếp tục giảm giá. Tài sản Mỹ vì thế vẫn có thể thu hút vốn trong khi chính USD chịu thêm sức ép bán.

Với lượng tài sản Mỹ rất lớn do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ, một thay đổi nhỏ trong cách phòng hộ cũng có thể tạo ra dòng tiền đáng kể. Bloomberg ước tính tỷ lệ phòng hộ tại sáu thị trường được khảo sát chỉ cần tăng thêm 5 điểm phần trăm cũng có thể tạo ra khoảng 230 tỷ USD giao dịch liên quan đến tỷ giá.

Nhật Bản đặc biệt đáng chú ý bởi đây là nước nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ lớn nhất trong số các chủ nợ nước ngoài. Theo ngân hàng Đức Deutsche Bank, tỷ lệ phòng hộ đối với lượng trái phiếu nước ngoài mua mới của nhà đầu tư Nhật Bản đã giảm từ 62% năm 2024 xuống khoảng 41% trong nửa đầu năm nay. Nếu chênh lệch lãi suất Mỹ - Nhật tiếp tục thu hẹp hoặc USD giảm sâu hơn, nhu cầu phòng hộ có thể tăng trở lại.

Kế hoạch tăng mua lại trái phiếu chính phủ dài hạn của Bộ Tài chính Mỹ nhằm giảm sức ép lên lợi suất cũng góp phần thúc đẩy dòng vốn tìm kiếm những lựa chọn khác. Sau động thái này, USD suy yếu, trong khi vàng và một số thị trường mới nổi có lợi suất cao thu hút thêm sự chú ý của giới đầu tư.

Sự dịch chuyển này chưa đồng nghĩa với việc dòng vốn đang rời khỏi Mỹ, khi cổ phiếu và trái phiếu nước này vẫn có sức hút. Thay đổi chủ yếu nằm ở cách nhà đầu tư xử lý rủi ro tỷ giá: họ có thể tiếp tục nắm giữ tài sản Mỹ nhưng tăng bảo vệ danh mục trước khả năng USD mất giá.

Yếu đi nhưng chưa dễ thay thế

Tỷ trọng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu đã giảm từ khoảng 71% năm 2000 xuống còn 57%, trong khi các ngân hàng trung ương tăng nắm giữ vàng và tìm cách phân tán dự trữ sang những tài sản khác. Nợ công Mỹ gia tăng cùng việc Washington sử dụng các biện pháp trừng phạt tài chính cũng thúc đẩy nhiều nước giảm mức độ phụ thuộc vào đồng bạc xanh.

Nhưng giảm phụ thuộc vào USD là một chuyện, tìm được đồng tiền thay thế lại là chuyện khác. Euro và các đồng tiền dự trữ truyền thống chưa mở rộng được vai trò tương xứng, còn quá trình quốc tế hóa đồng nhân dân tệ vẫn chịu giới hạn từ các biện pháp kiểm soát dòng vốn của Trung Quốc. Thị trường vốn Mỹ trong khi đó vẫn vượt trội về quy mô, chiều sâu và khả năng cung cấp lượng lớn tài sản có tính thanh khoản cao.

Sự suy yếu của USD trên thị trường ngoại hối vì thế chưa đồng nghĩa với việc đồng tiền này sắp mất vị trí trung tâm trong hệ thống tài chính toàn cầu. Vàng, các đồng tiền khác và tài sản tại những thị trường mới nổi đang tạo thêm lựa chọn cho dòng vốn, song chưa lựa chọn nào có thể cùng lúc đáp ứng quy mô, thanh khoản và mức độ sử dụng rộng rãi như USD.

Trong nhiều năm, USD không chỉ là đồng tiền dùng để mua tài sản Mỹ mà bản thân nó còn được xem như một lớp bảo vệ khi thị trường bất ổn. Nếu khả năng này trở nên kém chắc chắn, nhà đầu tư có thêm lý do để phòng hộ tỷ giá ngay cả khi vẫn muốn giữ tiền ở Mỹ.

Giới đầu tư do đó có thể tiếp tục mua cổ phiếu và trái phiếu Mỹ nhưng giảm mức độ đặt cược vào đồng tiền Mỹ. USD có thể còn chịu sức ép khi dòng vốn tìm thêm những lựa chọn khác, song vị thế trung tâm của đồng bạc xanh khó thay đổi nhanh chừng nào thị trường tài chính thế giới vẫn chưa có một lựa chọn đủ lớn và đủ sâu để thay thế.