Ứng Thiên mở rộng không gian phát triển cho công nghiệp làng nghề

Làng nghề truyền thống chẻ tăm hương Quảng Phú Cầu, xã Ứng Thiên có lịch sử hơn một thế kỷ, nghề làm tăm hương không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa mà còn tạo sinh kế cho hàng nghìn lao động địa phương, đưa sản phẩm đến nhiều tỉnh, thành trong cả nước và xuất khẩu sang nhiều thị trường quốc tế. Những năm gần đây, cùng với việc đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ và đa dạng hóa sản phẩm, các cơ sở sản xuất làng nghề tiếp tục mở rộng quy mô, đóng góp tích cực vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Ứng Thiên Nguyễn Anh Tuấn, 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế địa phương tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Giá trị sản xuất khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 9,4%; thương mại - dịch vụ tăng 11,2% so với cùng kỳ. Toàn xã có thêm 240 hộ kinh doanh đăng ký thành lập mới với tổng vốn đăng ký hơn 62 tỷ đồng.

Sự phát triển nhanh của các làng nghề cũng đặt ra không ít khó khăn. Nhiều cơ sở sản xuất vẫn hoạt động xen kẽ trong khu dân cư, diện tích chật hẹp, khó đầu tư mở rộng, trong khi nguy cơ ô nhiễm môi trường và mất an toàn phòng cháy, chữa cháy luôn hiện hữu. Theo ông Tuấn, đây là "điểm nghẽn" cần sớm được tháo gỡ để công nghiệp làng nghề phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và đáp ứng yêu cầu hội nhập.

Từ thực tiễn đó, UBND xã Ứng Thiên đã rà soát toàn diện hiện trạng các cụm công nghiệp trên địa bàn, đồng thời hoàn thiện hồ sơ đề nghị thành lập Cụm công nghiệp Xà Cầu - giai đoạn 3 với quy mô khoảng 65ha. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm tạo thêm quỹ đất sản xuất tập trung, đáp ứng nhu cầu mở rộng của các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất làng nghề trong giai đoạn tới.

Cụm công nghiệp Xà Cầu được quy hoạch theo ba giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 1 có diện tích 2,1ha đã hoạt động ổn định với 26 doanh nghiệp và hộ sản xuất, kinh doanh, tỷ lệ lấp đầy đạt 100%. Nhờ nằm tiếp giáp quốc lộ 21B, cụm công nghiệp phát huy hiệu quả lợi thế kết nối giao thông, tạo thuận lợi cho vận chuyển nguyên liệu, lưu thông hàng hóa và phát triển sản xuất.

Tiếp nối hiệu quả đó, Cụm công nghiệp Xà Cầu giai đoạn 2 có diện tích gần 8ha đã được đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm đầy đủ các điều kiện về giao thông nội bộ, xử lý nước thải tập trung, cây xanh và phòng cháy, chữa cháy. Đến nay, 100% diện tích đất sản xuất trong cụm đã được các nhà đầu tư thứ cấp thuê để triển khai hoạt động.

Ngay từ khi thành lập, Cụm công nghiệp Xà Cầu được định hướng là cụm công nghiệp làng nghề, ưu tiên tiếp nhận các cơ sở sản xuất tăm hương, hương, tái chế nguyên liệu và các ngành nghề truyền thống đang hoạt động trong khu dân cư. Việc từng bước di dời các cơ sở sản xuất vào khu tập trung sẽ góp phần giảm ô nhiễm môi trường, hạn chế nguy cơ cháy nổ, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh trên thị trường.

Trên cơ sở hiệu quả của hai giai đoạn đầu, xã Ứng Thiên đề xuất thành lập Cụm công nghiệp Xà Cầu giai đoạn 3 với quy mô khoảng 65ha.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Ứng Thiên Nguyễn Chí Viễn cho rằng, phát triển công nghiệp làng nghề phải đặt trong tổng thể định hướng phát triển bền vững của địa phương. Cùng với việc bảo tồn các giá trị truyền thống, xã tập trung quy hoạch không gian sản xuất tập trung, đầu tư hạ tầng đồng bộ, cải thiện môi trường đầu tư để các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất yên tâm mở rộng quy mô, ứng dụng khoa học - công nghệ, nâng cao giá trị sản phẩm và xây dựng thương hiệu làng nghề.

Theo Chủ tịch UBND xã Ứng Thiên Đỗ Năng Bình, việc phát triển Cụm công nghiệp Xà Cầu giai đoạn 3 hoàn toàn phù hợp với Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065. Hiện địa phương cũng đang triển khai lập Quy hoạch chung xã, trong đó sẽ cập nhật đầy đủ hệ thống các cụm công nghiệp để bảo đảm đồng bộ với định hướng phát triển không gian đô thị, hạ tầng kỹ thuật và phát triển kinh tế.