Tuyển sinh đại học, cao đẳng 2028: Học sinh lớp 11 cần chuẩn bị gì?

Đáng chú ý, từ năm 2028, các trường không còn sử dụng điểm cộng, đồng thời giảm số phương thức xét tuyển. Học sinh lớp 11 cần nắm rõ lộ trình để chủ động định hướng ngành nghề và xây dựng kế hoạch học tập.

Nắm rõ lộ trình tuyển sinh

Theo Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ kỳ tuyển sinh năm 2027, mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức; mỗi chương trình, hình thức đào tạo tối đa 3 phương thức.

Các phương thức gồm: Kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông, học bạ trung học phổ thông, kết quả thi tốt nghiệp hoặc học bạ trung học nghề, kỳ thi tuyển sinh chung, kỳ thi riêng của cơ sở đào tạo, kỳ thi độc lập, chứng chỉ quốc tế đủ điều kiện và phương thức kết hợp. Xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển không tính vào giới hạn này.

Một điểm mới khác là ngưỡng nguồn tuyển tối thiểu 15/30 điểm. Thí sinh sử dụng kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông phải có tổng điểm 3 môn theo tổ hợp xét tuyển, hoặc điểm thi môn toán, ngữ văn và một môn khác, đạt từ 15 điểm trở lên. Mức điểm này không áp dụng với thí sinh tốt nghiệp trung học phổ thông từ năm 2025 trở về trước và một số nhóm được miễn thi, đặc cách tốt nghiệp hoặc thuộc diện riêng theo quy chế.

Về điểm cộng, trong kỳ tuyển sinh năm 2027, các trường đã sử dụng hình thức này ở những năm trước được quyết định có tiếp tục áp dụng hay không, nhưng tổng điểm cộng không vượt quá 0,5 điểm theo thang 30 và phải giải trình. Học sinh lớp 12 cần theo dõi đề án từng trường, không mặc định thành tích hoặc chứng nhận của mình đương nhiên được cộng điểm.

Từ năm 2028, các trường không còn sử dụng điểm cộng và hình thức ưu tiên xét tuyển được bãi bỏ. Tuy nhiên, xét tuyển thẳng vẫn được duy trì và không tính vào giới hạn phương thức. Học sinh cần phân biệt rõ việc bỏ điểm cộng, ưu tiên xét tuyển với bỏ xét tuyển thẳng để tránh nhầm lẫn.

Học sinh cần lưu ý gì?

Những điều chỉnh trong quy chế tuyển sinh khiến học sinh, phụ huynh quan tâm đến cách các trường triển khai và những tác động cụ thể đối với kế hoạch học tập. Hôm qua (ngày 13-11), ngay sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố quy chế, trên các diễn đàn, có thể thấy nhiều băn khoăn được đặt ra: Các trường sẽ lựa chọn phương thức xét tuyển nào, kết quả và thành tích học tập đã tích lũy được ghi nhận ra sao, học sinh cần thay đổi cách chuẩn bị như thế nào để phù hợp với lộ trình mới?

Ông Trần Thái Anh, phụ huynh có con học lớp 11 Trường Trung học phổ thông Tiến Thịnh (xã Yên Lãng) cho biết gia đình định hướng cho con theo học Sư phạm tiếng Anh hoặc Ngôn ngữ Anh, nên những thay đổi về điểm cộng khiến kế hoạch chuẩn bị phải tính toán lại. Theo ông Thái An, phụ huynh cần tìm hiểu cách từng trường sử dụng kết quả và chứng chỉ, tránh đầu tư chỉ với kỳ vọng tăng lợi thế xét tuyển.

Trong khi đó, bà Hoàng Thị Mai Khanh, phụ huynh có con học Trường Trung học phổ thông Nguyễn Văn Cừ (xã Bát Tràng) bày tỏ đồng tình với việc bỏ điểm cộng từ năm 2028. Theo bà Mai Khanh, thay đổi này có thể giảm tâm lý chạy đua tích lũy thành tích, giúp học sinh tập trung hơn vào việc học và nhận diện thế mạnh. Bà Mai Khanh mong các trường hướng dẫn rõ để phụ huynh hiểu đúng quy định, không cho rằng mọi thành tích học tập, hoạt động ngoại khóa đều mất giá trị.

Trên các diễn đàn, một số học sinh phổ thông ở địa phương ngoài thành phố lớn bày tỏ sự yên tâm khi xét tuyển chú trọng hơn đến kết quả học tập thực chất. Nguyễn Phương Lan, học sinh một trường trung học phổ thông ở Lào Cai chia sẻ: “Giảm số phương thức xét tuyển sẽ giúp học sinh dễ theo dõi, lựa chọn và tập trung hơn vào mục tiêu. Chúng em mong các trường có tiêu chí rõ ràng, ổn định để chủ động xây dựng kế hoạch học tập”.

Ông Lê Việt Dương, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Đoàn Kết - Hai Bà Trưng (phường Bạch Mai) cho biết, với học sinh lớp 12, nhà trường sẽ thường xuyên cập nhật thông tin mới liên quan đến kỳ tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2027. Với học sinh lớp 11, trường chú trọng hoạt động hướng nghiệp, giúp các em nhận diện thế mạnh, tìm hiểu yêu cầu ngành nghề. Ông cũng đề xuất các cơ sở đào tạo công bố sớm, rõ phương án, tiêu chí xét tuyển và cách quy đổi điểm để học sinh chủ động và có nhiều thời gian chuẩn bị.

Theo các chuyên gia, việc bỏ điểm cộng có thể góp phần thu hẹp chênh lệch cơ hội giữa học sinh ở đô thị và địa bàn khó khăn. Học sinh nên chọn ngành phù hợp, tìm hiểu yêu cầu đầu vào, chú trọng kiến thức và năng lực thực chất thay vì chạy theo thành tích. Các em học sinh đang học lớp 11 nên chia sẻ với bố mẹ, thầy cô; cân nhắc năng lực và sở thích để xác định mục tiêu học tập. Trong khi đó, các trường cần tư vấn hướng nghiệp thường xuyên; còn cơ sở đào tạo cần sớm công khai tiêu chí, phương thức xét tuyển để người học có căn cứ chuẩn bị.