Đằng sau những gian hàng nhỏ tại hội chợ “Chăm hoa đua nở” là sự phát triển của cộng đồng những người làm sáng tạo độc lập. Bằng những ý tưởng riêng và chất liệu văn hóa truyền thống, họ đang từng bước đưa sản phẩm ra thị trường, góp phần đánh thức giá trị văn hóa và mở ra hướng phát triển sản phẩm lưu niệm mang dấu ấn Thủ đô.
Khoảng 70 gian hàng tại hội chợ “Chăm hoa đua nở”, thuộc khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, không chỉ mang đến những món đồ thủ công, phụ kiện hay sản phẩm minh họa độc đáo. Đằng sau mỗi gian hàng là một câu chuyện khởi nghiệp, một hành trình thử nghiệm chất liệu, tìm kiếm ý tưởng và từng bước đưa sản phẩm sáng tạo đến với công chúng.
Từ những xưởng thủ công nhỏ, studio cá nhân đến góc làm việc tại nhà, nhiều nhà thiết kế, nghệ sĩ độc lập đang biến sở thích và ý tưởng cá nhân thành những sản phẩm có khả năng thương mại. Sự góp mặt của các thương hiệu như Chạm Dó, Chuột Đất Books, TVHiep Lettering, The O Room hay Dương ơi là Dương cho thấy một cộng đồng làm nghề đa dạng, không bị bó hẹp trong những lĩnh vực sáng tạo truyền thống.

Điểm đáng chú ý là nhiều sản phẩm được hình thành từ những chất liệu quen thuộc như đất, giấy, hoa, lá cây hay các vật liệu thủ công, nhưng được thể hiện bằng tư duy thiết kế mới. Những cuốn sổ, bức tranh, đồ trang trí, phụ kiện hay sản phẩm tạo hình nhân vật không chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng, thẩm mỹ mà còn mang câu chuyện và dấu ấn riêng của người làm ra chúng.
Với anh Đào Xuân Dương, chủ thương hiệu quà tặng “Dương ơi là Dương”, hành trình đến với lĩnh vực này bắt đầu từ cơ duyên học đồ họa. Không xuất thân từ ngành nghệ thuật, nhưng càng tìm hiểu, anh càng yêu thích những thiết kế quà tặng nhỏ xinh và quyết định xây dựng thương hiệu riêng từ năm 2025.
Anh Dương cho rằng, Hà Nội hiện chưa có nhiều hội chợ chuyên về đồ nghệ thuật và thủ công. Vì vậy, những sự kiện như “Chăm hoa đua nở” là cơ hội quý để người làm nghề gặp gỡ, học hỏi, giới thiệu sản phẩm tới người dân và khách du lịch. Anh mong muốn trong tương lai, các sản phẩm quà tặng không chỉ có thiết kế đẹp mà còn kể được những câu chuyện văn hóa Hà Nội, tạo nên sự khác biệt và dấu ấn riêng.

Cũng lựa chọn con đường sáng tạo từ những thử nghiệm cá nhân, Phạm Phong, chủ thương hiệu The O Room, đã phát triển nhiều sản phẩm trên các chất liệu khác nhau. Từ đất sét, phụ kiện đến thiết kế nhân vật, những sáng tạo của The O Room thường lấy cảm hứng từ văn hóa và những điều gần gũi trong đời sống thường ngày.
Theo anh Phong, điều đáng mừng khi tham gia hội chợ là nhận thấy sự quan tâm của nhiều lứa tuổi đối với các sản phẩm thiết kế của Việt Nam. Anh mong muốn sản phẩm của mình được nhiều người biết đến hơn và có cơ hội ứng dụng rộng rãi trong đời sống.
Những câu chuyện như vậy cho thấy, người làm sáng tạo độc lập không chỉ tạo ra sản phẩm để thỏa mãn đam mê, mà đang từng bước tham gia vào một chuỗi hoạt động kinh tế: Từ hình thành ý tưởng, lựa chọn chất liệu, thiết kế, sản xuất đến giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm. Trong quá trình đó, các hội chợ trở thành cầu nối quan trọng, giúp người sáng tạo kiểm nghiệm sức hút của sản phẩm, tìm hiểu thị hiếu và tiếp nhận phản hồi trực tiếp từ khách hàng.

Chị Vũ Thị Hiền, chủ cửa hàng thủ công mỹ nghệ Hoa Lá Cỏ, mang đến hội chợ những bức tranh, cuốn sổ được làm hoàn toàn thủ công từ đất, hoa, lá cây và giấy. Với chị, tham gia hội chợ không chỉ là dịp bán hàng mà còn để lắng nghe khách hàng, trao đổi với những người cùng nghề và định hình hướng phát triển sản phẩm. Chị cho rằng, mỗi cửa hàng nhỏ khi đứng riêng lẻ có thể chưa tạo được sức lan tỏa lớn, nhưng khi cùng kết nối sẽ tạo nên một cộng đồng có khả năng hỗ trợ và thúc đẩy nhau phát triển.
.jpg)
Từ những sản phẩm thủ công, thiết kế mang dấu ấn cá nhân, có thể nhận thấy tiềm năng lớn hơn của cộng đồng sáng tạo độc lập, đó là khả năng chuyển hóa chất liệu văn hóa, nghề truyền thống và đời sống đô thị thành những sản phẩm có giá trị kinh tế.
Hà Nội có lợi thế về di sản văn hóa, làng nghề, nghệ thuật thủ công và những câu chuyện gắn với lịch sử, nếp sống đô thị. Đây là nguồn chất liệu phong phú để các nhà thiết kế, nghệ sĩ khai thác, sáng tạo nên những sản phẩm mới. Thay vì chỉ tái hiện nguyên bản những hình ảnh quen thuộc, tư duy thiết kế đương đại có thể giúp làm mới chất liệu truyền thống, đưa chúng vào các vật dụng, quà tặng phù hợp với nhu cầu sử dụng và thị hiếu hiện nay.
Đặc biệt, đây là hướng đi có ý nghĩa đối với phát triển du lịch Thủ đô. Một món quà lưu niệm không chỉ có chức năng sử dụng hay trang trí mà còn có thể trở thành phương tiện kể câu chuyện về vùng đất, con người và văn hóa Hà Nội. Những sản phẩm được thiết kế có chiều sâu, mang bản sắc riêng sẽ giúp du khách lưu giữ trải nghiệm sau chuyến đi, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh thành phố.
Tuy nhiên, để tiềm năng ấy trở thành hiện thực, cần có sự kết nối chặt chẽ hơn giữa người làm sáng tạo, nghệ nhân, làng nghề, doanh nghiệp du lịch và các đơn vị phân phối. Chất liệu truyền thống cần được đặt trong những ý tưởng thiết kế phù hợp; sản phẩm cần bảo đảm chất lượng, tính ứng dụng, giá thành hợp lý và khả năng sản xuất ổn định. Nếu thiếu những mắt xích này, các ý tưởng độc đáo rất dễ chỉ dừng lại ở quy mô thử nghiệm hoặc những sản phẩm đơn chiếc.

Chị Vũ Thị Hiền cho rằng, các hội chợ nghệ thuật là sân chơi cần thiết để những người kinh doanh trẻ giao lưu, học hỏi và tìm kiếm cơ hội phát triển. Trong khi đó, chị Đình Đình, người sáng lập thương hiệu Supa Hard, đánh giá cao sự đầu tư, quy mô và vị trí tổ chức của “Chăm hoa đua nở”, giúp nhiều đối tượng công chúng có thể tiếp cận sản phẩm sáng tạo.
Nhìn từ góc độ phát triển kinh tế, giá trị của những hội chợ như "Chăm hoa đua nở" không nên chỉ được đo bằng số lượng gian hàng hay doanh thu trong vài ngày. Quan trọng hơn, đây là nơi các nhà sáng tạo thử nghiệm khả năng thương mại hóa ý tưởng, tìm kiếm khách hàng, đối tác và từng bước xây dựng thị trường cho sản phẩm. Đối với các hộ kinh doanh, nhóm sản xuất nhỏ, đó cũng là cơ hội tiếp cận người tiêu dùng với quy mô và chi phí phù hợp.
Để lực lượng sản xuất sáng tạo này phát triển bền vững, bên cạnh các không gian hội chợ, triển lãm, cần có thêm những hỗ trợ thiết thực về mặt bằng sản xuất, chi phí kinh doanh, thủ tục đăng ký, chính sách thuế, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và kênh phân phối. Đồng thời, cần thúc đẩy sự hợp tác giữa các nhà thiết kế với nghệ nhân, cơ sở sản xuất truyền thống để vừa bảo tồn kỹ năng nghề, vừa tạo ra những sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường. Khi ý tưởng được chuyển hóa thành sản phẩm, chất liệu văn hóa được làm mới và người sáng tạo tìm được chỗ đứng trên thị trường, kinh tế sáng tạo mới thực sự đi vào đời sống.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.