Từ nghị trường đến cuộc sống: Chuyển động sau kỳ họp thứ năm HĐND thành phố Hà Nội:Bài 2: Giao rõ việc, rõ trách nhiệm để siết chặt an toàn thực phẩm

Ngay sau kỳ họp, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ban hành văn bản phân công cụ thể từng sở, ngành, địa phương triển khai các kết luận chất vấn và ý kiến của đại biểu, xác định rõ cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp, thời hạn thực hiện và trách nhiệm của từng cấp.

Từ bếp ăn bán trú đến kiểm soát thực phẩm trên môi trường mạng, từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng, mỗi nhiệm vụ đều được "gắn địa chỉ", tạo nền tảng để các cam kết trước cử tri sớm đi vào cuộc sống.

Phân công rõ người, rõ việc để hiện thực hóa các cam kết

Điều cử tri quan tâm sau mỗi kỳ họp HĐND không chỉ là những nghị quyết được thông qua hay những lời hứa được đưa ra tại nghị trường, mà ở những lời hứa ấy được triển khai như thế nào trong thực tế.

Ngay sau kỳ họp thứ năm HĐND thành phố, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ban hành văn bản phân công các sở, ngành, đơn vị và UBND các xã, phường thực hiện các kết luận chất vấn, trả lời chất vấn và các ý kiến của đại biểu HĐND thành phố. Không chỉ giao nhiệm vụ, văn bản còn xác định rõ cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp, thời hạn hoàn thành; đồng thời phân công lãnh đạo UBND thành phố trực tiếp chỉ đạo từng lĩnh vực, Văn phòng UBND thành phố theo dõi, đôn đốc tiến độ thực hiện.

Đây không đơn thuần là một văn bản hành chính, mà là bước chuyển quan trọng từ nghị quyết sang hành động. Nếu tại nghị trường, đại biểu chỉ ra những bất cập, yêu cầu làm rõ trách nhiệm thì sau kỳ họp, những nội dung ấy đã được cụ thể hóa thành từng đầu việc với "địa chỉ" chịu trách nhiệm rõ ràng.

Điều đáng chú ý là hầu hết những vấn đề đại biểu HĐND thành phố chất vấn đều đã được chuyển thành nhiệm vụ cụ thể.

Đó là câu chuyện về bữa ăn bán trú và điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học; về việc quản lý thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc nông sản; về tình trạng kinh doanh thực phẩm trên môi trường thương mại điện tử; về hoạt động giết mổ nhỏ lẻ; hay trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong kiểm tra, hậu kiểm đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Trong phiên chất vấn, nhiều đại biểu bày tỏ lo ngại trước thực trạng cơ sở vật chất phục vụ bán trú tại một số trường học còn thiếu đồng bộ; việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm chủ yếu vẫn dựa vào hồ sơ giấy; ứng dụng công nghệ trong quản lý còn hạn chế; nhân lực làm công tác an toàn thực phẩm tại trường học còn thiếu. Đây cũng là những vấn đề được Ban Văn hóa - Xã hội, HĐND thành phố chỉ ra qua hoạt động giám sát.

Từ những chất vấn đó, Sở Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì triển khai các nhiệm vụ liên quan đến tổ chức bữa ăn bán trú, gắn với việc thực hiện Nghị quyết của HĐND thành phố về hỗ trợ suất ăn bán trú cho học sinh. Đây được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm chính sách an sinh của thành phố đi đôi với chất lượng bữa ăn và sức khỏe học sinh.

Ở lĩnh vực công thương, nhiệm vụ được đặt ra là tiếp tục hoàn thiện chuỗi quản lý an toàn thực phẩm từ sản xuất đến tiêu dùng; tăng cường kiểm soát thực phẩm lưu thông trên thị trường, đặc biệt là hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử.

Trong khi đó, Sở Y tế được giao hoàn thiện Đề án đổi mới mô hình quản lý an toàn thực phẩm theo hướng một đầu mối thống nhất; nâng cao năng lực y tế cơ sở; tăng cường hậu kiểm; xây dựng kế hoạch trang bị thiết bị kiểm tra nhanh và đào tạo đội ngũ chuyên môn.

Đối với Công an thành phố, trọng tâm là tăng cường phối hợp phát hiện, xử lý hoạt động vận chuyển, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc; điều tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm.

Điểm nổi bật trong cách điều hành lần này không phải ở số lượng nhiệm vụ được giao, mà ở cách thành phố "định danh" trách nhiệm. Mỗi nhóm nhiệm vụ đều có cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp, đầu mối chỉ đạo và cơ chế theo dõi tiến độ. Điều đó đồng nghĩa với việc những hạn chế đã được đại biểu HĐND thành phố chỉ ra sẽ có cơ quan chịu trách nhiệm khắc phục, tránh tình trạng chồng chéo hoặc khoảng trống trong quản lý.

Chính quyền cơ sở được đặt vào vị trí chịu trách nhiệm trực tiếp

Một điểm mới tại kỳ họp lần này là nhiều Chủ tịch UBND xã, phường đã tham gia trả lời chất vấn trước HĐND thành phố về những vấn đề thuộc địa bàn quản lý. Chủ tịch UBND các phường: Hồng Hà, Ô Chợ Dừa, Tương Mai đến Phúc Lợi đều thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại trong công tác quản lý an toàn thực phẩm, đồng thời cam kết giải pháp khắc phục trong thời gian tới.

Việc người đứng đầu chính quyền cơ sở trực tiếp giải trình không chỉ thể hiện tinh thần trách nhiệm trước HĐND và cử tri mà còn phản ánh rõ nét mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được thành phố triển khai. Khi quyền hạn được phân cấp mạnh hơn thì trách nhiệm cũng được xác định rõ hơn.

Đối với lĩnh vực an toàn thực phẩm, chính quyền cơ sở chính là lực lượng gần dân nhất, trực tiếp quản lý chợ dân sinh, cơ sở kinh doanh thực phẩm, bếp ăn tập thể, trường học, vùng sản xuất nông nghiệp và nhiều loại hình dịch vụ ăn uống. Vì vậy, hiệu quả quản lý phụ thuộc rất lớn vào trách nhiệm của chính quyền địa phương.

Tại phiên chất vấn, Chủ tịch UBND phường Hồng Hà Lê Hồng Thắng cho biết, địa phương đã kiểm tra gần 190 cơ sở kinh doanh thực phẩm, yêu cầu các hộ kinh doanh lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ để phục vụ truy xuất nguồn gốc; đồng thời tăng cường kiểm tra các chợ trên địa bàn. Trong khi đó, lãnh đạo các phường: Ô Chợ Dừa, Tương Mai cũng cam kết tăng cường hậu kiểm, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm và nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong quản lý an toàn thực phẩm.

Có thể thấy, cùng với việc phân cấp mạnh mẽ, thành phố đang từng bước xây dựng cơ chế "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm". Mỗi nhiệm vụ đều gắn với người đứng đầu và được theo dõi trong suốt quá trình thực hiện. Đây cũng là tiền đề quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời tạo cơ sở để HĐND thành phố và cử tri giám sát việc thực hiện những cam kết đã được đưa ra tại nghị trường.

Tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn - kỳ họp thứ năm HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031 (ngày 15-7-2026), sau khi trình chiếu phóng sự về công tác an toàn thực phẩm, trong đó có một số nội dung liên quan đến công tác quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc hàng hóa tại chợ Long Biên cần tiếp tục được xác minh làm rõ. Tại phiên chất vấn, đại biểu HĐND thành phố đã nêu nhiều câu hỏi yêu cầu được làm rõ.

Ngay sau phiên chất vấn, thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội, UBND phường Hồng Hà đã có báo cáo gửi tới HĐND, UBND thành phố về công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn phường nói chung và chợ đầu mối Long Biên nói riêng. Đồng thời, HĐND phường Hồng Hà cũng đã quyết định thành lập Đoàn giám sát việc chấp hành các quy định pháp luật trong công tác quản lý chợ đối với Ban Quản lý chợ phường Hồng Hà.

Với sự vào cuộc quyết liệt và tinh thần trách nhiệm cao của các cơ quan chính quyền, các nghị quyết, chỉ đạo của HĐND thành phố sẽ nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho Thủ đô.

Để hình thành chuỗi an toàn thực phẩm khép kín

Nếu như trước đây, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm thường được nhìn nhận theo từng khâu riêng lẻ thì qua nội dung chất vấn của HĐND thành phố và những nhiệm vụ UBND thành phố giao ngay sau kỳ họp, có thể thấy một tư duy quản lý mới đang dần được định hình: Quản lý theo chuỗi, trong đó mọi mắt xích từ sản xuất, sơ chế, vận chuyển, lưu thông đến tiêu dùng đều phải được kiểm soát và đều có cơ quan chịu trách nhiệm.

Đó cũng là lý do tại phiên chất vấn, các đại biểu không chỉ tập trung vào bữa ăn bán trú trong trường học mà còn đặt câu hỏi về nguồn cung thực phẩm, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, hoạt động giết mổ gia súc, kinh doanh thực phẩm trên nền tảng thương mại điện tử hay trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong công tác hậu kiểm. Mỗi vấn đề là một mắt xích của chuỗi an toàn thực phẩm; nếu một khâu bị buông lỏng thì hiệu quả quản lý của toàn hệ thống sẽ bị ảnh hưởng.

Trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ năm HĐND thành phố khóa XVII, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà cho biết, ngay sau khi HĐND thành phố thông qua Nghị quyết về hỗ trợ suất ăn bán trú cho học sinh, UBND thành phố sẽ ban hành đầy đủ văn bản hướng dẫn và triển khai đồng bộ các giải pháp đã chuẩn bị từ trước. Thành phố đang xây dựng hệ thống quản lý số đối với bữa ăn học đường, gồm hồ sơ dinh dưỡng điện tử cho học sinh; cơ sở dữ liệu các nhà cung cấp thực phẩm; hệ thống truy xuất nguồn gốc; ứng dụng chữ ký số, camera AI trong giám sát quy trình chế biến, cũng như ứng dụng để phụ huynh theo dõi bữa ăn của con em mình. Mục tiêu không chỉ là bảo đảm mỗi suất ăn đủ dinh dưỡng, an toàn mà còn từng bước hình thành một hệ sinh thái quản lý hiện đại, minh bạch.

Đồng hành với mục tiêu đó, ngành Giáo dục và Đào tạo xác định việc nâng cao chất lượng quản trị bữa ăn học đường là nhiệm vụ ưu tiên ngay sau kỳ họp. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Hiền cho biết, Sở đang xây dựng Đề án tổng thể về tổ chức bữa ăn bán trú; phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng phần mềm quản lý và cơ sở dữ liệu các nhà cung cấp đủ điều kiện để các trường học lựa chọn. Đồng thời, ngành sẽ tăng cường kiểm tra việc thực hiện quy trình kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn và xác định rõ trách nhiệm của hiệu trưởng trong bảo đảm an toàn thực phẩm tại trường học.

Trong khi đó, ngành Y tế tập trung vào khâu được xem là "gốc" của công tác quản lý. Theo Giám đốc Sở Y tế Nguyễn Trọng Diện, Sở đang hoàn thiện Đề án đổi mới mô hình quản lý an toàn thực phẩm theo hướng một đầu mối thống nhất từ thành phố đến cơ sở; đồng thời xây dựng kế hoạch đầu tư trang thiết bị, bộ test nhanh, tăng cường đào tạo cán bộ chuyên môn và nâng cao năng lực hậu kiểm. Việc củng cố hệ thống y tế cơ sở được xác định là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm trong bối cảnh yêu cầu ngày càng cao.

Đáng chú ý, trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trách nhiệm của chính quyền cơ sở được đặt ở vị trí trung tâm. Những cam kết của Chủ tịch UBND các phường Hồng Hà, Ô Chợ Dừa, Tương Mai hay Phúc Lợi tại nghị trường sẽ được kiểm chứng bằng kết quả thực hiện trong thời gian tới.

Đây cũng là điểm cốt lõi trong cách thức tổ chức thực hiện sau kỳ họp HĐND thành phố. Từ những chất vấn của đại biểu đến văn bản phân công của UBND thành phố là một quá trình xuyên suốt, trong đó mỗi nhiệm vụ đều được "gắn địa chỉ", "gắn thời hạn" và "gắn trách nhiệm". Khi không còn khoảng trống trong phân công, việc tổ chức thực hiện sẽ có điều kiện để đi vào thực chất hơn.

“

"Cùng với việc tăng cường kiểm tra tại các chợ, siêu thị và cơ sở kinh doanh, ngành Công Thương tiếp tục phối hợp kiểm soát hoạt động kinh doanh thực phẩm trên môi trường thương mại điện tử; yêu cầu các chủ gian hàng thực hiện xác thực điện tử, đồng thời phát triển "gian hàng số Thủ đô" nhằm minh bạch thông tin sản phẩm, hỗ trợ người tiêu dùng nhận diện hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng".

Giám đốc Sở Công Thương Võ Nguyên Phong.

(Còn nữa)