Từ nghị trường đến cuộc sống: Chuyển động sau kỳ họp thứ năm HĐND thành phố Hà Nội

Ngay sau kỳ họp, UBND thành phố, các sở, ngành, địa phương đã khẩn trương ban hành kế hoạch, chương trình, văn bản chỉ đạo để cụ thể hóa các nghị quyết, kết luận chất vấn, đưa quyết sách vào thực tiễn. Loạt bài "Từ nghị trường đến cuộc sống: Chuyển động sau kỳ họp thứ năm HĐND thành phố Hà Nội" ghi nhận những chuyển động tích cực, qua đó phản ánh hiệu quả trong thực thi nghị quyết và vai trò giám sát, đồng hành của HĐND thành phố.

Bài 1: Từ quyết sách đến hành động

Kỳ họp thứ năm (kỳ họp thường lệ giữa năm 2026) HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII không chỉ để lại dấu ấn ở khối lượng lớn các quyết sách được thông qua hay phiên chất vấn đi thẳng vào các vấn đề dân sinh nóng bỏng, mà còn cho thấy một điểm mới trong điều hành: Nghị trường vừa khép lại thì guồng máy thực thi đã được kích hoạt nhằm cụ thể hóa các nghị quyết, kết luận chất vấn, tạo khí thế mới trong tổ chức thực hiện và đưa quyết sách của HĐND thành phố sớm đi vào cuộc sống.

Những quyết sách tạo động lực phát triển Thủ đô

Diễn ra trong bối cảnh Hà Nội đang đồng thời triển khai Luật Thủ đô năm 2026, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 11% trong năm nay, kỳ họp thứ năm HĐND thành phố được xem là kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt đối với việc hoàn thiện thể chế và tạo thêm động lực phát triển.

Kỳ họp thường lệ giữa năm HĐND thành phố đã xem xét 16 báo cáo và thông qua 35 nghị quyết với tỷ lệ đồng thuận rất cao. Các nghị quyết bao quát hầu hết những lĩnh vực trọng yếu, từ phát triển kinh tế, đầu tư công, hạ tầng đô thị, chuyển đổi số, giáo dục, y tế đến an sinh xã hội, quốc phòng - an ninh và tổ chức bộ máy.

Điểm đáng chú ý là nhiều nghị quyết không chỉ giải quyết yêu cầu trước mắt mà còn mở đường cho những mục tiêu dài hạn của Thủ đô. Đó là nghị quyết về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng cuối năm với mục tiêu tăng trưởng hai con số; bổ sung 15.000 tỷ đồng vốn đầu tư công.

Cùng với đó là các chính sách thiết thực liên quan đến dân sinh, xã hội nhận được sự quan tâm của người dân như hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học. Trong đó, thành phố hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học từ 28.000-40.000 đồng/học sinh/ngày, gắn với yêu cầu bảo đảm dinh dưỡng và an toàn thực phẩm.

Đồng thời, thành phố bổ sung các chính sách phát triển dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, hỗ trợ điểm chăm sóc ban ngày, khuyến khích doanh nghiệp sử dụng lao động cao tuổi và hỗ trợ người cao tuổi khởi nghiệp; điều chỉnh chế độ đãi ngộ, hỗ trợ nghệ nhân, câu lạc bộ và người thực hành di sản văn hóa phi vật thể...

HĐND thành phố cũng thông qua 3 nghị quyết tập trung vào hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng giao thông chiến lược và cải thiện môi trường, tạo nền tảng phát triển đô thị bền vững của Thủ đô; đồng thời giải quyết những nội dung quan trọng về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án xử lý nước thải Yên Xá, triển khai dự án cải tạo, chỉnh trị sông Nhuệ theo phương thức PPP gắn với phòng chống ngập úng, cải thiện môi trường và phát triển không gian đô thị.

Đặc biệt, Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ hoạt động của Tổ Chuyển đổi số cộng đồng trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030 cụ thể hóa chính sách hỗ trợ cho lực lượng nòng cốt; kịp thời giải quyết được "nút thắt" về nguồn lực cho lực lượng triển khai chuyển đổi số ở cơ sở, giúp bảo đảm nguồn lực ổn định, nâng cao năng lực cho đội ngũ này, thúc đẩy tiến trình xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Đáng chú ý hơn, HĐND thành phố cũng dành thời gian bàn giải pháp xử lý tồn tại kéo dài nhiều năm liên quan đến giao đất dịch vụ, đất ở tại một số xã, phường. Đây là vấn đề cử tri nhiều lần kiến nghị và được xác định phải xử lý dứt điểm trên tinh thần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân. Việc đưa nội dung này vào chương trình kỳ họp cho thấy HĐND luôn đồng hành cùng UBND thành phố tháo gỡ các điểm nghẽn trong thực tiễn.

Từ chất vấn đến yêu cầu hành động với yêu cầu rõ tiến độ

Một điểm nhấn khác của kỳ họp thứ năm là việc HĐND thông qua Nghị quyết về hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn với yêu cầu rõ về tiến độ, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng đơn vị theo tinh thần "rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm và rõ kết quả".

Tại kỳ họp, Thường trực HĐND đã lựa chọn hai nhóm vấn đề cử tri đặc biệt quan tâm, gồm: Tái chất vấn việc thực hiện Nghị quyết số 436/NQ-HĐND của HĐND thành phố về bảo đảm an toàn thực phẩm, gắn với bữa ăn bán trú cho học sinh sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; chất vấn công tác tiêu thoát nước, xử lý úng ngập đô thị.

Đây đều là những vấn đề tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người dân. Một vấn đề hệ trọng là sức khỏe, sự an toàn của hàng triệu học sinh; một vấn đề là hạ tầng đô thị và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Vì vậy, các câu hỏi không dừng ở việc phản ánh tồn tại mà đi thẳng vào nguyên nhân, trách nhiệm và tiến độ xử lý.

Phiên chất vấn ghi nhận 27 lượt đại biểu đặt câu hỏi, sự tham gia trả lời của 4 phó chủ tịch UBND thành phố, 5 giám đốc sở cùng 26 cơ quan, đơn vị liên quan.

Đặc biệt, lần đầu tiên phiên chất vấn được kết nối trực tuyến tới 126 xã, phường, mở rộng không gian nghị trường xuống tận cơ sở, đưa hoạt động chất vấn đến gần cơ sở hơn. Qua đó, giúp đại biểu địa phương trực tiếp theo dõi và phản ánh những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Căn cứ Nghị quyết số 114/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, HĐND thành phố đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về hoạt động chất vấn tại kỳ họp thường lệ giữa năm. Theo đó, để các cam kết không dừng lại ở lời hứa, HĐND thành phố đã xác định rõ các nhiệm vụ, giải pháp, lộ trình và thời hạn thực hiện, đồng thời giao Thường trực HĐND, các Ban HĐND và đại biểu HĐND tiếp tục theo dõi, giám sát việc thực hiện. Chính nghị quyết này đã tạo thêm một tầng giám sát mới, buộc các cam kết tại nghị trường phải được lượng hóa bằng kết quả cụ thể.

Kích hoạt bộ máy với những "mệnh lệnh" điều hành cụ thể

Nếu nghị quyết phiên chất vấn tạo "khung" giám sát thì chỉ ít ngày sau khi kỳ họp kết thúc, bộ máy hành chính của thành phố đã được kích hoạt bằng những mệnh lệnh điều hành cụ thể.

Thực hiện yêu cầu của Thường trực HĐND thành phố về trả lời các ý kiến thảo luận và chất vấn, ngày 21-7-2026, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng đã ký ban hành Công văn số 3462/UBND-TH về việc trả lời ý kiến thảo luận và chất vấn tại kỳ họp thứ năm HĐND thành phố. Trong đó, người đứng đầu chính quyền thành phố đã phân công rõ trách nhiệm đối với từng nhóm nội dung, từng cơ quan và từng cấp chính quyền.

Cụ thể, đối với những nội dung thuộc trách nhiệm trả lời của UBND thành phố và lãnh đạo UBND thành phố, các sở, ban, ngành được yêu cầu khẩn trương tham mưu, hoàn thiện nội dung báo cáo UBND thành phố trong ngày 24-7-2026 để tổng hợp gửi Thường trực HĐND thành phố. Đối với các nội dung chất vấn trực tiếp giám đốc sở, thủ trưởng ngành và chủ tịch UBND các xã, phường, các đơn vị phải gửi báo cáo trực tiếp trước ngày 25-7-2026.

Văn phòng UBND thành phố được giao nhiệm vụ theo dõi, đôn đốc, rà soát và tham mưu lãnh đạo UBND phụ trách từng lĩnh vực; các phó chủ tịch UBND thành phố trực tiếp chỉ đạo theo phân công.

Điều đáng chú ý là công văn không chỉ yêu cầu trả lời chất vấn mà còn thiết lập rõ chuỗi trách nhiệm thực hiện: Giao đúng cơ quan chủ trì, xác định cơ quan phối hợp, quy định thời hạn hoàn thành và cơ chế kiểm tra, đôn đốc. Đây chính là bước chuyển từ quyết nghị sang tổ chức thực hiện.

Thực tế cho thấy, khoảng cách giữa nghị quyết và cuộc sống lâu nay thường nằm ở khâu triển khai. Một quyết sách đúng nhưng chậm cụ thể hóa hoặc thiếu phân công trách nhiệm sẽ khó tạo ra chuyển biến thực chất. Vì vậy, việc Chủ tịch UBND thành phố ban hành công văn triển khai ngay sau kỳ họp không chỉ là yêu cầu về tiến độ hành chính, mà còn thể hiện quyết tâm biến những cam kết tại nghị trường thành công việc hằng ngày của từng sở, ngành, từng địa phương.

Ở góc độ khác, sự kết nối giữa nghị quyết của HĐND, kết luận của Chủ tịch HĐND và công văn điều hành của Chủ tịch UBND cũng cho thấy cơ chế phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa cơ quan quyết định và cơ quan tổ chức thực hiện. HĐND quyết nghị, giám sát; UBND phân công, triển khai; các sở, ngành và địa phương chịu trách nhiệm thực hiện; Thường trực HĐND tiếp tục theo dõi, đánh giá kết quả. Chu trình đó đang được khép kín bằng những đầu việc cụ thể thay vì những cam kết chung chung.

(Còn nữa)