Từ ca tử vong ở Vũng Tàu: Đừng để bi kịch trên sân pickleball mùa nắng nóng

Khi sân pickleball thành “chảo lửa”

Tối 21-6, Công an phường Vũng Tàu cùng các đơn vị nghiệp vụ Công an thành phố Hồ Chí Minh tiến hành điều tra nguyên nhân một người đàn ông tử vong khi đang chơi pickleball tại một sân trên đường Thống Nhất (phường Vũng Tàu, thành phố Hồ Chí Minh).

Theo thông tin ban đầu, chiều cùng ngày, ông H.H. (51 tuổi, ở phường Vũng Tàu) cùng nhóm bạn đến chơi pickleball như thường lệ. Đến khoảng hơn 16 giờ, khi trận đấu đang diễn ra, ông bất ngờ ngã xuống sân với biểu hiện co giật. Những người có mặt lập tức gọi nhân viên y tế tới hỗ trợ và tiến hành sơ cứu. Tuy nhiên, nạn nhân đã không qua khỏi.

Sự việc nhanh chóng thu hút sự quan tâm của dư luận bởi đây không phải là trường hợp cá biệt. Trong thời gian gần đây, nhiều ca tai nạn y khoa đã được ghi nhận tại các sân pickleball trên cả nước. Không ít trường hợp là nam giới trung niên, có hoặc không có tiền sử bệnh tim mạch rõ ràng. Có người gục xuống ngay khi đang thi đấu, có người vừa ngồi nghỉ đã đột quỵ. Một số được cấp cứu kịp thời nhưng cũng có trường hợp tử vong tại chỗ dù đã được ép tim. Đáng chú ý, nhiều nạn nhân trước đó vẫn sinh hoạt bình thường và không hề nghĩ mình thuộc nhóm nguy cơ cao.

Theo các chuyên gia y tế, số ca thực tế có thể còn lớn hơn những gì được ghi nhận. Nguyên nhân là bởi trong hồ sơ y tế, nhiều trường hợp tử vong được xác định là nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ, trong khi vai trò của yếu tố nhiệt độ môi trường kết hợp với gắng sức thể lực lại chưa được nhìn nhận đầy đủ. Điều này tạo nên một “vùng mù nhận thức” nguy hiểm khi nhiều người cho rằng, biến cố chỉ xuất phát từ bệnh lý nền mà chưa nhận ra môi trường vận động trong điều kiện nắng nóng có thể là yếu tố kích hoạt trực tiếp.

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho rằng, điểm mấu chốt nằm ở điều kiện thời tiết. Nhiệt độ ngoài trời tại Hà Nội có thể vượt 40°C trong những đợt cao điểm, trong khi thành phố Hồ Chí Minh lại có độ ẩm rất cao, khiến cơ thể gần như không thể tự làm mát. Nhưng con số khí tượng chưa phản ánh hết mức độ nguy hiểm. Thực tế, bề mặt sân nhựa hoặc bê tông hấp thụ nhiệt mạnh, có thể nóng tới gần 60°C vào giữa trưa.

“Người chơi khi đó phải chịu “kẹp nhiệt” từ hai phía, đó là sức nóng bốc lên từ mặt sân và bức xạ mặt trời chiếu trực tiếp. Độ ẩm cao càng làm mồ hôi không thể bay hơi, khiến cơ thể mất khả năng hạ nhiệt tự nhiên. Nhiệt độ lõi tăng nhanh nhưng người chơi thường không nhận ra cho đến khi đã quá muộn”, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng lưu ý.

Nghiên cứu sinh lý cho thấy, khi chỉ số nhiệt vượt ngưỡng an toàn, hiệu suất vận động có thể giảm gần một nửa. Nhưng nguy hiểm hơn, hệ tim mạch và thần kinh bắt đầu chịu áp lực cực lớn. Đây chính là nền tảng dẫn tới các biến cố nghiêm trọng đang ngày càng xuất hiện nhiều hơn trên sân pickleball.

Cũng theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, khi chơi pickleball dưới trời nóng, cơ thể phải đối mặt đồng thời với hai quá trình nguy hiểm.

Thứ nhất là sốc nhiệt do gắng sức. Khi nhiệt độ cơ thể vượt khoảng 40°C, các protein bắt đầu biến tính, hệ thần kinh bị ảnh hưởng và người chơi có thể rơi vào trạng thái lú lẫn, co giật hoặc hôn mê. Nếu tiếp tục tăng, các cơ quan như gan, thận và phổi sẽ suy nhanh chóng. Đây là tình trạng có thể gây tử vong chỉ trong vòng một giờ nếu không được hạ nhiệt kịp thời.

Thứ hai là biến cố tim mạch. Khi cơ thể cố gắng tản nhiệt, tim phải hoạt động hết công suất. Mất nước làm máu đặc hơn, tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Đồng thời, việc mất điện giải như kali và magie có thể gây rối loạn nhịp tim nguy hiểm.

“Cơ thể giống như động cơ đang chạy quá tải trong điều kiện thiếu nước làm mát. Nhiệt tăng, áp lực tăng, và chỉ cần một “điểm yếu” nhỏ trong hệ thống như mảng xơ vữa trong mạch máu là có thể dẫn tới sự cố nghiêm trọng. Đáng lo là hai quá trình này không tách biệt mà tương tác với nhau. Sốc nhiệt làm tim thêm quá tải, trong khi rối loạn tim mạch lại khiến cơ thể mất khả năng điều hòa nhiệt. Kết quả là một vòng xoáy nguy hiểm, có thể dẫn đến ngừng tuần hoàn chỉ trong vài phút”, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng dẫn chứng.

Những cảnh báo không thể xem nhẹ

Pickleball thường bị đánh giá là nhẹ nhàng hơn tennis hay cầu lông. Nhưng thực tế, đây là môn thể thao có cường độ biến thiên rất cao. Người chơi liên tục tăng tốc, đổi hướng và phản xạ trong không gian hẹp. Nhịp tim vì thế không tăng đều mà dao động mạnh, tạo áp lực lớn lên hệ tim mạch. Đây là kiểu vận động đặc biệt nguy hiểm với người trung niên hoặc người ít tập luyện trước đó.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, một trong những nguyên nhân khiến nguy cơ gia tăng là tâm lý chủ quan của người chơi. Nhiều người chơi liên tục hàng giờ dưới nắng, không nghỉ đủ, không uống nước đúng cách. Một số chọn chơi vào sáng sớm ngay sau khi ngủ dậy - thời điểm cơ thể đang ở trạng thái “dễ tổn thương” nhất với huyết áp và độ nhớt máu cao.

Bên cạnh đó, việc không kiểm tra sức khỏe định kỳ cũng là yếu tố đáng lo ngại. Nhiều người mang trong mình các bệnh lý tim mạch tiềm ẩn nhưng không hề hay biết. Chỉ đến khi tham gia vận động cường độ cao trong điều kiện bất lợi, những nguy cơ này mới bộc lộ bằng các biến cố nghiêm trọng.

Dù những nguy cơ kể trên là có thật, song bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng cho rằng, điều đó không đồng nghĩa với việc phải từ bỏ pickleball. Đây vẫn là môn thể thao mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được tập luyện đúng cách.

Theo vị chuyên gia này, người chơi cần chủ động kiểm tra sức khỏe, đặc biệt là những người trên 40 tuổi hoặc có các yếu tố nguy cơ tim mạch. Việc lựa chọn thời điểm tập luyện cũng đóng vai trò rất quan trọng. Người chơi nên tránh những khung giờ nắng nóng gay gắt, khi nhiệt độ môi trường và nhiệt độ mặt sân đều ở mức cao.

Bù nước đúng cách là yêu cầu sống còn. Không chỉ đơn thuần uống nước, người chơi cần bổ sung đầy đủ điện giải nhằm hạn chế nguy cơ rối loạn nhịp tim và các biến chứng liên quan đến mất nước. Bên cạnh đó, cần dành thời gian nghỉ ngơi giữa các hiệp đấu thay vì chơi liên tục trong nhiều giờ.

Về phía các sân thể thao, bác sĩ Hoàng cho rằng, việc trang bị máy AED, bố trí khu vực làm mát và đào tạo kỹ năng sơ cứu cơ bản cho nhân viên cần được xem là những tiêu chuẩn an toàn thiết yếu. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các đợt nắng nóng ngày càng kéo dài và khắc nghiệt, yêu cầu bảo đảm an toàn cho các hoạt động thể thao ngoài trời cũng cần được nâng lên tương ứng.

Vụ việc người đàn ông 51 tuổi tử vong khi đang chơi pickleball là lời nhắc nhở rõ ràng rằng, phía sau sự hấp dẫn của môn thể thao đang phát triển mạnh mẽ này vẫn tồn tại những rủi ro không thể xem nhẹ. Pickleball có thể tốt cho sức khỏe nhưng dưới cái nóng cực đoan, sự chủ quan dù rất nhỏ cũng có thể dẫn đến những hậu quả đáng tiếc.