Từ “Bình dân học vụ số” đến xây dựng “Phường thông minh” ở Phú Thượng

Từ việc trực tiếp hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ số, xây dựng chính quyền số đến bảo tồn, phát huy giá trị làng nghề truyền thống trên nền tảng số, chuyển đổi số ở Phú Thượng đã và đang tạo nên những chuyển biến rõ nét ngay từ cơ sở.

Chuyển đổi số bắt đầu từ người dân

Xác định người dân là trung tâm của quá trình chuyển đổi số, thời gian qua, Đảng ủy, UBND phường Phú Thượng đã triển khai nhiều giải pháp nhằm đưa công nghệ số đến gần hơn với cộng đồng dân cư.

Ngay sau khi Nghị quyết 57 được ban hành, phường đã thành lập Ban Chỉ đạo; xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương.

Một trong những điểm nhấn nổi bật là việc phường triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, các tổ chuyển đổi số cộng đồng, tổ ứng cứu công nghệ và chiến dịch hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số. Cán bộ cơ sở, đoàn viên, thanh niên và lực lượng nòng cốt về công nghệ đã hướng dẫn người dân sử dụng các ứng dụng số như VNeID, iHanoi, Etax Mobile, Cổng Dịch vụ công quốc gia và nhiều tiện ích số khác.

Tại các khu dân cư, hình ảnh đoàn viên, thanh niên “đi từng ngõ, gõ từng nhà” hỗ trợ người dân cài đặt ứng dụng, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến đã trở nên quen thuộc. Những lớp “Bình dân học vụ số” được tổ chức ngay tại nhà sinh hoạt cộng đồng giúp người dân, nhất là người cao tuổi, từng bước làm quen với môi trường số.

Bà Nguyễn Thị Phượng, cư dân Tổ dân phố số 4 cho biết, trước đây bà khá lúng túng khi sử dụng điện thoại thông minh và thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường mạng.

“Được cán bộ phường và đoàn viên, thanh niên hướng dẫn tận tình, tôi đã biết cách sử dụng VNeID, tra cứu thông tin và thực hiện một số thủ tục hành chính ngay trên điện thoại. Những việc trước đây phải đến trực tiếp cơ quan hành chính thì nay có thể thực hiện tại nhà, rất thuận tiện và tiết kiệm thời gian”, bà Phượng chia sẻ.

Không chỉ hướng tới người dân, chuyển đổi số còn được triển khai sâu rộng trong hệ thống chính trị. Thực hiện chủ trương của Đảng ủy phường về ứng dụng “Sổ tay đảng viên điện tử”, Đoàn Thanh niên phường đã xây dựng mô hình “Mỗi đoàn viên - một trợ lý số cho đảng viên”, hỗ trợ đảng viên, nhất là đảng viên cao tuổi, tiếp cận và sử dụng các nền tảng số phục vụ công tác Đảng.

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Phú Thượng Nguyễn Quốc Hà, Trưởng ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 57, chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi người dân thấy được lợi ích thiết thực và chủ động tham gia vào quá trình đó. Vì vậy, địa phương xác định phải chuyển mạnh từ tư duy “hành chính quản lý” sang “hành chính phục vụ”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

“Chuyển đổi số không phải là nhiệm vụ riêng của cơ quan quản lý nhà nước hay lực lượng công nghệ thông tin mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng phục vụ người dân, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo động lực phát triển mới cho địa phương”, ông Nguyễn Quốc Hà nhấn mạnh.

Xây dựng “Phường thông minh” từ dữ liệu số và làng nghề truyền thống

Song song với việc nâng cao nhận thức và kỹ năng số cho người dân, Phú Thượng đang từng bước xây dựng chính quyền số theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Theo Phó Chủ tịch UBND phường Phú Thượng Bùi Thế Cường, hiện nay, 100% hồ sơ thủ tục hành chính tại Điểm phục vụ hành chính công của phường được tiếp nhận và số hóa trên hệ thống dịch vụ công. Các thủ tục hành chính đều được niêm yết công khai kèm mã QR để người dân thuận tiện tra cứu, thực hiện.

Cùng với đó, phường đang đẩy mạnh số hóa hồ sơ, xây dựng các cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý trên nhiều lĩnh vực như đất đai, tài nguyên môi trường, trật tự đô thị, dân cư, giáo dục, y tế và an sinh xã hội. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả điều hành, từng bước hình thành mô hình quản trị địa phương dựa trên dữ liệu số.

Một trong những điểm đáng chú ý trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57 tại Phú Thượng là việc gắn chuyển đổi số với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Phó Chủ tịch UBND phường Phú Thượng Bùi Thế Cường cho biết, địa phương đang triển khai đề án xây dựng cơ sở dữ liệu và số hóa các di tích lịch sử trên địa bàn nhằm phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và quảng bá giá trị văn hóa. Đồng thời, phường cũng xây dựng phương án giới thiệu, bảo tồn và phát huy các nghề truyền thống tiêu biểu như nghề làm xôi, nghề trồng đào, trồng quất.

Xôi Phú Thượng - thương hiệu đã làm nên tên tuổi của vùng đất ven hồ Tây qua nhiều thế hệ được xác định là một trong những sản phẩm trọng tâm cần được bảo tồn và phát triển trên nền tảng số.

Hiện tại, Phú Thượng đang triển khai các bước đăng ký sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm xôi Phú Thượng, xây dựng tem nhận diện thương hiệu và đẩy mạnh quảng bá trên các nền tảng số. Đây không chỉ là giải pháp bảo vệ thương hiệu làng nghề truyền thống mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ.

Bên cạnh đó, phường cũng đang nghiên cứu xây dựng Đề án phát triển sàn thương mại điện tử nhằm hỗ trợ các hộ sản xuất, kinh doanh, làng nghề quảng bá và tiêu thụ sản phẩm trên môi trường mạng. Khi được triển khai đồng bộ, đây sẽ là kênh kết nối hiệu quả giữa người sản xuất với người tiêu dùng, góp phần nâng cao giá trị kinh tế cho các sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Trong lĩnh vực giáo dục, phường tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, triển khai mô hình phòng học thông minh (STEM) tại Trường THCS Phú Thượng, tạo môi trường học tập hiện đại, khuyến khích học sinh tiếp cận khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngay từ sớm.

Từ những lớp “Bình dân học vụ số”, các tổ chuyển đổi số cộng đồng đến việc xây dựng chính quyền số, số hóa dữ liệu, bảo tồn làng nghề truyền thống và phát triển các mô hình ứng dụng công nghệ mới, Nghị quyết 57 đang từng bước đi vào cuộc sống tại Phú Thượng bằng những việc làm cụ thể và những kết quả thiết thực.

Có thể thấy, chuyển đổi số ở Phú Thượng không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà đang trở thành công cụ phục vụ người dân, nâng cao hiệu quả quản lý, gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống và tạo động lực phát triển mới cho địa phương. Đó cũng là nền tảng để phường từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số, xã hội số và “Phường thông minh” trong giai đoạn mới.