Trung Quốc: Làn sóng du khảo AI đưa học sinh đến gần công nghệ tương lai

Tân Hoa Xã đưa tin, trong một ngày hè tại một trung tâm khoa học ở thành phố Gia Hưng, tỉnh Chiết Giang, miền Đông Trung Quốc, những tiếng reo hò vang lên khi các nhóm trẻ em chăm chú theo dõi những con robot thi đấu bóng đá trên sân.

Tại một bàn làm việc gần đó, cậu bé 9 tuổi Zhang Qihang say mê lắp ráp một con robot của riêng mình. “Lắp ráp robot thật tuyệt! Em có thể thỏa sức tưởng tượng”, cậu nói.

Đây là một phần trong làn sóng các chương trình du khảo và trại hè AI đang phát triển nhanh tại Trung Quốc. Thay vì chỉ tiếp cận kiến thức qua sách giáo khoa, học sinh được đưa tới các tập đoàn công nghệ, phòng thí nghiệm đại học và trung tâm khoa học để trực tiếp trải nghiệm những công nghệ mới nhất, qua đó hình dung rõ hơn về cách AI và robot đang định hình tương lai.

Dữ liệu nền tảng du lịch trực tuyến Ctrip cho thấy, lượng đặt các tour du khảo chủ đề AI trong kỳ nghỉ hè năm nay đã tăng 370% so với cùng kỳ năm trước. Nhu cầu tăng nhanh đến mức nhiều công ty du lịch bắt đầu đưa các điểm đến công nghệ vào chương trình dành cho học sinh.

Global Times dẫn lời đại diện một doanh nghiệp tại Nam Kinh cho biết, trong các chương trình du khảo tự túc Thượng Hải - Hàng Châu, các hoạt động liên quan đến AI hiện chiếm hơn 80% lịch trình. Sự bùng nổ của các chuyến du khảo AI diễn ra song song với tốc độ phát triển nhanh chóng của ngành công nghệ Trung Quốc.

Các mô hình và ứng dụng AI do Trung Quốc phát triển, trong đó có DeepSeek, Kimi và Doubao, ngày càng trở nên quen thuộc với thế hệ trẻ. Theo số liệu được Xinhua dẫn lại, Trung Quốc có hơn 6.000 doanh nghiệp AI vào năm ngoái, trong khi giá trị sản lượng của ngành AI cốt lõi được dự báo vượt 1.200 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 177 tỷ USD, tăng gần 30% so với một năm trước đó. Trung Quốc cũng có hơn 140 doanh nghiệp phát triển robot hình người trong năm 2025, với lượng robot xuất xưởng đạt 14.400 đơn vị, chiếm 84,7% thị trường toàn cầu.

Trước sự thay đổi nhanh chóng này, Trung Quốc đang tìm cách đưa AI vào giáo dục từ sớm. Đầu năm nay, nước này công bố sáng kiến “AI Plus Education”, khuyến khích các trường mở rộng việc học AI ra ngoài lớp học thông qua hoạt động ngoại khóa và trải nghiệm thực tế. Mục tiêu không chỉ là giúp học sinh biết cách sử dụng AI mà còn khuyến khích sự tò mò, khả năng sáng tạo, tư duy phản biện và kỹ năng giải quyết vấn đề.

Điểm đáng chú ý của xu hướng này là giáo dục AI đang dần chuyển từ việc dạy học sinh sử dụng công cụ sang giúp các em hiểu và tạo ra công nghệ. Nói cách khác, xu hướng mới giúp trẻ em chuyển từ việc chỉ sử dụng AI sang hiểu AI, sáng tạo cùng AI và thậm chí tự xây dựng các tác nhân AI của riêng mình.

Một số chương trình còn cố gắng đưa học sinh tiếp cận với AI từ những vấn đề thực tế. Tại Thâm Quyến, một nhóm học sinh đã dành sáu ngày trong trại hè để biến ý tưởng thành một sản phẩm ứng dụng AI. Một thành viên của nhóm cho biết em nhận ra học AI không phải để “khoe” khả năng sử dụng công nghệ, mà quan trọng hơn là dùng công nghệ để giải quyết những vấn đề thực tế của người khác.

Các chuyến du khảo cũng được thiết kế để giúp học sinh có cái nhìn rộng hơn về ngành công nghiệp robot. Công ty Shanghai Qingbao Robot cho phép những học sinh yêu thích chế tạo tự lắp ráp cánh tay robot và tìm hiểu cấu trúc cơ khí. Các em đồng thời được so sánh ngành robot và AI của Trung Quốc với Mỹ, châu Âu và Nhật Bản, qua đó có cái nhìn cân bằng hơn về những điểm mạnh cũng như hạn chế của Trung Quốc.

Điều thú vị là làn sóng du lịch công nghệ còn thu hút du khách quốc tế muốn tận mắt chứng kiến những thành tựu của “Made in China”. Tại cửa hàng trải nghiệm công nghệ trí tuệ hiện thân đầu tiên ở châu Á của Unitree Robotics mở cửa từ tháng 5 ở Thượng Hải, nhiều du khách nước ngoài đã tới xem robot trình diễn.

Có thể nói, xu hướng du khảo AI phản ánh thay đổi lớn hơn trong cách Trung Quốc chuẩn bị cho thế hệ trẻ làm chủ nền kinh tế tương lai: đưa công nghệ ra khỏi màn hình và phòng học, biến AI thành một trải nghiệm trực tiếp, đồng thời khuyến khích học sinh chuyển từ vị trí người tiêu dùng công nghệ thành người sáng tạo và giải quyết vấn đề bằng công nghệ.

Tổng hợp