Triển khai thí điểm mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn Hà Nội:Hạnh phúc, chất lượng sống của nhân dân là mục tiêu cao nhất

Trên cơ sở kế thừa các thành tựu phát triển trong 40 năm thực hiện đường lối đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa, thành phố xác định mục tiêu quan trọng nhất là lấy người dân làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển; hạnh phúc, chất lượng sống của nhân dân là mục tiêu cao nhất.

1.Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, thành phố Hà Nội khẩn trương xây dựng và hoàn thiện nội dung Đề án triển khai thí điểm mô hình “Xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn thành phố.

Trên quan điểm xây dựng và triển khai thí điểm mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" có ý nghĩa cấp thiết không chỉ về quản trị mà còn về chính trị - xã hội sâu sắc, thành phố hướng đến hiện thực hóa bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa từ cấp gần dân nhất là xã, phường và mang lại ý nghĩa cho từng người dân.

Quá trình xây dựng Đề án, thành phố tiến hành từng bước thận trọng, bảo đảm tính chính trị, khoa học, khả thi, trên cơ sở bám sát lý luận và thực tiễn trong thực hiện đường lối đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa 40 năm qua. "Đề án triển khai thí điểm mô hình “Xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn thành phố đã được hoàn thiện trên cơ sở nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các đồng chí lãnh đạo thành phố, các bộ, ban, ngành, cơ quan Trung ương và các chuyên gia, nhà khoa học... Đến nay, Ban Thường vụ Thành uỷ đã thống nhất thông qua nội dung dự thảo Đề án và tiếp tục trình xin ý kiến các cấp có thẩm quyền".

Nội dung xây dựng mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" được xác định trên cơ sở cụ thể hóa 8 đặc trưng của xã hội chủ nghĩa Việt Nam vào điều kiện thực tiễn cấp cơ sở của Thủ đô Hà Nội. Theo đó, mỗi nội dung không tách rời mà gắn kết hữu cơ, bổ sung cho nhau, tạo thành một chỉnh thể phát triển thống nhất. Trong đó, phát triển kinh tế, quản trị, văn hóa, con người, an sinh xã hội, hạ tầng đồng bộ, môi trường, quốc phòng - an ninh, đối ngoại nhân dân, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cùng hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng sống, hạnh phúc của nhân dân.

Cụ thể là xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, quản trị phục vụ và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; phát triển hạ tầng hiện đại, đồng bộ và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế trên địa bàn xã, phường gắn với lực lượng sản xuất hiện đại, xanh, số hóa, tuần hoàn; bảo đảm an sinh xã hội, công bằng và phát triển bao trùm; phát triển văn hóa, con người Hà Nội thanh lịch, văn minh; xây dựng môi trường sống xanh, an toàn và bền vững; bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội và mở rộng đối ngoại nhân dân; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cùng với làm rõ các nhiệm vụ, giải pháp và nguồn lực, lộ trình thực hiện, dự thảo Đề án đã đưa ra 54 tiêu chí đánh giá định lượng xã, phường xã hội chủ nghĩa. Bộ tiêu chí được xây dựng nhằm cụ thể hóa các nội dung của mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" thành các chỉ số có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng trong thực tiễn; làm cơ sở theo dõi, giám sát, so sánh và tổng kết kết quả thực hiện Đề án trong quá trình thí điểm.

Đáng chú ý là, trong dự thảo khẳng định việc thực hiện Đề án tạo ra một mô hình thí điểm có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng, từ đó làm cơ sở nghiên cứu, từng bước nhân rộng xã, phường xã hội chủ nghĩa trên toàn thành phố.

2. Nội dung xuyên suốt của dự thảo Đề án triển khai thí điểm mô hình “Xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn thành phố là mọi chủ trương, chính sách và hoạt động đều hướng tới nhân dân, lấy hạnh phúc, chất lượng cuộc sống của nhân dân làm mục tiêu, bảo đảm công bằng, tiến bộ, không để ai bị bỏ lại phía sau. Đây cũng là quan điểm nhất quán của Đảng ta, trong đó con người vừa là trung tâm, vừa là chủ thể, là mục tiêu và động lực của sự phát triển; hiệu quả của mọi chủ trương, chính sách được đo bằng đời sống, hạnh phúc và sự hài lòng của nhân dân.

Đề án hướng tới xây dựng mô hình phát triển mới ở cấp cơ sở, trong đó mọi hoạt động quản trị và phát triển đều lấy con người làm trung tâm. Thông qua việc tổ chức lại không gian phát triển, đổi mới phương thức quản trị, phát huy vai trò chủ thể của người dân và ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ, mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" không chỉ tạo ra những chuyển biến thực chất trong đời sống kinh tế - xã hội mà còn góp phần xây dựng cộng đồng văn minh, gắn kết, an toàn và bền vững.

Điểm đặc biệt ý nghĩa là Đề án nhấn mạnh việc xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa thể hiện rõ bản chất tốt đẹp và tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa ngay tại cấp gần dân nhất, nơi mọi chính sách được cụ thể hóa thành những giá trị thiết thực trong đời sống hằng ngày của nhân dân. Trên cơ sở kế thừa và phát huy các giá trị văn hiến, thanh lịch, nhân văn, mô hình được xây dựng góp phần khẳng định bản sắc riêng của Thủ đô, lan tỏa các giá trị tiến bộ, hiện đại và giàu tính nhân văn.

Với cách tiếp cận thí điểm có trọng tâm, thiết kế rõ ràng, đo lường được và có khả năng nhân rộng, Đề án kỳ vọng không chỉ giải quyết các vấn đề trước mắt mà còn tạo nền tảng cho việc hoàn thiện mô hình phát triển ở cấp cơ sở trong giai đoạn tiếp theo.

3.Quan điểm nhất quán của Đảng bộ, chính quyền thành phố khi xây dựng, hoàn thiện và tiến tới thí điểm mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" trong thời gian tới là nhiệm vụ phát triển không chỉ dừng lại ở tăng trưởng kinh tế mà phải hướng tới nâng cao toàn diện đời sống vật chất, tinh thần, môi trường sống và cảm nhận hạnh phúc của người dân.

Do đó, trong quá trình xây dựng và triển khai thí điểm mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa", thành phố quán triệt kiên định quan điểm người dân là trung tâm, là chủ thể của phát triển. Người dân không chỉ là đối tượng phục vụ mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình ra quyết định, giám sát, đánh giá và thụ hưởng thành quả. Việc phát huy vai trò chủ thể của người dân phải gắn với xây dựng cơ chế tham gia thực chất, minh bạch, hiệu quả, qua đó củng cố niềm tin xã hội, tăng cường sự đồng thuận và phát huy sức mạnh cộng đồng trong quản trị và phát triển địa phương.

Thành phố Hà Nội cũng nhất quán quan điểm xây dựng mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" hướng tới phát triển hài hòa, đồng bộ giữa kinh tế, xã hội, văn hóa và môi trường, bảo đảm sự cân bằng giữa tăng trưởng với tiến bộ, công bằng xã hội, giữa phát triển vật chất với nâng cao đời sống tinh thần, giữa khai thác nguồn lực với bảo vệ môi trường. Trong đó, văn hóa và con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực nội sinh, “hệ điều tiết” của quá trình phát triển. Môi trường sống xanh, sạch, an toàn và văn minh sinh thái là một cấu phần thiết yếu của chất lượng sống. Phát triển văn hóa là giải pháp then chốt để quản trị sự đa dạng văn hóa trong bối cảnh di cư và gia tăng dân số cơ học tại xã, phường thí điểm.

Trong quá trình triển khai thí điểm mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa", thành phố giữ vững định hướng phát triển gắn với tổ chức lại không gian xã, phường theo quy hoạch, sử dụng hiệu quả đất đai, hạ tầng, các nguồn lực tại chỗ, tạo nền tảng cho đổi mới mô hình tăng trưởng ở cấp cơ sở và nâng cao chất lượng sống của người dân. Việc tổ chức lại không gian phát triển phải đồng thời gắn với giữ vững quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, xây dựng địa bàn cơ sở ổn định, an toàn, kỷ cương; phát huy vai trò của cộng đồng trong phòng ngừa, xử lý các vấn đề từ sớm, từ cơ sở, bao gồm: An ninh mạng, bảo vệ dữ liệu trên môi trường số.

Thành phố xác định việc xây dựng mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" phải bảo đảm kế thừa truyền thống, phát huy bản sắc Hà Nội, kết hợp hài hòa giữa giá trị văn hiến lâu đời với yêu cầu phát triển hiện đại, góp phần hình thành và lan tỏa hình ảnh Thủ đô văn minh, thanh lịch, nhân văn, kỷ cương. Việc tổ chức thí điểm phải theo phương châm tinh gọn, thiết thực, khả thi, có thể triển khai ngay, đo lường được và nhân rộng được.

Thành phố cũng rất quan tâm việc lựa chọn địa bàn đại diện, thiết kế mô hình rõ ràng, xác định cụ thể tiêu chí, chỉ số đánh giá và cơ chế giám sát, bảo đảm quá trình thí điểm tạo ra kết quả thực chất, làm cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoàn thiện mở rộng mô hình trên phạm vi toàn thành phố.

Đặc biệt, việc triển khai thí điểm mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" bảo đảm nguyên tắc không làm phát sinh đầu mối tổ chức trung gian; không làm tăng biên chế. Việc tổ chức thực hiện gắn với việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, ứng dụng công nghệ số, cải cách hành chính và đổi mới phương thức quản trị địa phương. Cùng với đó là nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động; cơ quan, đơn vị trong quá trình triển khai, phối hợp, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện trong thời gian thực.

Tựu trung, việc xây dựng, hoàn thiện và tiến tới triển khai Đề án triển khai thí điểm mô hình “Xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn thành phố thể hiện tính tiên phong, gương mẫu của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô. Thực hiện thành công mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" sẽ góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội trở thành hình mẫu tiêu biểu về phát triển toàn diện, văn minh, hiện đại, nơi các giá trị văn hiến được gìn giữ và phát huy trong điều kiện mới, đúng với tinh thần xây dựng Thủ đô kiểu mẫu mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt nền móng.