Triển khai Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị:Bốn trụ cột, một dòng chảy và “cẩm nang” giữ vững lòng dân

Với loạt bài “Triển khai Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị: Bốn trụ cột, một dòng chảy và “cẩm nang” giữ vững lòng dân”, Báo Hànộimới tập trung phân tích những nội dung cốt lõi, những yêu cầu đột phá và các giải pháp trọng tâm của Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22-8-2026 của Bộ Chính trị về “Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới”.

Bài 1: Định hình tầm vóc chiến lược mới của công tác tư tưởng

“Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới” ra đời đúng vào lúc công tác tư tưởng cần được đặt ngang tầm với tốc độ phát triển, những chủ trương lớn đang cần một nền tảng đồng thuận vững chắc. Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị chính là “cẩm nang” công tác tư tưởng, đòi hỏi cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp và mỗi cán bộ, đảng viên đều phải “nằm lòng”, tổ chức thực hiện quyết liệt, hiệu quả.

Thực tiễn phát đi những tín hiệu cảnh báo

Khi một sự việc nhạy cảm xảy ra, nếu thông tin chính thống chậm được cung cấp hoặc những băn khoăn của dư luận không được giải đáp kịp thời, khoảng trống thông tin sẽ nhanh chóng xuất hiện. Đó cũng là khoảng trống mà tin đồn, suy diễn và thông tin sai lệch có thể lợi dụng để lan truyền, dẫn dắt dư luận theo chiều hướng khó kiểm soát.

Vụ việc liên quan đến tai nạn giao thông tại số 55 phố Nguyễn Huy Tự (phường Hai Bà Trưng, Hà Nội) là một ví dụ đáng chú ý. Dù tai nạn xảy ra từ năm 2025, khi có tình huống mới phát sinh, việc cung cấp thông tin của cơ quan chức năng chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu định hướng dư luận.

Trong khi thông tin chính thức chưa đủ sức giải tỏa những băn khoăn, mạng xã hội nhanh chóng trở thành nơi xuất hiện và lan truyền các luồng thông tin thêu dệt, suy đoán. Tâm lý hiếu kỳ, hiệu ứng đám đông tiếp tục khuếch đại sự việc, góp phần làm bùng lên trào lưu mang tên “Gốc cây 55”, thu hút hàng chục thanh thiếu niên đến tụ tập, thực hiện những hành vi mang tính biểu tượng nhưng tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự. Trước diễn biến phức tạp, các cơ quan chức năng phải triển khai nhiều biện pháp để ổn định tình hình.

Từ vụ việc có thể thấy, khi thông tin chính thống không đến với công chúng kịp thời, tin đồn và suy diễn có cơ hội lấn át sự thật; khi những băn khoăn không được giải đáp thỏa đáng, tâm lý đám đông có thể bị kích động, đẩy một sự việc cụ thể vượt khỏi phạm vi ban đầu. Bài học đặt ra là công tác tư tưởng phải chủ động đi trước một bước: Kịp thời nắm bắt diễn biến, minh bạch thông tin trong phạm vi cho phép, giải thích rõ căn cứ và quy trình xử lý, đồng thời kiên trì đối thoại để củng cố niềm tin của nhân dân.

Những nguy cơ ấy không chỉ là giả định. Diễn biến các cuộc biểu tình của học sinh tại Pháp gần đây cho thấy, một vấn đề xã hội khởi phát từ những bức xúc cụ thể có thể nhanh chóng lan rộng khi được khuếch đại trên mạng xã hội, đồng thời cộng hưởng với những bất mãn vốn tích tụ từ trước. Thực tiễn tại Pháp gợi ra một bài học đáng suy ngẫm: Những vấn đề thiết thân của người dân, nếu không được lắng nghe, giải thích và xử lý thỏa đáng, có thể vượt khỏi phạm vi ban đầu, nhất là khi thông tin lan truyền với tốc độ lớn và nhiều luồng tâm lý xã hội cùng cộng hưởng.

Từ thực tiễn ấy, yêu cầu đổi mới công tác tư tưởng càng trở nên cấp thiết. Công tác tư tưởng phải bám sát cuộc sống, nắm chắc tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, nhạy bén nhận diện những vấn đề nảy sinh và chủ động đối thoại, tháo gỡ ngay từ cơ sở, không để những bức xúc tích tụ thành điểm nóng.

Trong bối cảnh các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng đa dạng, phức tạp, công tác tư tưởng không thể chỉ dừng ở việc giải thích, xử lý khi sự việc đã xảy ra, mà phải chủ động dự báo, nhận diện nguy cơ, định hướng nhận thức và tạo đồng thuận ngay từ đầu. Đi trước một bước trong nắm bắt tình hình, sâu sát trong đối thoại, quyết liệt trong giải quyết vấn đề chính là yêu cầu để công tác tư tưởng thực sự trở thành cầu nối giữa chủ trương, chính sách với cuộc sống, góp phần củng cố niềm tin và giữ vững sự đồng thuận xã hội.

Yêu cầu đổi mới công tác tư tưởng càng trở nên cấp thiết khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới, được đánh dấu bằng Đại hội XIV của Đảng và những quyết sách có ý nghĩa chiến lược, đòi hỏi tổ chức thực hiện với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, tạo ra những chuyển biến mang tính đột phá. Mỗi chủ trương đi vào cuộc sống không chỉ mở ra cơ hội phát triển, mà còn đặt ra những vấn đề mới cần được nhận diện, giải thích và giải quyết kịp thời, nhất là những vấn đề tác động trực tiếp đến quyền lợi, sinh kế và đời sống của người dân.

Tại Hà Nội, yêu cầu ấy hiện lên rõ nét qua quá trình hiện thực hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Hàng loạt công trình hạ tầng trọng điểm, dự án giao thông, chỉnh trang và tái thiết đô thị được triển khai với phạm vi giải phóng mặt bằng rộng lớn, tác động trực tiếp đến hàng nghìn hộ dân. Từ các dự án cấp bách, những tuyến đường vành đai, trục hướng tâm đến kế hoạch xây dựng 7 cầu qua sông Hồng và hàng loạt dự án phát triển đô thị, mỗi công trình đều gắn với những thay đổi cụ thể trong không gian sống, sinh kế và tương lai của người dân.

Theo số liệu sơ bộ, riêng năm 2026, Hà Nội có gần 1.500 dự án liên quan đến giải phóng mặt bằng - một khối lượng công việc đặt ra yêu cầu rất lớn đối với năng lực quản lý, tổ chức thực hiện và tạo đồng thuận xã hội của thành phố.

Trong số đó, những dự án như: Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng; Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội; Quy hoạch phân khu đô thị H1-1B (khu vực Hồ Gươm và phụ cận); Dự án cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị tại phường Vĩnh Hưng… đang thu hút sự quan tâm của dư luận.

Mỗi chuyển động phát triển của Hà Nội, mỗi mét vuông đất thu hồi, mỗi phương án bồi thường, tái định cư đều là “phép thử” đối với công tác tư tưởng. Làm sao để người dân hiểu, tin và đồng thuận; hài hòa lợi ích giữa phát triển chung với quyền lợi chính đáng của người dân; không để những băn khoăn, kiến nghị từ cơ sở chậm được giải quyết? Đó vừa là thách thức, vừa là thước đo năng lực đối thoại, tạo đồng thuận và củng cố niềm tin trong nhân dân.

Tư duy mới, tầm nhìn mới

Nhận diện rõ thực tiễn nêu trên, Trung ương xác định phải đổi mới mạnh mẽ công tác tư tưởng và đặt trong tổng thể với tầm nhìn dài hạn. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, vấn đề đặt ra hiện nay, không chỉ đổi mới một số phương thức tuyên truyền, mà phải xây dựng một khuôn khổ chiến lược để công tác tư tưởng theo kịp, dẫn dắt và làm chủ những biến đổi rất nhanh của môi trường thông tin, truyền thông và đời sống xã hội.

Nghị quyết số 25-NQ/TW ra đời chính là đáp ứng yêu cầu mới đó, đặt công tác tư tưởng lên tầm cao mới, phải thực sự “đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện và đi sau tổng kết thực tiễn, củng cố niềm tin”.

Đặc biệt, người làm công tác tư tưởng phải “chủ động” đón đầu, “sắc bén” nhận diện, “thuyết phục” bằng sự công khai, minh bạch và “hiệu quả” bằng sự đồng thuận vững chắc trong lòng dân. Đó là yêu cầu đổi mới phương thức tuyên truyền, đồng thời đòi hỏi nhìn nhận công tác tư tưởng như một bộ phận hữu cơ của năng lực lãnh đạo, quản trị và tổ chức thực hiện các quyết sách phát triển.

Điểm đột phá của Nghị quyết số 25-NQ/TW không nằm ở việc yêu cầu làm nhiều hơn những công việc đã quen thuộc, mà ở sự thay đổi cách tiếp cận. Công tác tư tưởng phải chuyển từ thế bị động xử lý thông tin sang chủ động dẫn dắt nhận thức xã hội; từ truyền đạt một chiều sang công khai, minh bạch, đối thoại, tiếp thu phản biện và thuyết phục bằng thực tiễn.

Sự khác biệt nằm ở thời điểm bắt đầu và trách nhiệm thực hiện. Nếu trước đây việc tuyên truyền thường tập trung sau khi chủ trương đã được quyết định, thì nay Nghị quyết yêu cầu gắn công tác tư tưởng với toàn bộ quá trình xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện chính sách.

Mỗi chủ trương, chính sách lớn phải được đánh giá tác động về tư tưởng, đồng thời có phương án tuyên truyền, giải thích và đối thoại. Truyền thông chính sách phải đi trước một bước, từ sớm, từ xa, xuyên suốt quá trình hoạch định, thực thi và đánh giá; cơ quan chủ trì soạn thảo chịu trách nhiệm chính, chủ động cung cấp thông tin chính thống, không để khoảng trống thông tin.

Nghị quyết số 25-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030, công tác tư tưởng vận hành thống nhất, thông suốt từ Trung ương đến cơ sở, trên cả không gian thực và không gian số. Nghị quyết đồng thời xác định những yêu cầu cụ thể như bảo đảm 100% cấp xã có lực lượng làm công tác tư tưởng hoạt động thường xuyên tại từng địa bàn dân cư...

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng chỉ rõ: “Công tác lãnh đạo tư tưởng là quan trọng nhất. Trong Đảng và ngoài Đảng có nhận rõ tình hình mới, hiểu rõ nhiệm vụ mới thì tư tưởng mới thống nhất, tư tưởng thống nhất thì hành động mới thống nhất”.

Công tác tư tưởng phải theo kịp nhịp phát triển của đất nước, nhưng giá trị cốt lõi không chỉ nằm ở tốc độ truyền tải thông tin, mà còn ở chiều sâu niềm tin và sức mạnh đồng thuận được tạo dựng. Bởi suy cho cùng, một chủ trương chỉ thực sự phát huy giá trị khi đi vào cuộc sống, được nhân dân hiểu đúng, tin tưởng và đồng lòng thực hiện. Đó cũng là yêu cầu đặt ra đối với việc đưa Nghị quyết số 25-NQ/TW vào thực tiễn: Biến định hướng chiến lược thành hành động cụ thể, biến đồng thuận thành nguồn lực và biến niềm tin thành sức mạnh phát triển bền vững.

(Còn nữa)