Kinh tế

Tôm Cà Mau: Nâng giá trị từ chứng nhận xanh

Quang Anh • 16/11/2026 - 16:54

Sản lượng tôm Cà Mau tiếp tục tăng trong 10 tháng năm 2026. Cùng với vùng nuôi đạt chứng nhận quốc tế, lợi thế sinh thái đang được chuyển thành sức cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu.

Lợi thế tôm sinh thái, nâng tầm bằng tiêu chuẩn quốc tế

Trong bức tranh kinh tế Cà Mau những tháng cuối năm, ngành tôm giữ vai trò chủ lực. Bên cạnh sản lượng, việc xây dựng vùng nguyên liệu sinh thái, đạt chuẩn quốc tế đang tạo dấu ấn riêng cho sản phẩm xuất khẩu.

Theo Báo cáo số 711/BC-UBND của UBND tỉnh Cà Mau, sản lượng tôm lũy kế 10 tháng năm 2026 ước đạt 512.860 tấn, tăng 8,5% so với cùng kỳ. Tổng sản lượng thủy sản đạt 1.094.560 tấn, tăng 6,4%. Kết quả tạo nền nguyên liệu thuận lợi để phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Bên cạnh các hình thức nuôi thâm canh, Cà Mau có lợi thế khác biệt từ hệ sinh thái rừng ngập mặn. Gần 90.000ha nuôi tôm - rừng được ghi nhận tại địa phương, trong đó khoảng 38.169ha thuộc các vùng liên kết chứng nhận quốc tế. Đây là các phạm vi không được cộng gộp; không phải mọi diện tích tôm - rừng đều được chứng nhận.

Trên những vuông tôm xen rừng đước, người nuôi tổ chức sản xuất gắn với điều kiện tự nhiên, quản lý nguồn nước, duy trì độ che phủ và bảo vệ môi trường sinh thái. Những đặc trưng này phù hợp với định hướng phát triển sản phẩm có trách nhiệm, nhưng điều kiện tự nhiên thuận lợi chưa tự tạo ra nhãn chứng nhận. Giá trị thương mại được củng cố khi quy trình sản xuất đáp ứng các yêu cầu đánh giá, giám sát độc lập.

581-202611161554281.png
Các mô hình nuôi tôm dưới tán rừng ngập mặn tại Cà Mau góp phần bảo vệ hệ sinh thái, phát triển sản phẩm thủy sản chất lượng và nâng cao giá trị kinh tế. Ảnh: MT

Theo thông tin ngành nông nghiệp Cà Mau công bố cuối tháng 10, toàn tỉnh có hơn 38.000ha nuôi tôm đạt các chứng nhận quốc tế, với hơn 8.000 hộ tham gia. Các bộ tiêu chuẩn được áp dụng gồm những hệ thống chứng nhận hữu cơ, ASC, BAP và GlobalGAP. Mỗi hệ thống có phạm vi riêng, từ quy tắc nuôi hữu cơ đến kiểm soát môi trường, an toàn sinh học và trách nhiệm trong chuỗi sản xuất. Vì vậy, không thể coi các chứng nhận có giá trị thay thế hoàn toàn cho nhau.

Việc tham gia chứng nhận đưa quản lý vùng nuôi vào một quy trình rõ ràng hơn: Ghi chép nhật ký, kiểm soát đầu vào, xác định thời điểm thu hoạch và lưu trữ thông tin nguồn gốc. Khi khách hàng có thể kiểm tra quá trình hình thành sản phẩm, lợi thế của tôm Cà Mau được thể hiện không chỉ bằng chất lượng cảm quan mà còn bằng tính minh bạch và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn mua hàng.

Cũng cần phân biệt lợi thế tiếp cận thị trường với kết quả kinh doanh đã đạt được. Một chứng nhận có thể giúp sản phẩm phù hợp yêu cầu của nhà nhập khẩu hoặc hệ thống phân phối, nhưng không mặc nhiên bảo đảm giá bán cao hơn hay được chấp nhận tại mọi thị trường. Nâng giá trị tôm sinh thái vì thế là quá trình xây dựng uy tín lâu dài, từ vùng nuôi đến từng lô hàng.

Liên kết chuỗi để đưa tôm đạt chuẩn vươn xa

Chứng nhận xanh phát huy giá trị khi vùng nuôi, thu mua và chế biến cùng duy trì thông tin xuất xứ. Tại Cà Mau, liên kết giúp các hộ nhỏ cùng thực hiện quy trình kỹ thuật, kiểm tra chất lượng và kết nối đầu ra.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Cà Mau đã hình thành 48 chuỗi liên kết ngành hàng tôm giữa người nuôi, hợp tác xã và doanh nghiệp. Các bên phối hợp cung ứng vật tư, thu mua, xây dựng hồ sơ và giám sát điều kiện chứng nhận.

Tại xã Phan Ngọc Hiển, vùng liên kết tôm - rừng đạt 6.083ha với 1.234 hộ tham gia; một hợp tác xã thực hiện chứng nhận trên 1.953ha. Liên kết giúp tập hợp hộ nuôi thành vùng nguyên liệu có quy trình đồng bộ, thuận lợi hơn khi tiếp cận các đơn hàng yêu cầu truy xuất.

Truy xuất không chỉ là mã số trên bao bì. Dữ liệu từ ao nuôi cần được tiếp nối qua thu gom, vận chuyển và chế biến. Với hàng mang nhãn ASC, chứng nhận chuỗi hành trình sản phẩm (CoC) giúp xác minh tính nhận diện, nguồn gốc của hàng hóa trong chuỗi cung ứng.

581-202611161554282.png
Hoạt động chế biến và kiểm soát chất lượng sản phẩm tôm tại Cà Mau góp phần nâng cao năng lực xuất khẩu, đáp ứng yêu cầu thị trường quốc tế. Ảnh: Thúy An

Duy trì chứng nhận là công việc liên tục, từ cập nhật hồ sơ, kiểm tra quy trình đến đánh giá định kỳ. Khi trách nhiệm được phân chia rõ giữa người nuôi, hợp tác xã và đơn vị thu mua, thông tin sản phẩm được bảo toàn tốt hơn qua các khâu.

Báo cáo 10 tháng của UBND tỉnh cũng ghi nhận sản lượng tôm chế biến đạt 343.784 tấn, tăng 17,1% so với cùng kỳ. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 2.065,9 triệu USD, tăng 5,51%; tổng kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh đạt 2.359 triệu USD, tăng 9,9%. Đây là chỉ tiêu của từng nhóm hàng, không phải kết quả riêng của tôm có chứng nhận.

Vùng nuôi có kiểm soát, chế biến đạt chuẩn và hồ sơ minh bạch giúp doanh nghiệp tiếp cận đối tác chú trọng trách nhiệm môi trường. Chế biến sâu và chất lượng ổn định còn mở cơ hội vào những phân khúc có giá trị cao hơn.

Festival Tôm Cà Mau lần thứ II, dự kiến diễn ra từ ngày 21 đến 23-11, sẽ có hoạt động trưng bày, kết nối cung cầu và giới thiệu mô hình nuôi xanh. Đây là dịp quảng bá vùng nuôi đạt chuẩn tới nhà phân phối, đối tác và người tiêu dùng.

Theo định hướng phát triển ngành tôm của tỉnh Cà Mau, liên kết sản xuất, mở rộng truy xuất và ứng dụng tiêu chuẩn quốc tế tiếp tục là những hướng ưu tiên. Với Cà Mau, giá trị con tôm ngày càng được xây dựng từ cả 3 yếu tố: Lợi thế tự nhiên, kỷ luật sản xuất và uy tín trong giao thương. Khi những mắt xích ấy gắn kết, chứng nhận xanh trở thành nền tảng để sản phẩm tiến xa hơn trên thị trường quốc tế.

(0) Bình luận
Nổi bật
    Đừng bỏ lỡ
    Tôm Cà Mau: Nâng giá trị từ chứng nhận xanh

    (*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.