Tiểu sử một làng cầu

Cầu Thăng Long

Hơn 20 năm qua, người dân thủ đô luôn tự hào về cây cầu Thăng Long hùng vĩ - một công trình thế kỷ của đất nước nằm ở phía Bắc thành phố. Với người dân xã Xuân Đỉnh (Từ Liêm), cây cầu còn để lại biết bao kỷ niệm của một thời sôi động và là một bước ngoặt lớn về kinh tế - xã hội. Từ đây đã sinh ra một làng Cầu và sau này trở thành một thôn mới của xã Xuân Đỉnh...

Đầu năm 1973 từng đoàn công nhân cùng xe máy từ khắp nơi đổ về cánh đồng làng Giàn (xã Xuân Đỉnh) để san ủi mặt bằng, xây dựng nhà kho, bến bãi, tập kết nguyên vật liệu phục vụ xây dựng công trình cầu Thăng Long, một cây cầu vĩ đại bắc qua dòng sông Hồng rộng lớn, nối mạng giao thông đường bộ, đường sắt giữa thủ đô với các tỉnh phía Bắc. Hàng chục khu tập thể công nhân mọc lên từ những dãy nhà tạm được dựng bằng cót ép, ván ép mùn cưa và thanh sắt ray. Công trường xây dựng cầu Thăng Long trải dài trên địa bàn 7 xã thuộc hai huyện Từ Liêm và Đông Anh, với tổng diện tích gần 400ha. Người dân Xuân Đỉnh đã tự nguyện bàn giao gần 50ha đất canh tác và đất thổ cư cho các đơn vị làm cầu. Không khí nơi đây như sôi động hẳn lên, cả một khoảng trời ven làng như bừng sáng. Từng đoàn xe nối đuôi nhau chạy suốt ngày đêm. Tiếng cưa xẻ, búa đập, máy mài, máy cắt, trộn bê tông... rộn ràng. ánh sáng máy hàn, máy cắt lập lòe. Các loại máy ủi, máy xúc, cần cẩu... làm việc khắp mọi nơi. Các loại nguyên vật liệu như: sắt, tre gỗ, sỏi đá, xi măng, gạch cát... được chất ngổn ngang trên suốt công trường rộng lớn.

Hàng chục khu tập thể đông đúc của công nhân mọc lên. Quan hệ giữa những người thợ cầu với nhân dân địa phương ngày càng mật thiết. Trong 12 năm xây dựng cầu Thăng Long, đã có bao mối tình thắm thiết giữa các chàng trai, cô gái trong làng với những người thợ cầu trẻ tuổi. Bao tổ ấm gia đình được hình thành từ công trường sôi động này và biết bao công dân tý hon, con cháu những người thợ cầu đã ra đời trong chính những khu tập thể đơn sơ nhưng ấm áp tình người.

Kể từ khi cây cầu Thăng Long và tuyến đường cao tốc (nay là đường Phạm Văn Đồng) được hoàn thành (5-1985), giao thông giữa Xuân Đỉnh với các địa phương khác ngày càng được mở mang, sự phát triển kinh tế và giao lưu văn hóa ngày càng được thuận lợi. Bộ mặt của Xuân Đỉnh đã đổi thay nhanh chóng, hàng chục cơ quan đơn vị lớn của Nhà nước cũng về tụ hội, quang cảnh nơi đây ngày càng sầm uất, nhộn nhịp.

Công trình xây dựng cầu Thăng Long đã được hoàn thành cách đây 20 năm nay, nhưng những khu tập thể rộng lớn của công nhân xây dựng cầu Thăng Long thì vẫn tồn tại hai bên bờ sông Hồng và trở thành những làng Cầu trong lòng thủ đô. Đó là những làng Cầu Xuân Đỉnh, Đông Ngạc, Thụy Phương (Từ Liêm), Cổ Điển, Kim Lỗ (Đông Anh). Riêng trên đất Xuân Đỉnh, làng cầu có tới 16 khu tập thể với trên 500 hộ dân (tính vào thời điểm năm 1985). Có lẽ, những người thợ cầu đã không nỡ dời bỏ mảnh đất mà họ đã gắn bó trong suốt những năm tháng gian nan và rất đỗi tự hào ấy.

Đầu năm 1995, xuất phát từ nhu cầu về đời sống xã hội ở địa phương, nhằm bảo đảm những quyền lợi của các hộ công nhân đã cư trú ổn định trên địa bàn xã, UBND xã Xuân Đỉnh đã chính thức ra quyết định thành lập một thôn mới trên cơ sở tập hợp gần 20 khu tập thể của các đơn vị đã tham gia xây dựng cầu Thăng Long và một số khu tập thể của các cơ quan đơn vị khác mới về đóng trên địa bàn mang tên thôn Tân Xuân, với trên 800 hộ dân. Chi bộ Đảng của thôn được thành lập với gần 40 đảng viên cùng với Ban quản lý thôn và các tổ chức xã hội, đoàn thể lần lượt ra đời.

Đặc biệt trong 5 năm qua, thôn Tân Xuân đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện các nội dung xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Các phong trào giữ gìn vệ sinh môi trường, giúp nhau làm kinh tế, quyên góp từ thiện luôn đạt kết quả cao. Các quy ước dân chủ về việc cưới, việc tang luôn được thực hiện tốt. Đường làng ngõ xóm đã được cải tạo, nâng cấp 100% bằng bê tông, rãnh thoát nước đầy đủ bằng nguồn kinh phí tự huy động của nhân dân trong thôn. Thôn có một nhà văn hóa khang trang với diện tích 150m2, một sân chơi rộng 2.000m2 phục vụ các hoạt động văn hóa thể thao. Tân Xuân cũng là thôn có phong trào văn nghệ, thể thao quần chúng rất mạnh. Mối liên hệ, đoàn kết cộng đồng đã được nâng cao. Các đoàn thể trong thôn hoạt động tích cực, nhịp nhàng và hiệu quả nên đã được nhận nhiều bằng khen, giấy khen, cờ thi đua của huyện và thành phố.

Với những thành tích nổi bật trong các công tác xã hội, các phong trào quần chúng, thôn Tân Xuân đã vinh dự được UBND thành phố tặng bằng công nhận Làng văn hóa cấp thành phố năm 2004.

HNM