Tiết kiệm năng lượng cần sự chung tay của toàn xã hội

Trước yêu cầu chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững, Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 (VNEEP3) được triển khai với mục tiêu tiết kiệm từ 8-10% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần sự tham gia đồng bộ của các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội.

Nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) tổ chức Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu kiến thức về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2026”.

Từ 7h đến 11h30 ngày 16-6, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tường thuật trực tuyến Lễ phát động Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu kiến thức về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2026” và Diễn đàn “Tiết kiệm năng lượng cần sự chung tay của toàn xã hội”.

Chương trình có sự tham gia của ông Phạm Viết Thạch, Phó Trưởng ban Môi trường và Phát triển bền vững (Tập đoàn Điện lực Việt Nam); ông Hoàng Việt Dũng, Phó Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và chuyển đổi xanh - Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương); ông Nguyễn Đình Hiệp, Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA); ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực, Tổng Thư ký Hiệp hội Năng lượng Việt Nam; ông Đào Quang Thế, Trưởng phòng Hành chính Công ty Cổ phần Thiết bị điện MBT.

Tại diễn đàn, các chuyên gia, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp cùng trao đổi về thực trạng sử dụng năng lượng tại Việt Nam, những thách thức đặt ra trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng tăng, đồng thời chia sẻ các giải pháp thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong sản xuất và đời sống.

Chương trình cũng cung cấp những thông tin cập nhật về kết quả triển khai VNEEP3, góp phần lan tỏa lối sống xanh, nâng cao nhận thức cộng đồng và thúc đẩy sự chung tay của toàn xã hội trong thực hành tiết kiệm năng lượng.

Biến đổi khí hậu làm gia tăng rủi ro về nguồn cung và chi phí năng lượng

Đánh giá về tác động của biến đổi khí hậu, ông Hoàng Việt Dũng, Phó Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh nhận định: Biến đổi khí hậu hiện nay không còn là một vấn đề môi trường đơn thuần mà đã trở thành một trong những thách thức lớn đối với an ninh năng lượng của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Các hiện tượng thời tiết cực đoan như El Nino, hạn hán kéo dài, bão, mưa lũ bất thường hay nước biển dâng đang tác động ngày càng sâu sắc đến cả ba trụ cột của an ninh năng lượng, bao gồm: khả năng bảo đảm nguồn cung năng lượng, độ tin cậy của hệ thống năng lượng và chi phí năng lượng đối với nền kinh tế.

Ở góc độ rộng hơn, biến đổi khí hậu còn làm gia tăng tính bất định của hệ thống năng lượng. Trước đây, công tác dự báo nhu cầu phụ tải và huy động nguồn điện có thể dựa trên các quy luật thời tiết tương đối ổn định. Tuy nhiên, hiện nay các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất và cường độ ngày càng lớn, khiến việc vận hành hệ thống điện trở nên phức tạp hơn, đòi hỏi phải duy trì dự phòng công suất cao hơn và phát sinh thêm nhiều chi phí cho hệ thống.

Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu còn tác động trực tiếp đến cơ sở hạ tầng năng lượng. Bão lớn, lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt hay xâm nhập mặn có thể gây hư hỏng các nhà máy điện, đường dây truyền tải, trạm biến áp, kho nhiên liệu và hệ thống logistics năng lượng. Khi các mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng bị gián đoạn, nguy cơ mất an ninh năng lượng không chỉ diễn ra ở quy mô địa phương mà có thể ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế.

“Có thể nói, biến đổi khí hậu đang làm gia tăng đồng thời cả rủi ro về nguồn cung, rủi ro về hạ tầng và rủi ro về chi phí năng lượng”, ông Hoàng Việt Dũng nhấn mạnh.

Nắng nóng đẩy phụ tải điện tạo những kỷ lục mới

Phó Trưởng ban Môi trường và Phát triển bền vững, Tập đoàn Điện lực Việt Nam Phạm Viết Thạch cho biết: Hiện tượng nắng nóng kéo dài và diễn biến thời tiết cực đoan đang tạo ra áp lực rất lớn đối với công tác bảo đảm cung ứng điện. Trong những ngày nắng nóng, nhu cầu sử dụng điện cho làm mát tăng mạnh, đặc biệt vào buổi trưa và buổi tối, khiến phụ tải hệ thống điện quốc gia tăng đột biến và liên tục lập các mức kỷ lục mới.

Ông Thạch thông tin, chỉ riêng đợt nắng nóng cuối tháng 5 vừa qua, hệ thống điện quốc gia đã liên tiếp ghi nhận các mức công suất cực đại mới. Ngày 27-5, công suất cực đại toàn hệ thống đạt 57.189 MW, cao hơn khoảng 5% so với mức đỉnh của năm 2025; riêng miền Bắc đạt gần 29.900 MW, tăng hơn 27% so với cùng kỳ năm trước.

Đối với EVN, áp lực lớn nhất là phải duy trì độ tin cậy và tính sẵn sàng cao của các nhà máy điện, hệ thống truyền tải và lưới phân phối do EVN quản lý để đáp ứng phương thức huy động của đơn vị điều độ hệ thống điện. Phụ tải tăng cao trong thời gian ngắn cũng làm gia tăng áp lực vận hành đối với các tổ máy và lưới điện, đòi hỏi các thiết bị phải hoạt động liên tục với cường độ cao.

Để ứng phó, EVN đã chỉ đạo các đơn vị thành viên chuẩn bị đầy đủ nhiên liệu, tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị, nâng cao độ khả dụng của các tổ máy, bố trí lực lượng trực vận hành 24/7 và chủ động các phương án xử lý sự cố. Đây là những giải pháp quan trọng nhằm góp phần bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định trong các giai đoạn cao điểm mùa khô.

Những hệ lụy với an ninh năng lượng quốc gia

Nếu tình trạng nắng nóng tiếp tục kéo dài trong thời gian tới, áp lực đối với an ninh năng lượng sẽ gia tăng đáng kể ở cả phía cầu và phía cung.

Về phía cầu, nhu cầu điện đang tiếp tục tăng mạnh cùng với mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10%. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực, Tổng thư ký Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, để đạt mức tăng trưởng GDP hai con số, nhu cầu năng lượng thường phải tăng tương ứng khoảng 12%. Mặc dù những năm gần đây, nhờ ứng dụng công nghệ và các thiết bị hiệu suất cao, hệ số đàn hồi giữa tăng trưởng điện năng và tăng trưởng GDP đã giảm xuống khoảng 1,2 lần song áp lực về nhu cầu điện vẫn rất lớn.

Mức tăng trưởng phụ tải điện trong thời gian vừa qua mới ở mức dưới 9%, trong khi từ nay đến cuối năm vẫn còn nhiều thách thức khi nhu cầu sử dụng điện có thể tiếp tục gia tăng, đặc biệt trong các tháng nắng nóng cao điểm.

Về phía cung, nguồn điện bổ sung trong năm 2026 còn khá hạn chế. Theo kế hoạch, từ nay đến cuối năm chỉ có khoảng 1.400MW từ Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch 1 được đưa vào vận hành, trong đó một tổ máy dự kiến phát điện từ tháng 7 và tổ máy còn lại vào cuối năm.

Trong khi đó, nhu cầu bổ sung công suất của hệ thống điện quốc gia hằng năm thường ở mức từ 6.000-7.000MW mới có thể bảo đảm vận hành an toàn và duy trì dự phòng cần thiết. Mặc dù có thể có thêm một số dự án điện mặt trời hoặc điện gió được đưa vào khai thác nhưng đây là các nguồn năng lượng phụ thuộc thời tiết, không thể vận hành ổn định 24/7 như các nguồn điện nền truyền thống.

Trong giai đoạn từ nay đến năm 2030-2035, Việt Nam vẫn cần đặc biệt quan tâm đến việc phát triển các nguồn điện nền có khả năng cung cấp điện ổn định để bảo đảm an ninh năng lượng, song song với việc thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo.

Khả năng thiếu điện trên diện rộng có thể không xảy ra nhưng hệ thống điện sẽ phải vận hành trong trạng thái rất căng thẳng, biên độ dự phòng thấp và tiềm ẩn nhiều áp lực trong công tác điều độ, vận hành.

Nắng nóng cực đoan làm gia tăng chi phí và áp lực vận hành doanh nghiệp

Theo ông Đào Quang Thế, Trưởng phòng Hành chính Công ty Cổ phần Thiết bị điện MBT, những đợt nắng nóng kéo dài với cường độ ngày càng gay gắt đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo đó, chi phí vận hành gia tăng khi doanh nghiệp phải đầu tư bổ sung các thiết bị làm mát, tăng cường hệ thống thông gió, điều hòa và các giải pháp chống nóng cho nhà xưởng nhằm bảo đảm điều kiện làm việc an toàn cho người lao động.

Nhiệt độ môi trường tăng cao cũng ảnh hưởng đến hiệu suất hoạt động của máy móc, thiết bị sản xuất. Một số thiết bị dễ xảy ra tình trạng quá nhiệt, làm giảm hiệu quả vận hành, tăng nguy cơ hư hỏng và phát sinh chi phí bảo trì, sửa chữa.

Đối với người lao động, thời tiết nắng nóng kéo dài có thể gây mệt mỏi, ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng tập trung, từ đó tác động đến năng suất lao động, chất lượng công việc cũng như tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn lao động.

Bên cạnh đó, hoạt động logistics và chuỗi cung ứng cũng chịu ảnh hưởng khi điều kiện thời tiết khắc nghiệt làm gián đoạn vận chuyển, kéo dài thời gian giao nhận hàng hóa và gia tăng chi phí vận tải.

“Nắng nóng cực đoan không chỉ làm tăng chi phí sản xuất mà còn ảnh hưởng đến năng suất, hiệu quả vận hành và khả năng duy trì hoạt động ổn định của doanh nghiệp. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động triển khai các giải pháp thích ứng nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng chống chịu trước các tác động của biến đổi khí hậu”, ông Đào Quang Thế nhấn mạnh.

Tiết kiệm năng lượng là giải pháp chiến lược củng cố an ninh năng lượng quốc gia

Ông Hoàng Việt Dũng, Phó Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh nhìn nhận, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là một trong những giải pháp quan trọng nhất để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.

Trước đây, khi nói đến an ninh năng lượng, chúng ta thường nghĩ đến việc phải xây thêm nhà máy điện, phát triển thêm nguồn năng lượng hoặc đầu tư hạ tầng truyền tải. Tuy nhiên, trên thực tế, đơn vị năng lượng rẻ nhất chính là đơn vị năng lượng không phải sản xuất ra nhờ được tiết kiệm và sử dụng hiệu quả. Chính vì vậy, nhiều quốc gia trên thế giới hiện nay coi tiết kiệm năng lượng là “nguồn năng lượng đầu tiên”.

Theo ông Hoàng Việt Dũng, đối với Việt Nam, nhu cầu năng lượng dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng ở mức cao trong nhiều năm tới để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng 2 con số. Nếu chúng ta không sử dụng năng lượng hiệu quả, áp lực đầu tư vào nguồn điện, lưới điện và nhiên liệu sẽ ngày càng lớn.

Ngược lại, chỉ cần nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng trong các nhà máy, tòa nhà, phương tiện giao thông và trong sinh hoạt hằng ngày, chúng ta có thể giảm đáng kể nhu cầu năng lượng, qua đó giảm áp lực lên hệ thống cung ứng năng lượng quốc gia.

Tiết kiệm năng lượng còn giúp nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu. Trong những thời điểm nắng nóng cực đoan hoặc khi nguồn cung năng lượng gặp khó khăn, việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả sẽ góp phần giảm phụ tải đỉnh, hạn chế nguy cơ thiếu điện cục bộ và bảo đảm vận hành hệ thống điện an toàn, ổn định.

“Vì vậy, tiết kiệm năng lượng không chỉ là trách nhiệm của mỗi tổ chức, cá nhân mà còn là một giải pháp chiến lược, lâu dài để củng cố nền tảng an ninh năng lượng quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và bảo đảm phát triển bền vững trong tương lai”, ông Hoàng Việt Dũng khẳng định.

Doanh nghiệp tiết kiệm điện, giảm chi phí sản xuất

Chia sẻ quan điểm về Việt Nam đang bước vào giai đoạn mà “hiệu quả sử dụng năng lượng” sẽ quan trọng không kém việc phát triển thêm nguồn điện mới, ông Nguyễn Đình Hiệp, Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) nhấn mạnh: Trong nhiều năm qua, để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế, chúng ta tập trung chủ yếu vào việc gia tăng nguồn cung năng lượng thông qua xây dựng các nhà máy điện mới và phát triển hạ tầng năng lượng. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, dư địa để phát triển nguồn điện ngày càng đối mặt với nhiều thách thức như áp lực về vốn đầu tư, quỹ đất, tài nguyên, môi trường và các cam kết giảm phát thải khí nhà kính.

Như chia sẻ của Bộ Công Thương, hiệu quả sử dụng năng lượng được xem là “nguồn năng lượng đầu tiên” (bởi mỗi kWh điện tiết kiệm được cũng tương đương với việc không phải sản xuất thêm một kWh điện mới). Chi phí cho các giải pháp tiết kiệm và sử dụng năng lượng hiệu quả thường thấp hơn đáng kể so với chi phí đầu tư nguồn phát điện mới và hệ thống truyền tải đi kèm.

“Tiềm năng tiết kiệm năng lượng tại Việt Nam vẫn còn rất lớn, đặc biệt trong các ngành công nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng như thép, xi măng, hóa chất, dệt may, cũng như trong lĩnh vực tòa nhà và giao thông vận tải. Nếu khai thác tốt tiềm năng này, Việt Nam không chỉ giảm áp lực nguồn cung năng lượng mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, giảm chi phí sản xuất và góp phần thực hiện mục tiêu phát triển xanh, tăng trưởng bền vững”, ông Nguyễn Đình Hiệp chia sẻ.

Giảm một kWh tiêu thụ, giảm thêm áp lực đầu tư nguồn điện

Theo Phó Trưởng ban Môi trường và Phát triển bền vững, Tập đoàn Điện lực Việt Nam Phạm Viết Thạch, trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng trưởng cao, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ giúp giảm chi phí cho người sử dụng mà còn là một trong những giải pháp quan trọng để bảo đảm an ninh cung ứng điện quốc gia.

“Mỗi kWh điện được tiết kiệm đồng nghĩa với việc giảm áp lực đầu tư thêm nguồn và lưới điện, giảm nhu cầu huy động các nguồn điện có chi phí cao, đồng thời sử dụng hiệu quả hơn tài nguyên năng lượng của đất nước”, ông Thạch nhấn mạnh.

Đại diện EVN cho biết, từ góc độ vận hành hệ thống điện, tiết kiệm điện và quản lý nhu cầu điện có ý nghĩa đặc biệt trong các đợt cao điểm nắng nóng, khi phụ tải tăng nhanh. Chỉ cần một bộ phận khách hàng điều chỉnh thói quen sử dụng điện hoặc dịch chuyển việc tiêu thụ điện ra khỏi giờ cao điểm cũng có thể góp phần giảm công suất đỉnh, nâng cao độ an toàn vận hành và hỗ trợ bảo đảm cung ứng điện ổn định.

Theo ông Phạm Viết Thạch, EVN luôn xác định đầu tư phát triển nguồn và lưới điện phải song hành với thúc đẩy sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả. Đây không phải là giải pháp trước mắt mà là định hướng lâu dài, bền vững, đòi hỏi sự chung tay của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và mỗi người dân nhằm đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng của nền kinh tế.

Tiết kiệm điện giúp doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh

Theo ông Đào Quang Thế, Trưởng phòng Hành chính Công ty Cổ phần Thiết bị điện MBT, sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp.

Trước hết, việc tối ưu hóa sử dụng điện giúp giảm đáng kể chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và năng lực cạnh tranh. Bên cạnh đó, quản lý năng lượng hiệu quả giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, hạn chế rủi ro thiếu hụt năng lượng và bảo đảm tiến độ giao hàng.

Hoạt động trong lĩnh vực sản xuất máy biến áp và tủ điện, MBT nhận thức rõ ý nghĩa của việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả đối với khách hàng và xã hội.

Theo ông Đào Quang Thế, quá trình triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng tại doanh nghiệp cũng giúp MBT hiểu rõ hơn nhu cầu của khách hàng, từ đó đẩy mạnh nghiên cứu, cải tiến công nghệ và đổi mới sáng tạo.

“Đây là động lực để doanh nghiệp phát triển các sản phẩm có hiệu suất cao, tiết kiệm năng lượng, góp phần đáp ứng nhu cầu của khách hàng, đồng thời chung tay thực hiện mục tiêu sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và bảo vệ môi trường”, ông Đào Quang Thế chia sẻ.

Tiết kiệm năng lượng phải bắt đầu từ khu vực công nghiệp

Đánh giá về thực trạng sử dụng năng lượng hiện nay, ông Hoàng Việt Dũng, Phó Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh cho rằng: Hiện nay, Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển kinh tế nhanh, quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, vì vậy nhu cầu năng lượng liên tục gia tăng.

Trong khoảng hơn một thập kỷ qua, tốc độ tăng trưởng tiêu thụ năng lượng của Việt Nam luôn thuộc nhóm cao trong khu vực, phản ánh nhu cầu rất lớn của nền kinh tế đối với các nguồn năng lượng phục vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Bên cạnh những kết quả tích cực, thực tế cho thấy tiềm năng tiết kiệm năng lượng của nước ta vẫn còn rất lớn. Nhiều doanh nghiệp đã quan tâm đầu tư đổi mới công nghệ, áp dụng các giải pháp quản lý năng lượng tiên tiến, tuy nhiên ở không ít lĩnh vực, mức tiêu hao năng lượng trên một đơn vị sản phẩm vẫn cao hơn so với các nước phát triển và thậm chí cao hơn mức trung bình của khu vực. Điều đó cho thấy dư địa để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng vẫn còn rất đáng kể.

Dẫn chứng cụ thể, ông Hoàng Việt Dũng cho biết: Xét theo cơ cấu tiêu thụ năng lượng, lĩnh vực công nghiệp hiện là khu vực sử dụng năng lượng lớn nhất, chiếm khoảng trên 50% tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng của cả nước. Trong đó, các ngành công nghiệp trọng điểm như thép, xi măng, hóa chất, dệt may, chế biến thực phẩm, giấy và vật liệu xây dựng là những ngành có nhu cầu sử dụng năng lượng rất lớn trong quá trình sản xuất.

Tiếp theo là lĩnh vực giao thông vận tải, chủ yếu tiêu thụ các dạng nhiên liệu như xăng, dầu. Đây cũng là lĩnh vực có mức tăng trưởng nhu cầu năng lượng tương đối nhanh cùng với sự phát triển của nền kinh tế và quá trình đô thị hóa.

Đối với khu vực tòa nhà, thương mại và sinh hoạt dân dụng, mặc dù tỷ trọng tiêu thụ năng lượng thấp hơn công nghiệp nhưng đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt là nhu cầu điện cho điều hòa không khí, thiết bị làm mát và các thiết bị điện gia dụng trong những đợt nắng nóng kéo dài do tác động của biến đổi khí hậu.

“Chính vì vậy, nếu muốn bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn, chúng ta cần tập trung vào các lĩnh vực tiêu thụ năng lượng lớn, đặc biệt là khu vực công nghiệp”, ông Hoàng Việt Dũng lưu ý.

Nhiều cơ hội tiết kiệm năng lượng vẫn chưa được doanh nghiệp khai thác đầy đủ

Ông Hoàng Việt Dũng, Phó Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh nhìn nhận, công nghiệp hiện là lĩnh vực tiêu thụ năng lượng lớn nhất của Việt Nam, đồng thời cũng là khu vực còn nhiều tiềm năng để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Thực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, cả về công nghệ, quản trị và nhận thức.

Trước hết, một bộ phận doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, vẫn đang sử dụng dây chuyền sản xuất, máy móc thiết bị có tuổi đời cao, hiệu suất thấp và tiêu hao nhiều năng lượng. Trong khi đó, việc đầu tư đổi mới công nghệ thường đòi hỏi nguồn vốn lớn nên nhiều doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong quá trình chuyển đổi.

Thứ hai, công tác quản lý năng lượng tại nhiều cơ sở sản xuất chưa thực sự được quan tâm đúng mức. Không ít doanh nghiệp vẫn coi chi phí năng lượng là một khoản chi phí cố định của sản xuất mà chưa xem đây là yếu tố có thể tối ưu để nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh. Vì vậy, nhiều cơ hội tiết kiệm năng lượng với chi phí đầu tư thấp hoặc không cần đầu tư vẫn chưa được khai thác đầy đủ.

Cũng theo ông Hoàng Việt Dũng, cơ cấu ngành công nghiệp của Việt Nam hiện nay vẫn bao gồm nhiều ngành sử dụng nhiều năng lượng như thép, xi măng, hóa chất, vật liệu xây dựng, chế biến thực phẩm... Đây là những ngành đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế nhưng cũng có cường độ năng lượng cao hơn nhiều so với các ngành công nghệ cao hoặc dịch vụ.

Việt Nam hoàn toàn có thể tiết kiệm được một lượng năng lượng đáng kể

Ông Nguyễn Đình Hiệp, Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) khẳng định, Việt Nam đã đạt được những kết quả tích cực trong sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong những năm qua. Tuy nhiên xét trên tổng thể thì hiệu quả sử dụng năng lượng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu phát triển của nền kinh tế.

Theo ông Hiệp, hiện nay, cường độ năng lượng của Việt Nam - tức lượng năng lượng tiêu thụ để tạo ra một đơn vị GDP - vẫn ở mức tương đối cao so với nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới. Điều đó cho thấy nền kinh tế vẫn đang tiêu tốn khá nhiều năng lượng cho hoạt động sản xuất và sinh hoạt.

Nhiều ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng như thép, xi măng, hóa chất, vật liệu xây dựng vẫn còn dư địa lớn để cải thiện hiệu suất thông qua đổi mới công nghệ, tối ưu hóa quy trình sản xuất và áp dụng các hệ thống quản lý năng lượng hiện đại.

Trong lĩnh vực tòa nhà, thương mại và dân dụng, tình trạng sử dụng điện lãng phí vẫn còn khá phổ biến, từ hệ thống chiếu sáng, điều hòa không khí đến các thiết bị điện có hiệu suất thấp.

“Tuy nhiên, điều đáng mừng là nhận thức của xã hội về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đang ngày càng được nâng cao. Nhiều doanh nghiệp đã coi tiết kiệm năng lượng không chỉ là trách nhiệm môi trường mà còn là giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh và giảm chi phí sản xuất. Các quy định pháp luật, Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cũng đang tạo ra những chuyển biến tích cực”, ông Hiệp nhấn mạnh và cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay không phải là thiếu các giải pháp tiết kiệm năng lượng, mà là làm thế nào để các giải pháp đó được triển khai rộng rãi và trở thành một phần trong chiến lược phát triển của từng doanh nghiệp, từng địa phương và của toàn bộ nền kinh tế.

Nếu khai thác hiệu quả tiềm năng hiện có, Việt Nam hoàn toàn có thể tiết kiệm được một lượng năng lượng rất đáng kể, qua đó giảm áp lực đầu tư nguồn điện mới, bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng xanh, bền vững.

Cần sớm giải quyết được các rào cản về nhận thức, nguồn vốn và cơ chế

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực, Tổng Thư ký Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cho rằng, bên cạnh những nguyên nhân đã được ông Hoàng Việt Dũng và các diễn giả phân tích, vẫn còn một số yếu tố quan trọng đang ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong cộng đồng và doanh nghiệp.

Trước hết là vấn đề nhận thức. Theo ông Tuấn, nhận thức của một bộ phận người dân và doanh nghiệp về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vẫn chưa thực sự đầy đủ. Đối với người dân, tiết kiệm năng lượng không có nghĩa là hạn chế sử dụng mà là sử dụng một cách thông minh, hợp lý và hiệu quả hơn. Đối với doanh nghiệp, cần coi tiết kiệm năng lượng là giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí và tăng năng lực cạnh tranh.

Bên cạnh đó, việc triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng hiện vẫn gặp nhiều khó khăn về nguồn vốn. Các cơ chế tín dụng hỗ trợ cho các dự án sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả chưa thực sự đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Ông Tuấn cũng cho rằng cần sớm hình thành và đưa vào vận hành Quỹ Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Đây sẽ là công cụ tài chính quan trọng giúp hỗ trợ các tổ chức, doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn để đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Hiện nay, Bộ Công Thương đang nghiên cứu, xây dựng cơ chế cho quỹ này, song cần sớm hoàn thiện để tạo động lực mạnh mẽ cho các chương trình tiết kiệm năng lượng trong thực tiễn.

Một vấn đề khác là sự phát triển còn hạn chế của thị trường dịch vụ năng lượng (ESCO). Theo ông Tuấn, các doanh nghiệp dịch vụ năng lượng có thể hỗ trợ rất hiệu quả cho các đơn vị trong việc tư vấn, đầu tư và triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Tuy nhiên, hiện số lượng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này còn ít và chưa có cơ chế hỗ trợ phù hợp để phát triển.

“Nếu giải quyết được các rào cản về nhận thức, nguồn vốn và cơ chế hỗ trợ cho thị trường dịch vụ năng lượng, hiệu quả của các chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sẽ được nâng lên đáng kể trong thời gian tới”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Tiềm năng tiết kiệm điện trong dân cư và doanh nghiệp còn rất lớn

Theo ông Phạm Viết Thạch, nhận thức của người dân và doanh nghiệp về sử dụng điện tiết kiệm đã có nhiều chuyển biến tích cực trong những năm gần đây. Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư đổi mới công nghệ, áp dụng hệ thống quản lý năng lượng, tham gia chương trình điều chỉnh phụ tải; trong khi các hộ gia đình ngày càng quan tâm hơn đến việc sử dụng thiết bị hiệu suất cao và theo dõi lượng điện tiêu thụ.

Tuy nhiên, theo đại diện EVN, dư địa tiết kiệm điện vẫn còn rất lớn. Trong các đợt nắng nóng, nhiều hộ gia đình vẫn sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn, đặc biệt là điều hòa nhiệt độ với mức cài đặt thấp trong thời gian dài, khiến nhu cầu điện tăng đột biến. Ở khu vực sản xuất, kinh doanh, không ít doanh nghiệp chưa tối ưu quy trình vận hành, chưa áp dụng hiệu quả các giải pháp quản lý năng lượng hoặc dịch chuyển phụ tải khỏi giờ cao điểm.

Đáng chú ý, hơn 3.000 cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm trên cả nước được đánh giá là nhóm có tiềm năng tiết kiệm điện rất lớn. Theo ông Thạch, nếu các đơn vị này thực hiện nghiêm các quy định về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, tăng cường kiểm toán năng lượng, đổi mới công nghệ và tối ưu vận hành, không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện trong các thời điểm phụ tải tăng cao.

“Tiết kiệm điện cần được coi là một giải pháp quản lý thường xuyên, chứ không chỉ là biện pháp ứng phó trong mùa hè. Khi mỗi hộ gia đình và mỗi doanh nghiệp thay đổi một chút trong hành vi sử dụng điện, hiệu quả cộng hưởng sẽ rất lớn, góp phần bảo đảm cung ứng điện an toàn và tăng cường an ninh năng lượng quốc gia”, ông Phạm Viết Thạch nhấn mạnh.

Lãng phí điện chủ yếu xuất phát từ nhận thức, công nghệ và thói quen sử dụng

Theo ông Phạm Viết Thạch, tình trạng sử dụng điện chưa hiệu quả hiện nay xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó chủ yếu là nhận thức, công nghệ và thói quen sử dụng điện.

Đối với các hộ gia đình, vào mùa nắng nóng, nhu cầu sử dụng điều hòa và các thiết bị làm mát tăng cao. Tuy nhiên, nhiều gia đình vẫn duy trì thói quen cài đặt điều hòa ở mức nhiệt quá thấp, sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn, đồng thời chưa quan tâm đúng mức đến các giải pháp tiết kiệm đơn giản như tăng cường cách nhiệt cho nhà ở, tận dụng thông gió tự nhiên hoặc tắt thiết bị khi không sử dụng.

Ở khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, vẫn còn tình trạng sử dụng thiết bị hiệu suất thấp, chưa tối ưu quy trình sản xuất, chưa chú trọng công tác quản lý và kiểm toán năng lượng để phát hiện, khắc phục các điểm gây lãng phí.

Đại diện EVN cũng cho rằng, một hạn chế phổ biến là nhiều khách hàng vẫn xem tiết kiệm điện là giải pháp mang tính thời điểm, chỉ thực hiện khi thời tiết nắng nóng hoặc hóa đơn tiền điện tăng cao, thay vì coi đây là một hoạt động quản lý thường xuyên và lâu dài.

“Để khai thác hiệu quả tiềm năng tiết kiệm điện, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ nâng cao nhận thức, ứng dụng công nghệ hiệu suất cao, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý năng lượng đến tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, ngành điện, doanh nghiệp và người dân”, ông Phạm Viết Thạch nhấn mạnh.

Đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng vẫn là thách thức với nhiều doanh nghiệp

Theo ông Đào Quang Thế, khó khăn lớn nhất trong quá trình triển khai các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là chi phí đầu tư ban đầu.

Nhiều giải pháp đòi hỏi doanh nghiệp phải thay thế hoặc nâng cấp máy móc, thiết bị bằng các công nghệ có hiệu suất cao hơn, trong khi hiệu quả tiết kiệm thường được tích lũy trong trung và dài hạn.

Bên cạnh đó, việc thay đổi các quy trình vận hành đã được duy trì ổn định trong thời gian dài cũng đặt ra không ít thách thức. Một số giải pháp như điều chỉnh kế hoạch sản xuất hoặc bố trí hoạt động vào các khung giờ thấp điểm có thể ảnh hưởng đến nhịp làm việc của người lao động và cần thời gian để thích nghi.

Đối với doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện, việc nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và vật liệu mới nhằm nâng cao hiệu suất năng lượng của sản phẩm cũng làm gia tăng chi phí sản xuất. Trong bối cảnh thị trường cạnh tranh cao và khách hàng vẫn còn nhạy cảm về giá, đây là áp lực không nhỏ đối với doanh nghiệp.

“Tuy nhiên, đây là những thách thức cần vượt qua để hướng tới phát triển bền vững, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và đáp ứng xu hướng chuyển đổi xanh đang ngày càng trở nên quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp”, ông Đào Quang Thế khẳng định.

Gỡ nút thắt vốn và nhân lực để thúc đẩy tiết kiệm năng lượng

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực, Tổng Thư ký Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cho rằng: Không phải doanh nghiệp nào cũng sẵn sàng đầu tư cho các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, bởi đây không đơn thuần là bài toán kỹ thuật mà còn liên quan đến nguồn lực tài chính, năng lực quản lý và mô hình tổ chức sản xuất.

Theo ông Tuấn, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, đặc biệt khi các thị trường xuất khẩu lớn đặt ra những yêu cầu khắt khe về phát triển xanh và giảm phát thải, doanh nghiệp buộc phải nâng cao năng lực cạnh tranh nếu muốn duy trì và mở rộng thị phần. Tuy nhiên, việc đầu tư cho các giải pháp tiết kiệm năng lượng không phải lúc nào cũng dễ dàng thực hiện, nhất là đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Thực tế cho thấy có những doanh nghiệp đã chủ động đầu tư bài bản, xây dựng bộ phận quản lý năng lượng chuyên trách, triển khai các hệ thống điện mặt trời mái nhà và các giải pháp quản lý năng lượng hiện đại. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp khác vẫn tập trung nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh cốt lõi nên chưa có đủ vốn đầu tư hoặc nhân sự chuyên môn để vận hành các hệ thống này.

Theo ông Tuấn, cần phát triển các mô hình hợp tác linh hoạt hơn, trong đó các đơn vị chuyên nghiệp hoặc doanh nghiệp dịch vụ năng lượng (ESCO) có thể đứng ra đầu tư, vận hành các hệ thống tiết kiệm năng lượng hoặc điện mặt trời mái nhà, sau đó cung cấp dịch vụ hoặc bán điện cho doanh nghiệp sử dụng.

“Mô hình này sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn điện xanh mà không phải bỏ ra khoản đầu tư ban đầu quá lớn, đồng thời không phải xây dựng bộ máy chuyên trách để quản lý, vận hành hệ thống. Đây có thể là một giải pháp hiệu quả để tháo gỡ những khó khăn về vốn và nhân lực hiện nay”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Tăng cường thực thi các giải pháp tiết kiệm điện trong toàn xã hội

Nói về hệ thống cơ chế, chính sách trong lĩnh vực năng lượng, ông Hoàng Việt Dũng, Phó Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh thông tin: Việt Nam đã xây dựng tương đối đầy đủ hệ thống cơ chế, chính sách và văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực này.

Nền tảng pháp lý quan trọng là Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được Quốc hội ban hành năm 2010 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được Quốc hội thông qua ngày 8-6-2025, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để thúc đẩy các hoạt động sử dụng năng lượng hiệu quả trong toàn xã hội.

Trên cơ sở đó, Chính phủ và các bộ, ngành đã ban hành nhiều nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành. Đồng thời, triển khai Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 (VNEEP3). Đây là chương trình quốc gia nhằm thúc đẩy các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong công nghiệp, xây dựng, giao thông vận tải và khu vực dân dụng, với mục tiêu tiết kiệm từ 8-10% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc đến năm 2030.

Đặc biệt, chỉ trong tháng 3-2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành liên tiếp hai chỉ thị quan trọng nhằm thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục gia tăng và yêu cầu chuyển đổi xanh ngày càng cấp thiết.

Trong đó, Chỉ thị số 09/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện đã đề ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong các ngành kinh tế, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch và phát triển giao thông xanh.

Tiếp đó, Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu tăng cường thực thi các giải pháp tiết kiệm điện trong toàn xã hội, đồng thời đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Đây là giải pháp có ý nghĩa rất quan trọng trong việc giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, nâng cao tính chủ động của các doanh nghiệp và hộ tiêu dùng trong sử dụng năng lượng, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm nắng nóng.

“Từ Luật, các chương trình quốc gia cho đến các chỉ thị điều hành của Thủ tướng Chính phủ đều thể hiện rõ quan điểm nhất quán: sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là một trụ cột quan trọng của an ninh năng lượng quốc gia”, ông Hoàng Việt Dũng nhấn mạnh.

Hệ thống chính sách, đòn bẩy cho hoạt động tiết kiệm năng lượng

Khẳng định hệ thống chính sách đồng bộ chính là đòn bẩy cho hoạt động Tiết kiệm năng lượng. Theo ông Nguyễn Đình Hiệp sau hơn 15 năm triển khai Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, những kết quả nổi bật nhất mà Việt Nam đã đạt được, đơn cử như Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đã được ban hành vào năm 2010 (Luật số 50/2010/QH12).

Năm 2025, Quốc hội cũng đã ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (Luật số 77/2025/QH15. Đến nay, đã thiết lập được hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đồng bộ, để quản lý các hoạt động sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, từ khâu sản xuất đến tiêu dùng.

Có thể nói rằng chúng ta cũng đạt được rất nhiều kết quả tích cực trong công tác tiết kiệm năng lượng: Giai đoạn 2006-2010, triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, tiết kiệm được khoảng gần 5% nhu cầu sử dụng năng lượng so với kịch bản cơ sở.

Giai đoạn 2010-2015, triển khai Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả giai đoạn 2 (VNEEP2) và đạt được kết quả rất tích cực, tiết kiệm được 6,5%.

Hiện nay, đang triển khai Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả giai đoạn 3 (VNEEP3) 2019-2030. Theo kết quả đánh giá sơ bộ của Bộ Công Thương giai đoạn 2019-2015 đã đạt được tất cả các mục tiêu mà Chính phủ đã quy định.

Bên cạnh đó, có nhiều các hoạt động nâng cao nhận thức của cộng đồng, thúc đẩy hoạt động tiết kiệm năng lượng như truyền thông, đào tạo nâng cao năng lực (kiểm toán năng lượng, người quản lý năng lượng…).

Nhiều chương trình tín dụng xanh dành cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ sản xuất

Theo ông Hoàng Việt Dũng, Phó Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh, hiện nay, Nhà nước đang triển khai nhiều cơ chế, chính sách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, đổi mới công nghệ và từng bước thực hiện chuyển đổi xanh trong sản xuất.

Quan điểm xuyên suốt là khuyến khích doanh nghiệp coi đầu tư cho tiết kiệm năng lượng không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn như một giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Trước hết, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (Luật số 77) đã bổ sung nhiều cơ chế mới nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ tiên tiến, công nghệ hiệu suất cao, từng bước loại bỏ các thiết bị lạc hậu, tiêu hao nhiều năng lượng.

Luật cũng tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho việc phát triển thị trường dịch vụ năng lượng (ESCO), qua đó giúp doanh nghiệp có thêm các giải pháp tài chính và kỹ thuật để triển khai các dự án tiết kiệm năng lượng.

Đặc biệt, Luật số 77 đã lần đầu tiên đặt nền móng pháp lý cho việc hình thành Quỹ Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, như một công cụ tài chính chuyên biệt nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và thị trường vượt qua rào cản về vốn, kỹ thuật và rủi ro đầu tư.

Theo định hướng của Bộ Công Thương, Quỹ Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được thiết kế theo hướng xã hội hóa, hoạt động độc lập về tài chính, không trùng lặp với ngân sách nhà nước và không làm gia tăng chi phí sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp. Quỹ có chức năng cho vay ưu đãi, tài trợ, hỗ trợ lãi suất và bảo lãnh tín dụng cho các chương trình, dự án và hoạt động thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, trong đó kiểm toán năng lượng giữ vai trò then chốt như một khâu đầu vào bắt buộc.

Bên cạnh đó, thông qua Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 (VNEEP3), Bộ Công Thương đang triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp như tư vấn kỹ thuật, kiểm toán năng lượng, xây dựng hệ thống quản lý năng lượng, đào tạo cán bộ quản lý năng lượng, đánh giá tiềm năng tiết kiệm năng lượng và giới thiệu các công nghệ tiên tiến có hiệu suất cao….

Ngoài ra, doanh nghiệp hiện nay còn có thể tiếp cận nhiều nguồn vốn ưu đãi và nguồn tài chính xanh từ các tổ chức tài chính trong nước và quốc tế dành cho các dự án tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và chuyển đổi công nghệ.

Bộ Công Thương đang phối hợp với các đối tác phát triển, các tổ chức tài chính quốc tế và hệ thống ngân hàng để thúc đẩy các chương trình tín dụng xanh, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp đầu tư các thiết bị, dây chuyền sản xuất hiệu suất cao.

EVN triển khai đồng bộ nhiều giải pháp giảm áp lực cho hệ thống điện

Theo ông Phạm Viết Thạch, để giảm áp lực cho hệ thống điện trong các đợt nắng nóng, EVN đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp hướng tới cả người dân và doanh nghiệp.

Trong đó, Tập đoàn đẩy mạnh tuyên truyền, tư vấn sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả thông qua các kênh truyền thông, ứng dụng chăm sóc khách hàng, website và mạng xã hội, giúp người dân tiếp cận dễ dàng các giải pháp sử dụng điện hợp lý.

Đối với các khách hàng sử dụng điện lớn, đặc biệt là các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm và doanh nghiệp có sản lượng tiêu thụ từ 500.000 kWh/năm trở lên, EVN chỉ đạo các tổng công ty điện lực tăng cường tư vấn, hỗ trợ triển khai các giải pháp tiết kiệm điện; đồng thời theo dõi sát tình hình tiêu thụ, chủ động cảnh báo khi sản lượng điện tăng bất thường để kịp thời đưa ra khuyến nghị phù hợp.

Song song với đó, EVN tiếp tục triển khai các chương trình quản lý nhu cầu điện (DSM) và điều chỉnh phụ tải (DR) theo quy định của Bộ Công Thương; mở rộng hợp tác với các doanh nghiệp có khả năng dịch chuyển phụ tải khỏi giờ cao điểm, góp phần giảm công suất đỉnh và nâng cao độ an toàn vận hành hệ thống điện.

Đối với điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, EVN tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, doanh nghiệp và hộ gia đình triển khai theo quy định; đồng thời phối hợp với các địa phương trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ thực hiện.

“Mục tiêu của EVN không chỉ là vận động tiết kiệm điện trong những đợt nắng nóng mà còn từng bước hình thành thói quen sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và bền vững. Đây là giải pháp giúp khách hàng giảm chi phí, đồng thời góp phần bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định cho toàn hệ thống”, ông Phạm Viết Thạch nhấn mạnh.

MBT đầu tư điện mặt trời áp mái, xây dựng văn hóa tiết kiệm năng lượng

Ông Đào Quang Thế cho biết, để sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, đặc biệt trong các đợt nắng nóng kéo dài, Công ty cổ phần Thiết bị điện MBT đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ về hạ tầng, tổ chức sản xuất và quản lý năng lượng.

Về hạ tầng, doanh nghiệp đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái nhằm tận dụng nguồn năng lượng tái tạo, giảm phụ thuộc vào điện lưới trong giờ cao điểm. Nhà xưởng được cải tạo theo hướng tăng cường thông gió tự nhiên, sử dụng vật liệu cách nhiệt cho mái và vách để hạn chế hấp thụ nhiệt, giảm tải cho các thiết bị làm mát.

Trong tổ chức sản xuất, công ty chủ động điều chỉnh thời gian làm việc phù hợp với điều kiện thời tiết; tăng thời gian nghỉ trưa và bố trí một số công việc vào sáng sớm hoặc chiều tối nhằm bảo vệ sức khỏe người lao động, đồng thời giảm tiêu thụ điện trong giờ cao điểm.

Đối với công tác quản lý năng lượng, MBT kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng điện tại các bộ phận; tắt thiết bị không cần thiết; từng bước thay thế hệ thống chiếu sáng bằng đèn LED tiết kiệm điện; đồng thời duy trì bảo trì định kỳ máy móc, thiết bị để bảo đảm hiệu suất vận hành và giảm tổn thất điện năng.

Là doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện, MBT áp dụng nhiều giải pháp tiết kiệm năng lượng ngay trong quá trình sản xuất. Công ty sử dụng thiết bị hiệu suất cao, trang bị hệ thống bảo vệ chống quá tải, ngắn mạch; đồng thời ứng dụng các giải pháp điện tử công suất như khởi động mềm và biến tần. Nhờ đó, doanh nghiệp giảm dòng khởi động, tối ưu công suất vận hành và tiết kiệm đáng kể điện năng tiêu thụ.

Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, doanh nghiệp còn đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người lao động về sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, từng bước xây dựng văn hóa tiết kiệm năng lượng trong toàn công ty.

“Chúng tôi xác định đây không chỉ là giải pháp ứng phó với nắng nóng trước mắt mà còn là định hướng phát triển bền vững của doanh nghiệp”, ông Đào Quang Thế nhấn mạnh.

Nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, trách nhiệm của toàn xã hội

Khuyến nghị để tăng hiệu quả năng lượng, ông Nguyễn Đình Hiệp, Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) khẳng định, tiết kiệm năng lượng thực sự là trách nhiệm của toàn xã hội, từ cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp đến từng người dân. Để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, theo tôi cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Về chủ trương, chính sách mới sẽ tạo thêm động lực cho doanh nghiệp và toàn xã hội trong việc thực hành tiết kiệm năng lượng, ông Hiệp kiến nghị, đối với cơ quan quản lý nhà nước, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, tiêu chuẩn, quy chuẩn về hiệu quả năng lượng; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực thi; đồng thời xây dựng các cơ chế khuyến khích đầu tư vào công nghệ và thiết bị tiết kiệm năng lượng. Cùng với đó là các chương trình hỗ trợ tài chính, tín dụng xanh và tư vấn kỹ thuật để giúp doanh nghiệp đẩy mạnh đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng.

Đối với doanh nghiệp, theo ông Hiệp, cần coi tiết kiệm năng lượng là một giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc đầu tư vào công nghệ hiện đại, áp dụng hệ thống quản lý năng lượng, tận dụng nhiệt thải, tối ưu hóa quy trình sản xuất không chỉ giúp giảm chi phí vận hành mà còn góp phần giảm phát thải, đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế về phát triển xanh.

Đối với người dân, tiết kiệm năng lượng cần trở thành một thói quen trong cuộc sống hằng ngày. Những hành động đơn giản như tắt các thiết bị điện khi không sử dụng, lựa chọn thiết bị có dán nhãn hiệu suất năng lượng cao, sử dụng điều hòa ở nhiệt độ hợp lý, tận dụng ánh sáng và thông gió tự nhiên, đều có thể tạo ra hiệu quả rất lớn nếu được thực hiện rộng rãi trong cộng đồng.

“Tôi cho rằng các chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng, phát triển bền vững và hoàn thiện Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sẽ tạo động lực mạnh mẽ hơn cho toàn xã hội. Các chính sách mới không chỉ nâng cao yêu cầu về hiệu quả sử dụng năng lượng mà còn mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp tiếp cận công nghệ tiên tiến, nguồn vốn xanh và các cơ chế khuyến khích đầu tư.

Trong thời gian tới, tiết kiệm năng lượng sẽ không còn đơn thuần là một hoạt động mang tính khuyến khích, mà sẽ trở thành một yêu cầu tất yếu gắn với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế và mục tiêu phát triển bền vững của đất nước. Do đó, mỗi tổ chức, doanh nghiệp và người dân cần chủ động tham gia, coi tiết kiệm năng lượng là hành động thiết thực vì lợi ích của chính mình và của quốc gia”, ông Hiệp bày tỏ.

Sử dụng năng lượng thông minh, hiệu quả và có trách nhiệm hơn

Ông Hoàng Việt Dũng, Phó Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh cho rằng: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, nắng nóng cực đoan xuất hiện với tần suất cao hơn và nhu cầu sử dụng điện tiếp tục gia tăng, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không còn là câu chuyện của riêng ngành điện hay của các cơ quan quản lý nhà nước, mà cần trở thành trách nhiệm và thói quen của mỗi người dân, mỗi doanh nghiệp và toàn xã hội.

Mỗi hành động nhỏ như tắt các thiết bị điện khi không sử dụng, cài đặt điều hòa ở mức nhiệt độ hợp lý, sử dụng các thiết bị hiệu suất cao, tận dụng ánh sáng và thông gió tự nhiên hay tối ưu hóa quy trình sản xuất trong doanh nghiệp đều góp phần giảm áp lực cho hệ thống năng lượng quốc gia, giảm chi phí cho chính chúng ta và giảm phát thải ra môi trường.

"Tôi tin rằng, nếu mỗi người dân tiết kiệm một chút, mỗi doanh nghiệp sử dụng năng lượng hiệu quả hơn một chút, thì cộng hưởng lại sẽ tạo thành một nguồn năng lượng rất lớn cho đất nước. Tôi muốn nhấn mạnh rằng, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không phải là cắt giảm nhu cầu chính đáng hay làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, mà là sử dụng năng lượng một cách thông minh hơn, hiệu quả hơn và có trách nhiệm hơn", ông Hoàng Việt Dũng bày tỏ.

Đó cũng là trách nhiệm, là lợi ích và là hành động thiết thực mà mỗi chúng ta có thể cùng nhau thực hiện ngay từ hôm nay vì một Việt Nam xanh, bền vững và thịnh vượng hơn.

Tiết kiệm điện trước hết là vì lợi ích của chính mình

Ông Phạm Viết Thạch gửi tới người dân và cộng đồng doanh nghiệp một thông điệp rất giản dị: “Tiết kiệm điện trước hết là vì lợi ích của chính mình”. Mỗi gia đình, mỗi doanh nghiệp hãy coi sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả là cách thiết thực để giảm chi phí sinh hoạt, chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Từ thực tế vận hành hệ thống điện và đồng hành cùng khách hàng, theo ông Thạch, chỉ cần thay đổi một vài thói quen nhỏ như sử dụng điều hòa ở mức nhiệt hợp lý, tắt các thiết bị khi không sử dụng hay lựa chọn thiết bị hiệu suất cao cũng có thể giúp tiết kiệm đáng kể chi phí tiền điện hằng tháng mà không ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hay hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Khi hàng triệu hộ gia đình và doanh nghiệp cùng hành động, những thay đổi nhỏ sẽ tạo nên hiệu quả lớn, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, nâng cao an ninh năng lượng và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn tài nguyên của đất nước.

Ông Phạm Viết Thạch khẳng định, về phía EVN sẽ tiếp tục nỗ lực bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, đồng thời đồng hành cùng khách hàng thông qua nhiều chương trình tư vấn, hỗ trợ và khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.

EVN mong muốn tiếp tục nhận được sự chung tay của người dân, doanh nghiệp và các địa phương để cùng xây dựng thói quen sử dụng năng lượng thông minh, hiệu quả và bền vững, đặc biệt trong những tháng cao điểm nắng nóng.

Lan tỏa văn hóa tiết kiệm năng lượng đến mọi doanh nghiệp và người dân

Truyền tải thông điệp đến người dân và doanh nghiệp ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực, Tổng thư ký Hiệp hội Năng lượng Việt Nam nhấn mạnh: "Chúng tôi mong muốn lan tỏa tinh thần sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đến từng doanh nghiệp, từng người dân, để mọi người cùng chung tay hành động vì lợi ích chung.

Chúng tôi tin tưởng rằng các cơ quan quản lý nhà nước sẽ tiếp tục đồng hành, kiến tạo những cơ chế và chính sách phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các giải pháp thiết thực, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp, cho người dân và cho toàn xã hội".