Trải qua 27 năm thành lập, Thư viện làng Bình Vọng, xã Thường Tín, Hà Nội không chỉ là điểm sáng văn hóa đọc ở cực phía Nam Thủ đô Hà Nội mà còn là nơi nuôi dưỡng tâm hồn nhiều thế hệ. Mô hình này đã khơi dậy tinh thần học tập suốt đời, gắn kết tình làng nghĩa xóm thêm bền chặt.

Ấp ủ ước mơ gây dựng tủ sách làng
Sự ra đời của Thư viện làng Bình Vọng bắt đầu từ năm 1999 gắn với công việc của ông Dương Văn Phi, cán bộ hưu trí ngành giáo dục huyện Thường Tín (cũ) thực hiện ước mơ gây dựng, phát triển tủ sách làng, nơi được gọi là cái nôi của câu lạc bộ thư viện làng Bình Vọng. Những năm gần đây, bà Ngô Thị Hằng cùng bà Dương Thị Nụ và một số cán bộ hưu trí khác đã tiếp quản, vận hành thư viện này.
Bà Hằng bắt đầu học cách quản lý thư viện và "làm nghề" thủ thư ở tuổi xế chiều. Vốn có tính quyết liệt, làm gì cũng phải "ra ngô ra khoai", bà cũng đã đi nhiều thư viện học cách phân loại sách, dán nhãn, làm thẻ bạn đọc. Bà không ngại khó, không ngại khổ, bởi bà tâm niệm mỗi cuốn sách được trao đi là một hạt giống thiện lương được gieo xuống mảnh đất tâm hồn của người dân quê nhà.
Trong suốt quá trình hoạt động, thư viện không ngừng được củng cố, bổ sung nguồn sách, báo và tài liệu, đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu, giải trí của nhiều đối tượng bạn đọc. Đây là nơi lưu giữ và lan tỏa tri thức, góp phần hình thành và phát triển thói quen đọc sách, xây dựng văn hóa đọc trong cộng đồng. Với những nỗ lực, Thư viện làng Bình Vọng đã trở thành điểm đến quen thuộc của người dân, thu hút đông đảo bạn đọc đến tìm hiểu, tra cứu tài liệu.
Thư viện làng Bình Vọng là mô hình thư viện cộng đồng được thành lập trên cơ sở tự nguyện của nhân dân, hoạt động theo phương châm tự quản, tự duy trì và tự phát triển. Nguồn kinh phí hoạt động, sách, báo, tài liệu và trang thiết bị của thư viện chủ yếu được huy động từ sự đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân, các nhà hảo tâm và nhân dân trong và ngoài địa phương.
Bên cạnh đó, thư viện luôn nhận được sự quan tâm của chính quyền và nhân dân về cơ sở vật chất, địa điểm, điều kiện duy trì hoạt động trên tinh thần tự nguyện, trách nhiệm và tâm huyết với việc phát triển văn hóa. Với mô hình hoạt động cộng đồng, thư viện đã phát huy hiệu quả trong việc phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, giải trí của nhân dân, góp phần xây dựng xã hội học tập và lan tỏa phong trào đọc sách.
Cứ vào những buổi chiều hàng ngày hoặc những ngày cuối tuần, làng quê Bình Vọng lại nhộn nhịp hình ảnh các em học sinh, sinh viên và người dân rủ nhau ra đến thư viện đọc và mượn sách về nhà. Hình ảnh các bà, các mẹ và trẻ em cùng nhau đọc sách đã xóa nhòa khoảng cách thế hệ, thắp lên niềm tự hào về di sản văn hóa và tình yêu quê hương theo cách tự nhiên nhất.

Những ngày đầu thư viện chỉ có 200 đầu sách, sau 27 năm đi vào hoạt động, đến nay thư viện đã có hơn 16.000 đầu sách các loại. Thư viện làng Bình Vọng đang từng bước khẳng định vai trò là địa chỉ văn hóa, học tập và sinh hoạt cộng đồng của nhân dân. Kết quả đạt được là nền tảng để thư viện tiếp tục phát huy hiệu quả hoạt động, góp phần nâng cao dân trí, xây dựng đời sống văn hóa và phát triển xã hội học tập.
Thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
Bà Ngô Thị Hằng cho biết, thư viện làng Bình Vọng có chức năng phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, tiếp cận thông tin và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân; đồng thời là địa điểm sinh hoạt văn hóa cộng đồng, góp phần xây dựng và phát triển phong trào đọc sách, xây dựng xã hội học tập tại địa phương.
Cùng với đó, thư viên còn có nhiệm vụ tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân và nhân dân tham gia ủng hộ sách, báo, tài liệu, kinh phí và cơ sở vật chất nhằm duy trì, phát triển hoạt động thư viện; khuyến khích các tầng lớp nhân dân thường xuyên đến đọc sách, báo, hình thành và duy trì thói quen đọc sách, xây dựng văn hóa đọc trong cộng đồng.
Bên cạnh đó, thư viện hướng dẫn bạn đọc khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn tài liệu, khuyến khích việc vận dụng kiến thức từ sách, báo vào học tập, lao động, sản xuất và đời sống; đồng thời vận động cộng tác viên và những người yêu sách tích cực tham gia tổ chức các hoạt động của thư viện, góp phần lan tỏa phong trào đọc sách và phát triển văn hóa đọc trên địa bàn.

Hành trình 27 năm chưa phải dài so với lịch sử vùng đất Thường Tín, nhưng từng ấy thời gian cũng đủ để Thư viện làng Bình Vọng khẳng định vị thế như một "trái tim văn hóa" của cộng đồng, nơi lưu giữ tri thức, gắn kết người dân. Theo bà Hằng, làm văn hóa đọc cần sự kiên trì và bền bỉ, nên chừng nào còn sức khỏe, bà vẫn muốn Thư viện làng Bình Vọng luôn sáng đèn, soi đường cho những thế hệ mai sau.
Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Thường Tín Nguyễn Thị Vân Anh cho biết, những năm qua Thư viện Bình Vọng đã tạo ra sự khích lệ trong phong trào học tập. Nhờ đó, hằng năm Bình Vọng có rất nhiều học sinh thi đỗ các trường đại học, nhiều em còn đạt điểm cao. Do đó, việc duy trì và phát triển mô hình thư viện ở cơ sở như ở Bình Vọng rất cần nhân rộng. Đặc biệt, thời điểm hiện nay Thường Tín đang triển khai Chương trình hành động số 12-Ctr/ĐU của Đảng ủy xã về phát triển công nghiệp văn hóa…
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.