Ngày 17-9, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson đã nộp đơn từ chức cho Chủ tịch Quốc hội, sau khi kết quả kiểm phiếu cuối cùng cho thấy các đảng trung tả do Đảng Dân chủ Xã hội đối lập dẫn đầu giành đa số sít sao trong cuộc bầu cử quốc hội.

Theo kết quả bầu cử được công bố, bốn đảng thuộc phe đối lập do lãnh đạo đảng Dân chủ Xã hội Magdalena Andersson đứng đầu giành tổng cộng 176 trong số 349 ghế tại Quốc hội, trong khi bốn đảng thuộc khối cánh hữu do ông Kristersson đứng đầu giành 173 ghế.
Kết quả trên mở ra khả năng bà Andersson trở lại cương vị thủ tướng sau một nhiệm kỳ ở phe đối lập. Bà từng trở thành nữ thủ tướng đầu tiên trong lịch sử Thụy Điển vào năm 2021.
Phát biểu sau khi kết quả bầu cử được xác nhận, bà Andersson cho rằng cử tri đã lựa chọn một hướng đi mới cho đất nước và cam kết nỗ lực hiện thực hóa sự lựa chọn đó. Bà đồng thời khẳng định tôn trọng những cử tri đã bỏ phiếu cho các đảng khác và sẽ nỗ lực giành được sự ủng hộ của họ.
Tuy nhiên, việc phe trung tả giành 176 ghế chưa đồng nghĩa bà Andersson chắc chắn trở lại vị trí thủ tướng. Quốc hội Thụy Điển có nhiều đảng với những ưu tiên chính sách khác nhau, trong khi các lực lượng có thể hỗ trợ bà Andersson vẫn chưa thống nhất về mô hình hợp tác.
Quá trình thành lập chính phủ tại Thụy Điển sẽ do Chủ tịch Quốc hội điều phối. Sau khi tham vấn các đảng, Chủ tịch Quốc hội sẽ đề xuất ứng cử viên thủ tướng để Quốc hội bỏ phiếu. Theo quy định, ứng cử viên không cần giành được đa số phiếu thuận, nhưng sẽ bị bác bỏ nếu có ít nhất 175 nghị sĩ bỏ phiếu chống. Nếu Quốc hội bác bỏ 4 ứng cử viên thủ tướng, một cuộc bầu cử quốc hội mới sẽ phải được tổ chức.
Cuộc bầu cử lần này cũng làm thay đổi tương quan lực lượng trong khối cánh hữu. Đảng Dân chủ Thụy Điển, lực lượng dân túy cánh hữu từng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chính phủ của ông Kristersson, giành 62 ghế, giảm 11 ghế so với nhiệm kỳ trước. Đây cũng là lần đầu tiên tỷ lệ phiếu của đảng này giảm kể từ khi bước vào Quốc hội năm 2010.
Trong khi đó, đảng Dân chủ Xã hội của bà Andersson vẫn là chính đảng có số ghế lớn nhất tại Quốc hội với 99 ghế, dù giảm 8 ghế so với nhiệm kỳ trước. Việc phe trung tả giành được đa số vì vậy chủ yếu phản ánh sự thay đổi tương quan giữa các đảng trong hai khối, thay vì sự gia tăng số ghế của riêng đảng Dân chủ Xã hội.
Kết quả bầu cử cũng đáng chú ý trong bối cảnh vấn đề nhập cư và tội phạm đã trở thành những chủ đề trọng tâm trong chính trường Thụy Điển những năm gần đây. Chính phủ của ông Kristersson theo đuổi các chính sách cứng rắn hơn về hai vấn đề này, đồng thời dựa vào sự ủng hộ của Đảng Dân chủ Thụy Điển tại Quốc hội.
Với khoảng cách chỉ 3 ghế giữa hai khối, nhiệm kỳ quốc hội mới của Thụy Điển được dự báo sẽ bắt đầu bằng các cuộc thương lượng giữa các đảng nhằm xác định thành phần chính phủ và cơ chế hợp tác tại Quốc hội.
Đối với bà Andersson, nhiệm vụ trước mắt là tìm kiếm một thỏa thuận đủ để vượt qua cuộc bỏ phiếu bầu thủ tướng và tạo nền tảng cho việc thành lập chính phủ. Trong khi đó, ông Kristersson đã tuyên bố từ chức và chính phủ hiện tại sẽ tiếp tục xử lý công việc trong thời gian chờ chính phủ mới được thành lập.
Tổng hợp
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.