Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu giải ngân 100% vốn các dự án giao thông trọng điểm

Theo tin từ TTXVN, chiều 22-9, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp kiểm điểm tình hình triển khai, thúc đẩy giải ngân các dự án trọng điểm ngành giao thông vận tải.

Tham dự cuộc họp có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong; Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh; lãnh đạo các bộ ngành, cơ quan.

Không lùi tiến độ nếu không có lý do chính đáng

Theo báo cáo tại cuộc họp, năm 2026, các dự án trọng điểm giao thông vận tải được bố trí tổng vốn hơn 255.000 tỷ đồng. Đến hết tháng 8, các dự án đã giải ngân khoảng 95.440 tỷ đồng, đạt 38%, thấp hơn mức giải ngân chung của cả nước, hết ngày 31-8-2026 đạt gần 50%.

Một số dự án có quy mô lớn nhưng mới giải ngân đạt dưới 30% như: Vành đai 3 thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài, Cần Thơ - Hậu Giang, Hậu Giang - Cà Mau, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột.

Đáng chú ý, có 12 dự án giải ngân dưới 5%, với tổng vốn khoảng 93.000 tỷ đồng. Trong số này, 6 dự án đang chuẩn bị đầu tư, 6 dự án đang thực hiện đầu tư và 3 dự án đã triển khai nhưng chưa giải ngân.

Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp thúc đẩy thi công, tháo gỡ vướng mắc và bảo đảm tiến độ và giải ngân 100% kế hoạch vốn đã giao.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, nguồn vốn lớn dành cho các dự án giao thông là nguồn lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và tạo tiền đề cho phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030.

Thủ tướng yêu cầu chủ đầu tư, các bộ, ngành và địa phương nâng cao trách nhiệm, quyết tâm và nỗ lực hơn nữa, trong đó có việc xem xét trách nhiệm về công tác cán bộ khi cần thiết.

Theo Thủ tướng, tiến độ dự án do chủ đầu tư, bộ, ngành, địa phương xây dựng và đăng ký nên phải thực hiện đúng cam kết, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao. Các dự án không được tự ý lùi, kéo dài hoặc điều chỉnh tiến độ nếu không có lý do khách quan, chính đáng.

Phó Thủ tướng Thường trực, Bộ trưởng Bộ Xây dựng và lãnh đạo các bộ, ngành được giao trực tiếp làm việc với những dự án chậm tiến độ trong những ngày tới, xác định rõ nguyên nhân và xây dựng lộ trình xử lý từ nay đến cuối năm.

Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng được yêu cầu điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân, không có khả năng hấp thụ vốn sang những dự án có khả năng giải ngân tốt hơn. Kết quả giải ngân cũng được xác định là một tiêu chí quan trọng khi bố trí kế hoạch vốn đầu tư công các năm tiếp theo.

Không chạy theo tiến độ mà bỏ qua chất lượng

Về chất lượng, Thủ tướng yêu cầu quá trình triển khai các dự án phải bảo đảm đầy đủ quy trình, thủ tục, tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn; không vì chạy theo tiến độ mà bỏ qua chất lượng công trình.

Về hiệu quả kinh tế, quá trình thực hiện các dự án phải đánh giá tổng thể về kinh tế, chính trị, hiệu quả kinh tế - tài chính, nâng cao hệ số sử dụng vốn (giảm ICOR).

Đối với 12 dự án đang chậm tiến độ, có tỷ lệ giải ngân thấp, Thủ tướng nhấn mạnh, trong các dự án chuẩn bị đầu tư như dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, các địa phương tập trung đẩy nhanh công tác tái định cư các dự án độc lập về giải phóng mặt bằng.

Đối với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ Xây dựng khẩn trương phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi dự án theo chủ trương điều chỉnh đã được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 40/2026/QH16, hoàn thành trong tháng 10-2026; phấn đấu khởi công tuyến chính đầu năm 2027.

Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Ngoại giao và Bộ Tài chính hoàn thành đàm phán để ký Hiệp định xây dựng cầu chung qua biên giới, Hiệp định vay vốn trong năm 2026.

Đối với 2 tuyến đường sắt đô thị Hà Nội (Trần Hưng Đạo - Thượng Đình và Nam Thăng Long - Nội Bài), Bộ Xây dựng phối hợp với thành phố Hà Nội tiếp tục chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ hoàn thành thủ tục đầu tư theo yêu cầu, kịp thời xử lý theo thẩm quyền những vướng mắc.

Với dự án mở rộng đường bộ cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình, Thủ tướng đề nghị Bộ Xây dựng làm việc với tỉnh Phú Thọ đẩy nhanh tiến độ phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư, làm cơ sở triển khai các thủ tục tiếp theo và giải ngân kế hoạch vốn đã bố trí.

Liên quan đến nhóm các dự án đang thực hiện đầu tư, Thủ tướng chỉ đạo các giải pháp cụ thể về mặt bằng, thi công, nguồn vốn, giải ngân, nghiệm thu, thanh toán, điều chỉnh chủ trương đầu tư…

Trong đó, có các dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội (dự án thành phần 2.2 - bồi thường, hỗ trợ tái định cư đoạn qua tỉnh Hưng Yên); Vành đai 3 - thành phố Hồ Chí Minh (dự án thành phần số 6 - bồi thường, hỗ trợ tái định cư đoạn qua Bình Dương, hiện nay là thành phố Hồ Chí Minh); thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài (PPP) đoạn trên địa bàn tỉnh Tây Ninh; cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc (PPP) và cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương (PPP); cao tốc thành phố Hồ Chí Minh - Chơn Thành (PPP) đoạn địa bàn tỉnh Bình Phước.

Với các dự án phải hoàn thành trong năm 2026, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương xác định đây là nhiệm vụ chính trị hàng đầu, tập trung nguồn lực để hoàn thành đúng kế hoạch. Các dự án được nhấn mạnh gồm cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang, Hữu Nghị - Chi Lăng, Đồng Đăng - Trà Lĩnh, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Cao Lãnh - An Hữu và Vành đai 3 thành phố Hồ Chí Minh.

Đối với Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, Thủ tướng yêu cầu, Bộ Tài chính chỉ đạo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam và các đơn vị liên quan tập trung nguồn lực, xác định cụ thể từng hạng mục phải hoàn thành trong năm 2026 để theo dõi, kiểm tra và đôn đốc.

Chỉ rõ một trong những nguyên nhân quan trọng nhất gây chậm tiến độ các dự án là do thiếu hụt vật liệu xây dựng, Thủ tướng yêu cầu các bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Xây dựng phối hợp rà soát, làm việc với địa phương, đánh giá các mỏ vật liệu xây dựng, nhất là phải nắm được trữ lượng thực tế.

Đồng thời, các bộ nghiên cứu sử dụng vật liệu từ các dự án nạo vét, cơ chế điều phối vật liệu xây dựng liên ngành, liên vùng và giữa các dự án trọng điểm, nếu vượt thẩm quyền phải báo cáo cấp có thẩm quyền để chỉ đạo.

Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các địa phương rà soát phương án cung ứng vật liệu xây dựng cho từng dự án, từng khu vực để xử lý triệt để những vướng mắc khó khăn phát sinh, trong đó có vấn đề về thiếu vật liệu xây dựng.

Các địa phương tập trung, chủ động bố trí đủ vật liệu xây dựng và hoàn thành công tác giải phòng mặt bằng các dự án theo đúng tiến độ; theo thẩm quyền đã được phân cấp, chủ động rà soát, đẩy nhanh thủ tục cấp phép các mỏ và thủ tục gia hạn các mỏ; ưu tiên nguồn vật liệu cho các dự án trọng điểm quốc gia, đặc biệt là các dự án khu vực phía Nam.

Về các dự án có kế hoạch hoàn thành năm 2027, Thủ tướng chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành các dự án theo kế hoạch như: Cảng hàng không Gia Bình giai đoạn 1.1 và tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, tuyến đường vành đai 4 Hà Nội, tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, Cà Mau - Đất Mũi, tuyến đường dẫn ra đảo Hòn Khoai; đưa vào khai thác đồng bộ toàn tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng.

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu, các bộ, ngành, địa phương đồng thời phải đẩy nhanh chuẩn bị đầu tư các công trình hạ tầng giao thông theo kế hoạch, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 cả nước có 5.000 km đường bộ cao tốc.