Thủ tướng Đức Friedrich Merz đang chịu sức ép gia tăng sau khi đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của ông thất bại nặng nề, trong khi đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) tiếp tục mở rộng ảnh hưởng tại miền Đông.

Theo kết quả thăm dò cử tri sau bầu cử do đài truyền hình công cộng ARD công bố tối 20-9, CDU chỉ giành khoảng 5% số phiếu tại Mecklenburg-Western Pomerania. Đây là kết quả thấp nhất của CDU tại một bang ở Đức kể từ năm 1945. Trái lại, đảng AfD đạt khoảng 37%, cho thấy sự gia tăng đáng kể ảnh hưởng của đảng này tại khu vực miền Đông nước Đức.
Tại Berlin, CDU được dự đoán giành 20% số phiếu, đứng thứ hai sau đảng Cánh tả Đức (Die Linke) với 24,5%. AfD đạt khoảng 15,7%.
Kết quả trên tiếp tục nối dài chuỗi diễn biến bất lợi đối với CDU và cá nhân Thủ tướng Friedrich Merz. Trước đó, trong cuộc bầu cử ngày 6-9 tại bang Saxony-Anhalt, AfD đã vượt CDU, tạo thêm sức ép đối với chính phủ liên bang cũng như vai trò lãnh đạo của ông Merz trong CDU.
Phát biểu sau khi kết quả thăm dò được công bố, Thủ tướng Merz thừa nhận kết quả của CDU là một “thảm họa”. Tuy nhiên, ông khẳng định không thay đổi định hướng cải cách mà chính phủ đang theo đuổi, cho rằng những khó khăn về kinh tế và chính trị mà Đức đang phải đối mặt càng đòi hỏi phải tiến hành các biện pháp cải cách, kể cả khi những chính sách này có thể không nhận được sự ủng hộ rộng rãi trong ngắn hạn.
“Những việc cần làm ngay bây giờ đòi hỏi sự kiên định, vững vàng và nhẫn nại”, Reuters dẫn tuyên bố của ông Friedrich Merz trên truyền hình quốc gia, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục thực hiện trách nhiệm trên cương vị Chủ tịch CDU và Thủ tướng Đức.
Ông Friedrich Merz, 70 tuổi, trở thành Thủ tướng Đức cách đây 16 tháng với cam kết khôi phục đà tăng trưởng cho nền kinh tế lớn nhất châu Âu. Đức đã trải qua nhiều năm tăng trưởng yếu, trong khi các vấn đề liên quan đến sức cạnh tranh của nền kinh tế, chi phí năng lượng, đầu tư và việc làm tiếp tục đặt ra những thách thức đối với chính phủ.
Trong bối cảnh đó, kết quả bầu cử tại các bang miền Đông cho thấy liên minh cầm quyền tiếp tục gặp nhiều thách thức. AfD gia tăng ảnh hưởng trong bối cảnh một bộ phận cử tri quan tâm nhiều hơn tới tình hình kinh tế, chính sách nhập cư và các vấn đề xã hội.
Tuy nhiên, kết quả bầu cử chưa đủ để khiến AfD có thể tự thành lập chính quyền tại các bang nêu trên. Điều này cho thấy dù đang gia tăng ảnh hưởng, AfD vẫn phải đối mặt với những giới hạn đáng kể trong việc chuyển hóa kết quả bầu cử thành quyền lực điều hành ở cấp bang.
Đối với ông Merz, thất bại liên tiếp tại các bang miền Đông khiến chính phủ liên bang đứng trước sức ép vừa phải thúc đẩy chương trình cải cách kinh tế trong bối cảnh nền kinh tế Đức còn nhiều khó khăn, vừa phải duy trì sự ủng hộ của cử tri trước sự gia tăng ảnh hưởng của AfD.
Trong hai tuần qua, một số ý kiến, kể cả từ nội bộ CDU, đã xuất hiện liên quan đến tương lai lãnh đạo của ông Merz. Tuy nhiên, chưa có đồng minh cấp cao nào công khai yêu cầu ông từ chức. Nhiều chính trị gia trong CDU cũng cảnh báo không nên biến kết quả bầu cử cấp bang thành một cuộc tranh luận về nhân sự lãnh đạo chính phủ.
Trong bối cảnh đó, ông Merz tiếp tục khẳng định quyết tâm hoàn thành nhiệm kỳ Thủ tướng. Việc ông hủy chuyến đi dự kiến tới New York để tham dự Đại hội đồng Liên hợp quốc cũng cho thấy chính phủ Đức đang phải tập trung xử lý những vấn đề chính trị trong nước sau các cuộc bầu cử.
Tổng hợp
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.