Thôn, tổ dân phố sau sắp xếp: Một tháng vận hành và những chuyển động tích cực

Một tháng trước, Hà Nội hoàn thành việc sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố. Từ hơn 5.400 thôn, tổ dân phố, toàn thành phố đã sắp xếp, sáp nhập còn 2.755 đơn vị.

Việc sắp xếp, sáp nhập không chỉ nhằm giảm đầu mối mà cốt lõi là nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở, giúp đội ngũ cán bộ gần dân, sát dân hơn, giải quyết công việc nhanh chóng, hiệu quả, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phục vụ người dân.

Sau một tháng vận hành, các thôn, tổ dân phố mới đang từng bước ổn định hoạt động. Những chuyển biến trong tổ chức, điều hành, sự thay đổi trong cách thức phục vụ người dân cùng những thuận lợi, khó khăn phát sinh trong quá trình vận hành là những vấn đề được quan tâm.

Đây cũng là nội dung được trao đổi trong chương trình “Hà Nội chuyển động” với chủ đề “Thôn, tổ dân phố sau sắp xếp: Một tháng vận hành và những chuyển động tích cực”.

Tham gia chương trình tại Trường quay S1 của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội có Tiến sĩ Đoàn Văn Tình, Phó Trưởng khoa Quản trị nhân lực, Học viện Hành chính và Quản trị công.

Bên cạnh đó, chương trình kết nối với điểm cầu thôn Cấn Hạ, xã Kiều Phú. Các khách mời cùng trao đổi, phân tích về những giá trị khoa học, những chuyển biến thực tế sau sắp xếp, sáp nhập; đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm khơi thông nguồn lực, phát huy hiệu quả mô hình tổ chức mới tại cộng đồng dân cư.

Dấu ấn từ sự đồng thuận và vận hành thông suốt

Nhìn từ góc độ quản trị nhà nước sau một tháng triển khai sắp xếp thôn, tổ dân phố, trao đổi tại chương trình, TS Đoàn Văn Tình cho rằng, dấu ấn thành công của cả nước nói chung và Hà Nội nói riêng là đã hoàn thành một nhiệm vụ chính trị hết sức quan trọng trong thời gian ngắn: Sắp xếp lại các thôn, tổ dân phố, đồng thời bảo đảm hoạt động thông suốt, không để gián đoạn việc cung cấp dịch vụ công và đáp ứng những nhu cầu thiết yếu của người dân. Đây là kết quả nổi bật trước hết.

Thực tế, Hà Nội đã sắp xếp, tinh gọn gần 50% số đầu mối thôn, tổ dân phố, tuy nhiên, con số cơ học đó mới chỉ phản ánh một phần kết quả. Điều quan trọng hơn là trong quá trình sắp xếp, Hà Nội đã chú trọng lắng nghe cộng đồng dân cư; tôn trọng các giá trị lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, tín ngưỡng của nhân dân; đồng thời, quan tâm đến điều kiện hạ tầng giao thông và công nghệ. Chính vì vậy, việc sắp xếp đã nhận được sự đồng thuận, ủng hộ của người dân.

Theo TS Đoàn Văn Tình, Hà Nội cũng đã đạt được kết quả quan trọng trong công tác tổ chức bộ máy và nhân sự khi chuẩn hóa hơn 12.000 cán bộ không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; đồng thời, quan tâm giải quyết kịp thời, thỏa đáng chế độ đối với khoảng 5.600 nhân sự dôi dư sau sắp xếp. Đây là những thành công rất quan trọng.

Áp lực lớn nhất là quy mô quản lý, cần chuyển mạnh sang quản trị số

Sau hơn một tháng vận hành mô hình mới, đội ngũ trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố đang đảm nhận khối lượng công việc lớn hơn trước khi quy mô quản lý được mở rộng.

Theo Tiến sĩ Đoàn Văn Tình, để mô hình mới hoạt động hiệu quả, cùng với việc hoàn thiện tổ chức bộ máy, cần đổi mới phương thức quản trị ở cơ sở, tăng cường ứng dụng công nghệ và lấy sự hài lòng của người dân làm tiêu chí đánh giá quan trọng nhất.

Đánh giá về những khó khăn của đội ngũ ở cơ sở sau sắp xếp, Tiến sĩ Đoàn Văn Tình cho rằng, áp lực lớn nhất hiện nay là quy mô quản lý. Bình quân mỗi thôn, tổ dân phố hiện quản lý khoảng 500-700 hộ dân, tạo ra khối lượng công việc rất lớn, trong khi phương thức quản trị và hạ tầng công nghệ số vẫn còn nhiều hạn chế.

Theo Tiến sĩ Đoàn Văn Tình, để giảm áp lực cho đội ngũ ở cơ sở, trước hết cần xác định đúng bản chất của thôn, tổ dân phố là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, không phải một cấp chính quyền hành chính. Khi xác định rõ vị trí, vai trò sẽ giúp xây dựng cơ chế vận hành phù hợp, phát huy tốt vai trò cầu nối giữa chính quyền với nhân dân.

Bên cạnh đó, tiếp tục chuyển đổi tư duy quản lý từ phương thức hành chính truyền thống dựa trên giấy tờ, mệnh lệnh sang quản trị dựa trên dữ liệu và sự liên thông thông tin. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả điều hành trong bối cảnh quy mô dân cư ngày càng lớn.

Một yêu cầu khác được Tiến sĩ Đoàn Văn Tình nhấn mạnh là phải làm rõ trách nhiệm trong từng quy trình xử lý công việc theo nguyên tắc "một việc - một đầu mối chịu trách nhiệm". Muốn vậy, các quy trình cần được chuẩn hóa, thống nhất để bảo đảm việc triển khai thông suốt, hạn chế chồng chéo.

Theo Tiến sĩ Đoàn Văn Tình, Chính phủ, các bộ, ngành và thành phố Hà Nội cũng cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực thực hiện; đồng thời đầu tư hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và các nền tảng công nghệ để hỗ trợ đội ngũ ở cơ sở thực hiện nhiệm vụ hiệu quả hơn.

Nâng cao chất lượng phục vụ người dân, lấy sự hài lòng làm thước đo

Sau sắp xếp thôn, tổ dân phố, điều người dân quan tâm không chỉ là thay đổi về tổ chức mà còn là chất lượng phục vụ. Theo Tiến sĩ Đoàn Văn Tình, sau khi hoàn thành việc kiện toàn tổ chức, nhiệm vụ quan trọng nhất của các thôn, tổ dân phố là nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Mọi sự đổi mới về tổ chức và cơ chế đều phải hướng đến mục tiêu cuối cùng là người dân được phục vụ tốt hơn.

Để thực hiện mục tiêu này, Tiến sĩ Đoàn Văn Tình cho rằng, cần tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, chính quyền và lực lượng công an xã, phường cần phối hợp chặt chẽ với các thôn, tổ dân phố để nhanh chóng chuẩn hóa hồ sơ, giấy tờ của người dân như căn cước công dân, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và các thủ tục hành chính liên quan. Qua đó, người dân cảm nhận rõ sự quan tâm và hỗ trợ kịp thời của chính quyền cơ sở.

Bên cạnh đó, các địa phương cần rà soát, điều chỉnh hương ước, quy ước và các nguyên tắc sinh hoạt cộng đồng sau sáp nhập. Bởi khi nhiều thôn, tổ dân phố được hợp nhất sẽ xuất hiện sự khác biệt về văn hóa, phong tục, tập quán, đòi hỏi phải có sự thống nhất để xây dựng cộng đồng đoàn kết và đồng thuận.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng các kênh tương tác số giữa chính quyền với người dân, giúp mọi phản ánh, kiến nghị, băn khoăn của người dân được tiếp nhận và giải quyết kịp thời, góp phần nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở.

Về tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của thôn, tổ dân phố sau sắp xếp, Tiến sĩ Đoàn Văn Tình cho rằng, nên chuyển từ các tiêu chí mang tính định tính sang những chỉ số định lượng cụ thể. Trong đó, tốc độ và chất lượng giải quyết các phản ánh, kiến nghị của người dân; mức độ người dân được thụ hưởng các thiết chế văn hóa, thể thao và hạ tầng phục vụ đời sống là những chỉ số quan trọng.

“

Thước đo cuối cùng và quan trọng nhất vẫn là niềm tin, sự đồng thuận và mức độ hài lòng của người dân đối với chính quyền cơ sở. Khi người dân hài lòng với chất lượng phục vụ, tin tưởng và đồng hành cùng chính quyền thì đó chính là minh chứng rõ nhất cho hiệu quả hoạt động của các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp.

Tiến sĩ Đoàn Văn Tình

Thu hẹp khoảng cách số từ từng cộng đồng dân cư

Việc ứng dụng công nghệ, tổ chức họp trực tuyến đang góp phần giảm áp lực cho trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, tuy nhiên, ở khu vực nông thôn vẫn còn một bộ phận người dân chưa quen với công nghệ số. Trao đổi về giải pháp để thúc đẩy chuyển đổi số ở cơ sở, xây dựng cộng đồng dân cư số, đồng thời phát huy vai trò tự quản của thôn, tổ dân phố và bảo đảm mọi người dân đều có thể tham gia, thụ hưởng, Tiến sĩ Đoàn Văn Tình nhấn mạnh, giải pháp then chốt là xây dựng các cộng đồng dân cư số.

Theo Tiến sĩ Đoàn Văn Tình, sau khi sáp nhập các thôn, tổ dân phố, quá trình cung cấp dịch vụ tới người dân sẽ gặp những khó khăn nhất định, nhất là đối với người cao tuổi và những người còn hạn chế về kỹ năng công nghệ. Đây là khoảng cách mà chúng ta cần quan tâm giải quyết. Với giải pháp xây dựng các cộng đồng dân cư số, có thể hình thành những nhóm cộng đồng trên nền tảng mạng xã hội hoặc các ứng dụng phù hợp. Qua đó, thông tin của chính quyền, thôn, tổ dân phố được chuyển tải kịp thời tới người dân. Ngược lại, người dân cũng có thể nhanh chóng phản ánh tâm tư, nguyện vọng, những băn khoăn, thắc mắc của mình.

“Để làm được điều này, cần phát huy vai trò của các tổ chuyển đổi số cộng đồng và lực lượng đoàn viên, thanh niên trong hỗ trợ người dân. Việc hỗ trợ cần được thực hiện với tinh thần đến từng nhà, trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng máy tính, điện thoại và các ứng dụng công nghệ”, Tiến sĩ Đoàn Văn Tình nêu ý kiến.

Hài hòa bản sắc, tạo dựng sự gắn kết cộng đồng

Sau sáp nhập, bên cạnh yêu cầu chuyển đổi số, xây dựng cộng đồng dân cư số, các địa phương ngoại thành còn đối mặt với thách thức đồng bộ hạ tầng, gắn kết cộng đồng giữa các thôn cũ. Theo Tiến sĩ Đoàn Văn Tình, sáp nhập hay điều chỉnh địa giới đã khó, nhưng khó hơn là làm thế nào để hòa hợp lòng dân, đây là vấn đề rất quan trọng.

Các xã ngoại thành Hà Nội có những đặc thù riêng, như làng cổ, văn hóa dòng họ, phong tục, tín ngưỡng đã ăn sâu vào truyền thống qua nhiều thế hệ. Vì vậy, khi sắp xếp, tinh gọn thôn, tổ dân phố, chúng ta phải đặc biệt chú ý đến những yếu tố này.

Tiến sĩ Đoàn Văn Tình đề xuất, về hạ tầng, thành phố và chính quyền cấp xã nên rà soát toàn bộ quỹ đất, các điểm sinh hoạt cộng đồng và nhà văn hóa trước đây để sắp xếp, khai thác hợp lý. Đồng thời, tính toán xây dựng mới một số địa điểm khang trang, đáp ứng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt và có nền tảng chuyển đổi số để hỗ trợ người dân.

Bên cạnh đó, phát huy vai trò của trưởng ban công tác Mặt trận, già làng và những người có uy tín trên địa bàn. Đây là lực lượng có thể góp phần tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; đồng thời lắng nghe, tập hợp và phản ánh tâm tư, nguyện vọng của người dân.

Cùng với đó, các hoạt động văn hóa tại cơ sở cũng cần được quan tâm, phát huy, nhất là những hoạt động mang giá trị truyền thống, giàu bản sắc của từng địa bàn. Qua đó, tạo sự gắn kết cộng đồng và từng bước thúc đẩy quá trình hòa nhập về văn hóa...

Tổ chức hợp lý bộ máy, nâng hiệu quả điều hành

Trước khi bắt tay vào sắp xếp lại các thôn, không ít xã, phường ở Hà Nội đã lường trước những khó khăn về tổ chức bộ máy, nhân sự và tâm lý người dân. Tuy nhiên, thực tế sau một tháng vận hành mô hình mới tại xã Kiều Phú cho thấy, khi bộ máy được tổ chức hợp lý, ứng dụng công nghệ số được đẩy mạnh và phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở, những băn khoăn ban đầu dần được thay thế bằng sự đồng thuận và hiệu quả trong quản trị địa bàn.

Trao đổi với chương trình "Hà Nội chuyển động" tại điểm cầu xã Kiều Phú, ông Phùng Huy Diễn, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Kiều Phú cho biết, việc thực hiện sắp xếp, sáp nhập các thôn tại xã cũng giống nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội, phải đối mặt với không ít khó khăn, đặc biệt là bài toán về nhân sự, công tác kiện toàn hệ thống chính trị cơ sở và tạo sự đồng thuận trong cán bộ, đảng viên cũng như nhân dân. Việc sắp xếp thôn đòi hỏi quá trình triển khai phải được thực hiện đúng quy trình, quyết liệt, đồng thời làm tốt công tác tư tưởng để tạo sự thống nhất trong toàn hệ thống chính trị.

Sau một tháng đi vào hoạt động, xã Kiều Phú ghi nhận những kết quả tích cực. Từ 25 thôn trước đây, xã đã sắp xếp còn 17 thôn. Theo ông Phùng Huy Diễn, đây là quy mô phù hợp với điều kiện thực tế của địa bàn, giúp chính quyền xã thuận lợi hơn trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành theo mục tiêu “gần dân, sát dân, hiểu dân và phục vụ nhân dân”. Thông tin từ chính quyền được truyền tải trực tiếp, nhanh chóng đến trưởng thôn và người dân; tần suất chỉ đạo từ xã xuống thôn cũng tăng gấp 2-3 lần so với trước.

Không chỉ vậy, công tác quản lý tại các thôn sau sáp nhập cũng chủ động hơn. Những vấn đề phát sinh liên quan đến đất đai, trật tự xây dựng, an ninh nông thôn được phát hiện sớm, phản ánh kịp thời và xử lý ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh điểm nóng.

Nhận diện điểm nghẽn để tiếp tục hoàn thiện

Bên cạnh những kết quả đạt được, lãnh đạo UBND xã Kiều Phú cũng thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại cần sớm khắc phục.

Theo ông Phùng Huy Diễn, điểm nghẽn đầu tiên là sự phối hợp giữa xã và thôn có thời điểm chưa thật sự nhịp nhàng. Sau khi sáp nhập, diện tích quản lý rộng hơn, dân số đông hơn nhưng cơ chế phối hợp giữa các phòng, ban chuyên môn của xã với chi bộ, ban công tác Mặt trận và đội ngũ cán bộ thôn vẫn vận hành theo cách cũ, chưa phân định rõ trách nhiệm, thời gian giải quyết công việc theo phương châm “6 rõ”.

Điểm nghẽn thứ hai là hạ tầng và năng lực số chưa theo kịp yêu cầu của mô hình mới. Trong khi việc điều hành cơ sở ngày càng dựa trên nền tảng số thì nhiều nhà văn hóa thôn vẫn thiếu máy tính, máy in, đường truyền internet ổn định.

Để khắc phục, xã đang tập trung xây dựng quy chế phối hợp giữa xã và thôn nhằm tránh chồng chéo trong thực hiện nhiệm vụ; đồng thời, nghiên cứu cơ chế đầu tư trang thiết bị, hạ tầng số phục vụ hoạt động của các thôn.

Đáng chú ý, cuối tháng 7 vừa qua, UBND xã đã ban hành Quyết định về quy chế tổ chức và hoạt động của các thôn, xác định rõ thôn là “cánh tay nối dài” của chính quyền xã trong giải quyết các vấn đề ngay từ cơ sở như hòa giải tranh chấp, phát hiện vi phạm đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy…

Riêng thôn Cấn Hạ được lựa chọn làm điểm với nhiều mô hình nổi bật như thực hiện văn minh trong việc cưới, việc tang; triển khai phân loại, xử lý rác thải tại nguồn; huy động nguồn lực từ đấu thầu diện tích ruộng để tạo kinh phí phục vụ hoạt động cộng đồng, quỹ khuyến học và duy trì các thiết chế văn hóa.

Chuyển đổi số làm thay đổi phương thức quản trị ở cơ sở

Nếu như trước đây công việc của cán bộ thôn chủ yếu gắn với sổ sách, giấy tờ và việc đi từng ngõ, gõ từng nhà, hiện nay, chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản phương thức làm việc.

Bà Lý Thị Sáu, Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Cấn Hạ cho biết, sự khác biệt lớn nhất sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và sáp nhập thôn là chuyển từ phương thức quản lý thủ công sang quản trị trên môi trường số. Đội ngũ cán bộ thôn được trẻ hóa, đáp ứng tiêu chuẩn, thành thạo công nghệ thông tin. Các văn bản chỉ đạo của Đảng ủy, UBND xã và các phòng, ban được cập nhật theo thời gian thực; phản ánh của người dân được tiếp nhận, xử lý nhanh chóng mà không cần chờ các cuộc họp như trước.

"Dù hai thôn trước khi sáp nhập cách nhau khoảng 3km nhưng nhờ ứng dụng công nghệ số, việc điều hành không những không gặp khó khăn mà còn thuận lợi hơn", bà Lý Thị Sáu cho biết.

“

Các nhóm Zalo của chi bộ, thôn, xóm và các đoàn thể trở thành kênh trao đổi, phân công nhiệm vụ hiệu quả. Trong chiến dịch “45 ngày đêm”, với sự hỗ trợ của lực lượng thanh niên tình nguyện và hướng dẫn của các phòng, ban chuyên môn, việc cập nhật dữ liệu đất đai được triển khai đồng bộ và hoàn thành đúng tiến độ.

Bà Lý Thị Sáu, Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Cấn Hạ

Người dân cũng từng bước làm quen với các nền tảng số như Tech Mobile để nộp thuế phi nông nghiệp, ứng dụng iHanoi để phản ánh hiện trường và tiếp cận thông tin; trong khi đảng viên sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử để cập nhật chủ trương, nghị quyết và các văn bản chỉ đạo mới.

Theo Bí thư Chi bộ thôn Cấn Hạ, để đạt được kết quả này, chi bộ xác định hai giải pháp trọng tâm là phát huy vai trò nêu gương của đảng viên và tuyên truyền đa kênh.

Mỗi đảng viên được phân công phụ trách từng cụm dân cư, trực tiếp hướng dẫn các hộ gia đình thực hiện chuyển đổi số. Đối với những trường hợp còn lúng túng, tổ chuyển đổi số cộng đồng phối hợp với lực lượng thanh niên đến tận nhà “cầm tay chỉ việc”, giúp người dân hiểu rõ quyền lợi và chủ động tham gia vào quá trình vận hành mô hình mới.

Người dân thêm tin tưởng vào bộ máy mới

Chia sẻ với chương trình, ông Kiều Văn Sự, xã viên thôn Cấn Hạ cho biết, trước đây nhiều người lo ngại sau sáp nhập, địa bàn rộng hơn sẽ khiến việc lãnh đạo, tiếp dân gặp khó khăn, tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn ngược lại.

Theo ông Sự, đội ngũ cán bộ thôn luôn có mặt kịp thời để hỗ trợ người dân, đặc biệt trong quá trình hoàn thiện hồ sơ đất đai, cập nhật dữ liệu và giải quyết thủ tục hành chính. Cán bộ làm việc trách nhiệm, nhanh gọn, tạo niềm tin cho nhân dân.

Người dân tại địa bàn cũng bày tỏ mong muốn địa phương tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng số, trang thiết bị cho thôn để phát huy hiệu quả của mô hình mới, góp phần xây dựng Cấn Hạ trở thành điểm sáng trong quản trị cơ sở của xã Kiều Phú.

Thực tiễn tại Kiều Phú cho thấy, sáp nhập thôn không đơn thuần là tinh gọn đầu mối mà còn mở ra cơ hội đổi mới phương thức quản trị ở cơ sở. Khi bộ máy được tổ chức hợp lý, đội ngũ cán bộ được trẻ hóa, chuyển đổi số được đẩy mạnh và người dân đồng hành, những chuyển động từ cơ sở đang tạo nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, hướng tới mục tiêu phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.

Nâng cao khả năng thích ứng của cán bộ không chuyên trách ở cơ sở

Sau một tháng vận hành, các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp đang từng bước ổn định; các hoạt động của cộng đồng cơ bản được duy trì, người dân cũng dần thích nghi với cách tổ chức mới. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, quá trình vận hành vẫn đặt ra nhiều yêu cầu để việc sắp xếp thực sự phát huy hiệu quả bền vững trong thời gian tới.

Theo Tiến sĩ Đoàn Văn Tình, để tiếp tục phát huy những kết quả đạt được và đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã; đặc biệt quan tâm chuẩn hóa, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ không chuyên trách ở cơ sở. Nội dung đào tạo cần tập trung vào kỹ năng quản trị địa bàn, năng lực số, kỹ năng tuyên truyền, vận động nhân dân cho cấp ủy, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố và các lực lượng ở cơ sở.

Thứ hai, bảo đảm sự thông suốt trong công tác chỉ đạo, điều hành, đồng thời chuẩn hóa quy trình phối hợp để việc chỉ đạo từ Đảng ủy, chính quyền cấp xã đến các thôn, tổ dân phố được thống nhất, hiệu quả. Theo đó, các xã, phường trên địa bàn Thủ đô nên bố trí các đồng chí đảng ủy viên phụ trách từng khu dân cư, từng thôn, tổ dân phố để bám sát địa bàn, kịp thời nắm bắt và giải quyết các vấn đề phát sinh.

Thứ ba, tiếp tục lắng nghe, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của chính quyền cơ sở và người dân. Khi những vấn đề ở thôn, tổ dân phố được giải quyết trên cơ sở đồng thuận, phát huy phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng" thì đó chính là nền tảng để xây dựng sự ổn định và phát triển bền vững.

Theo Tiến sĩ Đoàn Văn Tình, trên thực tế, sau khi sắp xếp, nhiều trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố phải quản lý địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn, khối lượng công việc cũng lớn hơn rất nhiều. Để giảm bớt gánh nặng cho đội ngũ cán bộ ở cơ sở cần tập trung vào hai khía cạnh.

Thứ nhất là tăng cường năng lực và nguồn lực. "Trước hết, tiếp tục chuẩn hóa, nâng cao năng lực của đội ngũ, đồng thời bố trí đủ nhân sự tại những thôn, tổ dân phố có quy mô lớn. Đối với các thôn có phạm vi quản lý rộng, cần bố trí đầy đủ trưởng thôn cùng hai phó trưởng thôn để chia sẻ công việc", Tiến sĩ Đoàn Văn Tình nêu quan điểm.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số, nên thu hút các cán bộ trẻ có kỹ năng số, có uy tín trong cộng đồng tham gia công tác tại thôn, tổ dân phố.

Thứ hai là hoàn thiện cơ chế hỗ trợ. Đó là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, hình thành các tổ, nhóm chuyển đổi số tại thôn, tổ dân phố để tăng cường tương tác với người dân.

Ngoài ra, tiếp tục quan tâm tạo động lực cho đội ngũ cán bộ không chuyên trách. Thành phố nên tiếp tục vận dụng hiệu quả các cơ chế, chính sách hiện hành, trong đó có Luật Thủ đô và Nghị định số 85/2023/NĐ-CP của Chính phủ, để giải quyết chế độ phụ cấp, thu nhập tăng thêm, giúp đội ngũ cán bộ cơ sở có thu nhập ổn định, yên tâm công tác.

Ba thước đo đánh giá hiệu quả mô hình chính quyền sau sắp xếp

Tiến sĩ Đoàn Văn Tình cho rằng, việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy thời gian qua đã đạt được những kết quả bước đầu rất tích cực, tuy nhiên, để đánh giá đầy đủ hiệu quả về lâu dài và ở tầm chiến lược, cần có các thước đo định lượng rõ ràng, cụ thể.

Theo Tiến sĩ Đoàn Văn Tình, tiêu chí đầu tiên là hiệu năng của bộ máy. Sau khi tinh gọn, điều quan trọng là chất lượng phục vụ người dân có được cải thiện hay không; tốc độ phản ứng chính sách có nhanh hơn không; trách nhiệm minh bạch, giải trình của người đứng đầu có được nâng cao hay không. Nếu những yếu tố này được bảo đảm, có thể khẳng định bộ máy mới đã phát huy được hiệu năng.

Tiêu chí thứ hai là hiệu quả trong tích tụ và sử dụng nguồn lực. Việc sắp xếp tổ chức phải đi cùng với giải quyết hiệu quả cơ sở vật chất dôi dư, đồng thời tạo điều kiện để người dân được thụ hưởng tốt hơn từ các thiết chế văn hóa, nhà văn hóa, công viên, điểm sinh hoạt cộng đồng ngày càng khang trang, hiện đại.

Tiêu chí thứ ba là chỉ số hài lòng và hạnh phúc của người dân. Khi người dân có sự tin tưởng, đồng thuận, hài lòng và cảm nhận rõ chất lượng phục vụ của chính quyền cũng như của thôn, tổ dân phố được nâng lên, đó sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng Thủ đô văn minh, văn hiến, hiện đại.

Việc sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. Sau một tháng triển khai, các địa phương đang từng bước ổn định tổ chức, nhận được sự đồng thuận của người dân. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước khởi đầu. Thời gian tới, đòi hỏi sự tiếp tục đổi mới trong phương thức hoạt động, nâng cao năng lực quản trị, phát huy sức mạnh cộng đồng, với mục tiêu cao nhất là phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.