Thế giới

Thời kỳ sau bão giá thương mại điện tử Trung Quốc

Đỗ Hương • 03/09/2026 - 20:55

Cuộc chiến trợ giá giao đồ ăn tại Trung Quốc đã hạ nhiệt, nhưng để lại tác động lớn là sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng khi các mặt hàng từ đồ điện tử, hoa tươi đến dược phẩm đều có thể được giao trong vòng một giờ.

Thị trường bán lẻ tức thì tại Trung Quốc dự kiến sẽ đạt quy mô 178 tỷ USD năm 2026. Ảnh: Reuters — Thị trường bán lẻ 'siêu tốc' tại Trung Quốc dự kiến sẽ đạt quy mô 178 tỷ USD vào cuối năm 2026. Ảnh: *Reuters*

Hệ thống giao hàng siêu tốc này đang phát triển chóng mặt. Theo nghiên cứu từ Bộ Thương mại Trung Quốc, thị trường này dự kiến sẽ đạt mốc 1.200 tỷ nhân dân tệ (tương đương 178 tỷ USD) vào cuối năm và tiếp tục tăng trưởng bình quân khoảng 12,6% mỗi năm cho đến năm 2030.

Việc mua hàng giao nhanh đã trở thành thói quen thường ngày của nhiều người dân Trung Quốc. Lấy câu chuyện của chị Jiang Yanxin, một người dân ở Bắc Kinh, làm ví dụ. Trên đường đi ăn trưa cùng bạn bè, chị thong thả đặt mua một con búp bê nhân vật hoạt hình đang gây sốt trên mạng. Khi chị vừa bước chân vào nhà hàng và ngồi xuống bàn thì cũng là lúc người giao hàng đem hàng tới.

“Bây giờ tôi quen mua sắm kiểu này rồi. Cứ nghĩ ra cần gì là bấm mua và nhận được hàng ngay lập tức”, chị Jiang Yanxin chia sẻ với Reuters.

Chuyên gia phân tích Ed Sander, tác giả Báo cáo chuyên đề về bán lẻ kỹ thuật số tại Trung Quốc, giải thích rằng đây chính là lý do các ông lớn công nghệ phải lao vào cuộc đua này. Theo ông, bán lẻ siêu tốc đang dần “ăn mòn” và thay thế các kênh mua sắm truyền thống vì người dân ở các thành phố lớn đã quá quen với sự tiện lợi này.

Đồng tình với quan điểm đó, ông Shaohui Chen, Giám đốc Tài chính của Meituan - nền tảng giao đồ ăn lớn nhất Trung Quốc, cho biết thương mại tốc độ nhanh đã làm thay đổi hoàn toàn kỳ vọng của người mua về sự tiện lợi, tạo ra một lối sống không thể đảo ngược.

Báo cáo kinh doanh gần đây cho thấy các hãng lớn không còn ham “đốt tiền” trợ giá cho dịch vụ giao hàng nhanh mà đang tập trung tối ưu hóa lợi nhuận. Doanh thu mảng bán lẻ siêu tốc của Alibaba đã vọt lên 45% so với cùng kỳ, đạt 53,3 tỷ nhân dân tệ. Trong khi đó, các khoản lỗ của JD.com trong lĩnh vực này đã giảm hẳn, còn Meituan thì đã có lãi trở lại.

Theo ông Liu Xingliang, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu Internet Trung Quốc tại Bắc Kinh, chia sẻ với Reuters rằng cuộc chơi đã bước sang một nấc thang mới, thay vì vung tiền kéo khách bằng mọi giá, các doanh nghiệp nay tập trung giữ chân người dùng và tính toán bài toán kinh tế trên từng đơn hàng.

Để làm được điều đó, họ đang đổ tiền mạnh mẽ nâng cấp hệ thống kho bãi, như Meituan xây dựng chuỗi siêu thị hay Alibaba và JD.com mở thêm hàng loạt kho hàng siêu tốc nằm ẩn mình ngay giữa các khu dân cư đông đúc.