Thỏa thuận hòa bình dễ đổ vỡ

Thỏa thuận hòa bình giữa Hoa Kỳ và Iran giúp chấm dứt chiến sự trên tất cả các mặt trận, kể cả chiến sự giữa Israel và Hezbollah ở miền Nam Lebanon, mở lại eo biển Hormuz. Đồng thời, Hoa Kỳ hứa hẹn chấm dứt phong tỏa các hải cảng của Iran và để cho Iran xuất khẩu dầu lửa cũng như dành cho hai bên có thời gian 60 ngày đàm phán về mọi nội dung cần thiết khác, hướng tới một hiệp định hòa bình thực thụ mà then chốt là giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran.

Dù vẫn dễ có nguy cơ bị đổ vỡ, nhưng thỏa thuận hòa bình này là bước đi quan trọng đầu tiên để Hoa Kỳ và Iran cùng nhau tiến tới một hòa ước thực thụ. Vì vậy, phải sau 60 ngày nữa, thế giới mới có thể xác định được Hoa Kỳ và Iran thắng thua ra sao trong cuộc chiến tranh hiện tại.

Nếu trong 60 ngày tới, Hoa Kỳ và Iran đàm phán để đạt được sự nhất trí về giải pháp cho vấn đề hạt nhân và tên lửa của Iran, cho số phận của gần nửa tấn Uranium đã được Iran làm giàu tới mức độ 60%, cho vấn đề các cuộc xung khắc ủy nhiệm trong khu vực, cho việc Hoa Kỳ dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt Iran và cho vấn đề tài sản của Iran bị phong tỏa ở nước ngoài, thậm chí không loại trừ cho cả chuyện bồi thường chiến tranh, thì khi ấy mới có được hòa ước thực thụ giữa Hoa Kỳ và Iran. Nếu không xung đột lại tiếp diễn.

Ở thỏa thuận vừa mới đạt được, Hoa Kỳ thất bại nhiều hơn Iran. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump không đạt được những mục tiêu chủ chốt đã đề ra cho cuộc chiến tranh với Iran là Iran phải chịu đầu hàng vô điều kiện, Iran phải triệt bỏ chương trình hạt nhân và tên lửa, Iran phải từ bỏ sở hữu khối lượng Uranium đã làm giàu và Iran phải chấm dứt hậu thuẫn các lực lượng, tổ chức vũ trang Hồi giáo trong khu vực.

Tổng thống Donald Trump có được sự chấp thuận của Iran về việc mở lại eo biển Hormuz nhưng đấy cũng lại là sự xác nhận chính thức của Hoa Kỳ về con chủ bài chiến lược mới của Iran. Tổng thống Donald Trump chưa nhượng bộ gì trong chuyện dỡ bỏ các biện pháp chính sách trừng phạt Iran và trả lại tài sản của Iran, nhưng đã phải chịu để cho Iran tiếp tục xuất khẩu dầu lửa và cam kết không áp đặt biện pháp trừng phạt mới trong thời gian hòa đàm 60 ngày tới. Có thể thấy, Tehran đã buộc phía Hoa Kỳ phải đàm phán ở thế ngang bằng với Iran.

Thỏa thuận này tạo điểm xuất phát mới cho hòa đàm trong những ngày tới. Cả Iran và Hoa Kỳ đều có thêm thời gian để chuẩn bị cho việc bắt tay hoặc tiếp tục chiến tranh với nhau. Trên thực tế, nó đưa mối quan hệ giữa Hoa Kỳ với Iran và cục diện chính trị an ninh ở khu vực Trung Đông, Bắc Phi và vùng Vịnh trở lại thời kỳ trước chiến tranh - ngoại trừ những chết chóc và tàn phá mà cuộc chiến đã gây ra. Nó cho thấy, Iran vẫn giữ được công cụ gây áp lực đối với Hoa Kỳ trong khi chiến lược “Gây áp lực tối đa” và “Hòa bình thông qua sức mạnh” của Tổng thống Donald Trump không đưa lại hiệu ứng như ông mong đợi. Thêm nữa, thỏa thuận này bất lợi mọi bề đối với Israel nên chắc chắn Israel sẽ không để yên.

Tổng thống Donald Trump cần thỏa thuận này để đẩy lùi nguy cơ Đảng Cộng hòa bị thất cử lớn trong cuộc bầu cử Quốc hội Hoa Kỳ giữa nhiệm kỳ sắp tới. Có thể thấy, Tổng thống Donald Trump đã đánh đổi những mục tiêu tối đa về đối ngoại và an ninh đã đề ra cho cuộc chiến tranh để có được những cái lợi tối thiểu về đối nội.