Tài chính

Thị trường chứng khoán sau khi được nâng hạng: Tìm cách hiện thực hóa kỳ vọng

Phương Thu • 22/11/2026 - 05:57

Việc được FTSE Russell (Tổ chức Xây dựng và quản lý chỉ số chứng khoán toàn cầu) nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp mở ra cho thị trường chứng khoán Việt Nam cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế, cải thiện thanh khoản và nâng cao vị thế.

Tuy nhiên, sau 2 tháng chính thức chuyển nhóm, dòng vốn ngoại chưa đảo chiều, thị trường vẫn chịu áp lực điều chỉnh. Điều này đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận thực chất hơn về khả năng hiện thực hóa những kỳ vọng sau nâng hạng.

nha-dau-tu-theo-doi-dien-bien-giao-dich-tren-bang-dien-tu-tai-so-giao-dich-chung-khoan-tp-ho-chi-minh-hose-.anh-vietstock-finance.jpg
Nhà đầu tư theo dõi diễn biến giao dịch trên bảng điện tử tại Sở Giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh (HOSE). Ảnh: Vietstock Finance

Dòng vốn ngoại chưa đảo chiều

Ngày 21-9-2026, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Đây là dấu mốc quan trọng sau nhiều năm cải cách, hoàn thiện cơ chế giao dịch và tháo gỡ những vướng mắc về khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài. Việc nâng hạng cũng được kỳ vọng tạo thêm lực đẩy cho thị trường, nhất là việc thu hút các quỹ đầu tư quốc tế, gia tăng thanh khoản và mở rộng cơ sở nhà đầu tư. Tuy nhiên, diễn biến sau nâng hạng cho thấy dòng vốn không tự động chảy vào thị trường ngay khi thay đổi phân loại.

Trong 10 tháng của năm 2026, nhà đầu tư nước ngoài duy trì xu hướng bán ròng trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Riêng tháng 10, khối ngoại bán ròng 24.024 tỷ đồng trên Sở Giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh (HOSE), là mức cao nhất từ đầu năm. Cùng thời điểm, VN-Index kết thúc tháng 10 tại 1.741,62 điểm, giảm 1,53% so với cuối tháng trước.

Bước sang tháng 11, thị trường chứng khoán tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh. Dù vẫn xuất hiện những phiên mua ròng và dòng vốn ngoại có sự phân hóa giữa các nhóm cổ phiếu, xu hướng rút vốn nhìn chung chưa đảo chiều. Diễn biến này cho thấy áp lực bán của nhà đầu tư nước ngoài vẫn là một trong những yếu tố gây sức ép lên thị trường trong tháng đầu tiên sau khi Việt Nam chính thức được nâng hạng.

Giám đốc Khối Nghiên cứu, Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS) Trần Thị Khánh Hiền nhận định, phần lớn dòng vốn nước ngoài gắn với quá trình nâng hạng theo FTSE Russell sẽ được phân bổ vào nửa cuối năm 2027. Trong nửa đầu năm, thị trường vẫn phải đối diện với nhiều khó khăn. Triển vọng có thể thuận lợi hơn khi các yếu tố gây sức ép từ bên ngoài hạ nhiệt, chính sách trong nước phát huy tác dụng và dòng vốn theo lộ trình nâng hạng tiếp tục được giải ngân.

Nâng chất lượng thị trường, củng cố niềm tin nhà đầu tư

TS Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh cho rằng, quy mô và chất lượng doanh nghiệp niêm yết vẫn là những điểm hạn chế của thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong khoảng 7-8 năm qua, số lượng doanh nghiệp niêm yết trên HOSE vẫn quanh mức 600-700, chưa tạo được tính đại diện tương xứng với quy mô và diện mạo của nền kinh tế. Bởi vậy, VN-Index có những thời điểm phụ thuộc lớn vào diễn biến của một vài cổ phiếu vốn hóa lớn. Bên cạnh đó, chất lượng doanh nghiệp niêm yết cũng còn nhiều vấn đề cần cải thiện, chưa tạo được nguồn cung cổ phiếu có sức hấp dẫn và đủ sức thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn.

Ngoài ra, tính minh bạch trong quản trị doanh nghiệp cũng là yếu tố quan trọng để duy trì sức hấp dẫn của thị trường. Bà Trần Thị Khánh Hiền nhận định, trong 2 năm gần đây, thị trường chứng kiến nhiều trường hợp doanh nghiệp niêm yết khiến nhà đầu tư thất vọng. Do đó, bên cạnh việc doanh nghiệp tự nâng cao ý thức, cần có những quy định ràng buộc về công bố thông tin và quản trị rõ ràng, nhằm củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Đây không chỉ là yêu cầu để thu hút dòng vốn mới, mà còn là điều kiện để giữ dòng vốn đã tham gia thị trường.

Về phía cơ quan quản lý, Trưởng ban Phát triển thị trường chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Phạm Thị Thùy Linh cho biết, cơ quan quản lý và các đơn vị vận hành thị trường duy trì tổ công tác, thường xuyên trao đổi hằng tháng với các tổ chức xếp hạng và nhà đầu tư tổ chức lớn để nắm bắt những vướng mắc trong quá trình tham gia thị trường Việt Nam. Các tổ chức xếp hạng không chỉ xem xét những chính sách đã được ban hành, mà còn quan tâm đến kết quả triển khai trên thực tế.

Một số vướng mắc được nhà đầu tư nước ngoài quan tâm đã từng bước được tháo gỡ. Đó là cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch (Non-Prefunding - NPF) và yêu cầu được giao dịch thông qua các công ty chứng khoán toàn cầu theo thông lệ quốc tế đã được thể hiện trong các quy định pháp lý. Đối với thủ tục mở tài khoản đầu tư gián tiếp, những yêu cầu gây mất thời gian trước đây, trong đó có hợp pháp hóa lãnh sự, đã được Ngân hàng Nhà nước giải quyết. Nhà đầu tư cũng có thể mở tài khoản giao dịch chứng khoán trong vòng một ngày.

Với cơ chế đối tác thanh toán trung tâm (CCP), theo bà Phạm Thị Thùy Linh, hệ thống đã đáp ứng và các quy định pháp lý cũng đã được ban hành. Hiện nay Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang xem xét hồ sơ cấp giấy chứng nhận hoạt động bù trừ theo cơ chế CCP cho các công ty chứng khoán và ngân hàng lưu ký. Dự kiến, cơ chế này sẽ được triển khai trong năm tới. Đối với tỷ lệ sở hữu nước ngoài, cơ quan quản lý cũng dự kiến báo cáo lãnh đạo Bộ Tài chính phương án sửa đổi theo hướng mở rộng tỷ lệ sở hữu trong dự thảo sửa đổi Nghị định số 155/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán.

(0) Bình luận
Nổi bật
    Đừng bỏ lỡ
    Thị trường chứng khoán sau khi được nâng hạng: Tìm cách hiện thực hóa kỳ vọng

    (*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.