Thể thao Việt Nam hướng tới SEA Games 34: Cơ hội khẳng định hướng đầu tư dài hạn

Tuy nhiên, đây cũng là dịp để thể thao Việt Nam khẳng định hướng đầu tư dài hạn, lấy Olympic và ASIAD làm trọng tâm thay vì chạy theo vị trí trên bảng tổng sắp SEA Games.

Nhiều môn mới, ít cơ hội giành Huy chương vàng

Việc Ban tổ chức SEA Games 34 năm 2027 quyết định bổ sung 5 môn gồm kabaddi, khiêu vũ thể thao (dancesport), teqball, padel và khúc côn cầu trên băng (ice hockey), đã hoàn tất chương trình thi đấu với tổng cộng 43 môn. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là nhiều môn thế mạnh của thể thao Việt Nam như: Rowing, canoeing, vật, kickboxing, jujitsu, đua thuyền truyền thống hay vovinam vắng mặt trong chương trình thi đấu.

Trước Hội nghị Liên đoàn Thể thao Đông Nam Á (SEAGF) ở Kuala Lumpur (Malaysia) vào giữa tháng 7 vừa qua, có tới 30 môn được các quốc gia đề xuất bổ sung vào chương trình thi đấu. Sau quá trình xem xét, nước chủ nhà Malaysia chỉ lựa chọn 5 môn chính thức cùng hai nội dung mới của cầu mây và đua ngựa nghệ thuật.

Trưởng phòng Thể thao thành tích cao (Cục Thể dục thể thao Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Hoàng Quốc Vinh - người tham dự Hội nghị Liên đoàn Thể thao Đông Nam Á vừa qua - cho biết, trong số 5 môn mới được bổ sung, chỉ khiêu vũ thể thao được đánh giá có khả năng mang Huy chương vàng cho thể thao Việt Nam. 4 môn còn lại gần như chưa phát triển hoặc mới ở giai đoạn khởi đầu tại Việt Nam.

Trong đó, padel (sự kết hợp giữa môn quần vợt và bóng quần - đánh bóng vào tường) dù đã xuất hiện trong chương trình ASIAD và đang được Liên đoàn Quần vợt Việt Nam phát triển nhưng số lượng vận động viên còn rất hạn chế. Kabaddi (môn thể thao có sự kết hợp giữa các yếu tố đấu vật, đuổi bắt và kiểm soát hơi thở) từng được Việt Nam xây dựng đội tuyển trong giai đoạn trước nhưng hiện gần như không còn hoạt động ở hệ thống thể thao thành tích cao. Với teqball (môn thể thao kết hợp giữa bóng bàn và bóng đá) hay khúc côn cầu trên băng, Việt Nam gần như chưa có nền tảng để cạnh tranh huy chương.

Việc hàng loạt môn thế mạnh bị loại khỏi chương trình thi đấu sẽ khiến đoàn thể thao Việt Nam mất số lượng Huy chương vàng đáng kể so với kỳ SEA Games 33.

Tại SEA Games 33 năm 2025, Việt Nam từng giành 10 Huy chương vàng môn vật, 4 Huy chương vàng rowing, 2 Huy chương vàng canoeing, 2 Huy chương vàng kickboxing, 2 Huy chương vàng đua thuyền truyền thống, 1 Huy chương vàng jujitsu. Trong khi đó, các võ sĩ ở môn vovinam từng giành hàng chục Huy chương vàng tại các kỳ SEA Games trước. Tính toán sơ bộ cho thấy, thể thao Việt Nam có thể mất hơn 20 Huy chương vàng so với kỳ đại hội gần nhất do có sự thay đổi các môn trong chương trình thi đấu.

SEA Games không còn là thước đo duy nhất

Việc chương trình thi đấu thay đổi chắc chắn sẽ khiến mục tiêu giữ vị trí trong nhóm 3 đoàn dẫn đầu của thể thao Việt Nam trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, giới quản lý thể thao không coi đây là yếu tố quá lo ngại.

Trong nhiều năm qua, chiến lược phát triển của thể thao Việt Nam đã có sự chuyển dịch rõ rệt, từ mục tiêu dẫn đầu SEA Games sang ưu tiên đầu tư cho các môn nằm trong hệ thống thi đấu Olympic và ASIAD. Định hướng này càng được thể hiện rõ sau khi Chính phủ ban hành Quyết định số 816/QĐ-TTg ngày 7-5-2026 phê duyệt Chương trình “Phát triển các môn thể thao trọng điểm chuẩn bị tham dự các kỳ ASIAD, Olympic giai đoạn 2026-2045”.

Theo Trưởng phòng Thể thao thành tích cao (Cục Thể dục thể thao Việt Nam) Hoàng Quốc Vinh, thành tích tại SEA Games sẽ được đánh giá trên cơ sở điều kiện thực tế của từng kỳ đại hội. Nếu nước chủ nhà cắt giảm hoặc không tổ chức các môn thế mạnh của Việt Nam thì chỉ tiêu huy chương cũng cần được điều chỉnh phù hợp, thay vì đặt nặng thứ hạng toàn đoàn bằng mọi giá.

Quan điểm này cũng phù hợp với xu thế chung của nhiều nền thể thao mạnh trong khu vực. Theo đó, SEA Games vẫn là sân chơi quan trọng để kiểm tra lực lượng, tạo cơ hội thi đấu cho nhiều vận động viên trẻ và duy trì sự cạnh tranh trong khu vực, nhưng không còn là đích đến cao nhất.

Trong bối cảnh đó, việc Malaysia bổ sung những môn có lợi thế, phù hợp với điều kiện tổ chức của nước chủ nhà là điều bình thường. Vấn đề quan trọng là các đội tuyển Việt Nam ở những môn thuộc chương trình Olympic và ASIAD cần tiếp tục duy trì phong độ, hoàn thành chỉ tiêu chuyên môn; đồng thời tích lũy lực lượng cho ASIAD và Olympic.

Chuyên gia thể thao Dương Đức Thủy cho rằng, có thể SEA Games 34 sẽ chứng kiến số Huy chương vàng của Việt Nam giảm so với các kỳ trước và vị trí trên bảng tổng sắp không còn thuận lợi. Nhưng nếu các môn trọng điểm như điền kinh, bơi, bắn súng, bắn cung, cử tạ, xe đạp, karate hay cầu mây tiếp tục phát triển đúng lộ trình, đây chính là thành công có ý nghĩa lâu dài.

Rõ ràng, đối với thể thao Việt Nam, ưu tiên hàng đầu hiện nay không còn là giành huy chương bằng mọi giá trong hệ thống các giải đấu khu vực Đông Nam Á. Cho nên việc thay đổi chương trình thi đấu SEA Games không phải vấn đề lớn với thể thao Việt Nam so với mục tiêu xây dựng nền tảng đủ mạnh để cạnh tranh ở các đấu trường lớn như ASIAD, Olympic.