Tháo điểm nghẽn gia nhập thị trường của doanh nghiệp

Bằng việc loại bỏ rào cản trung gian và đẩy mạnh dữ liệu số, Hà Nội đang khẳng định vị thế trung tâm kinh tế hàng đầu cả nước, quyết tâm biến các chính sách hỗ trợ thành dư địa tăng trưởng thực tế.

Khơi thông thủ tục đăng ký doanh nghiệp

Theo Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 thành phố Hà Nội, Thủ đô vẫn là một trong hai địa phương có quy mô doanh nghiệp lớn nhất cả nước, và đứng đầu khu vực phía Bắc. Hà Nội là thành phố có số lượng doanh nghiệp thành lập mới và thay đổi nội dung đăng ký lớn thứ hai cả nước. Điều này khẳng định vai trò của Thủ đô là trung tâm kinh tế, thương mại và dịch vụ lớn, tiếp tục là địa bàn thu hút mạnh hoạt động đầu tư, sản xuất và kinh doanh.

Theo Kế hoạch số 140/KH-UBND về việc triển khai phong trào thi đua “Doanh nghiệp Thủ đô đổi mới sáng tạo, hội nhập và phát triển” giai đoạn 2026-2030, giai đoạn 2026-2030, Hà Nội phấn đấu mỗi năm có khoảng 40.000 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới. Đến năm 2030, tổng số doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động ổn định, có kê khai nộp thuế đạt khoảng 500.000 doanh nghiệp.

Tuy nhiên, việc áp dụng quy định đăng ký doanh nghiệp trước ngày 1-7-2026 được UBND thành phố nhìn nhận đã gây quá tải cho cơ quan đăng ký kinh doanh về nhân sự, thời gian để kiểm tra đối chiếu tính hợp lệ của hồ sơ, trong đó bao gồm nội dung kê khai đầy đủ, chính xác, thống nhất trong các tài liệu trong hồ sơ.

Rà soát, đánh giá quá trình thực hiện Luật Doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn thi hành cho thấy đã có một số vướng mắc, khó khăn trong thực tiễn giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực đăng ký doanh nghiệp cần có những cải cách thể chế trong việc quy định về thành phần hồ sơ hành chính mà chưa có giá trị thực tiễn trong công tác quản lý nhà nước do sự thay đổi của các tài liệu này không phụ thuộc vào sự quyết định, thông qua của cơ quan quản lý nhà nước.

Ngoài ra, phía cơ quan đăng ký kinh doanh có tình trạng quá tải khi phải ký trả quá nhiều loại giấy tờ kết quả giải quyết thủ tục hành chính trong khi công nghệ ký số hiện nay mất quá nhiều thời gian do phải thực hiện nhiều thao tác.

Để đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số; đồng thời triển khai thực hiện đồng bộ, kịp thời Luật Thủ đô năm 2026, HĐND thành phố Hà Nội tại kỳ họp thứ ba đã thông qua Nghị quyết số 12/2026/NQ-HĐND.

Cụ thể, Nghị quyết điều chỉnh, cắt giảm hồ sơ và thủ tục đăng ký doanh nghiệp (thành lập mới, chi nhánh, chuyển đổi loại hình, giải thể...) nhằm cải thiện môi trường đầu tư, áp dụng cho các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và cá nhân liên quan tại Hà Nội.

Kết quả thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố Hà Nội nhận định, trong lĩnh vực đăng ký doanh nghiệp, việc cắt giảm thành phần hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính mang ý nghĩa quyết định trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính giúp giảm rào cản gia nhập thị trường để doanh nghiệp nhanh chóng có tư cách pháp nhân, tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình; khuyến khích, thúc đẩy hộ kinh doanh chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp để hưởng các chính sách ưu đãi.

Đồng thời, điều chỉnh, cắt giảm hồ sơ và thủ tục đăng ký doanh nghiệp cũng đẩy mạnh việc thực hiện chính quyền điện tử trên cơ sở khai thác dữ liệu số, giúp giảm bớt thời gian giải quyết hồ sơ cho phía cơ quan đăng ký kinh doanh, là cơ sở để rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục hành chính thông qua hồ sơ điện tử; giúp tăng tỷ lệ hồ sơ hành chính hợp lệ ngay từ lần nộp đầu tiên, giảm thiểu tình trạng hồ sơ bị trả lại nhiều lần do lỗi kê khai nội dung hồ sơ.

Bên cạnh đó, chính sách sẽ thay đổi tư duy quản lý trên cơ sở nguyên tắc doanh nghiệp tự kê khai, tự chịu trách nhiệm, tự lưu giữ hồ sơ, chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, thay đổi hoàn toàn tư duy quản lý hành chính cũ sang tư duy phục vụ người dân, doanh nghiệp, giảm áp lực hành chính cho cả nhà nước và doanh nghiệp; giảm thời gian giải quyết hành chính của cơ quan đăng ký kinh doanh; góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô.

Đồng bộ các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp

Theo số liệu 9 tháng của năm 2026, thành phố có 25.562 doanh nghiệp thành lập mới (tăng 2% so với cùng kỳ) với số vốn đăng ký là 499.872 tỷ đồng (tăng 73%); 10.027 doanh nghiệp hoạt động trở lại, tăng 25%. Đáng chú ý, tỷ lệ hồ sơ đăng ký doanh nghiệp thực hiện qua mạng tiếp tục duy trì ở mức 100%, bảo đảm chất lượng và giải quyết đúng hạn. Đây được xem là kết quả tích cực của quá trình chuyển đổi số và cải cách hành chính trong lĩnh vực đăng ký kinh doanh, góp phần tạo môi trường thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Những con số trên cho thấy, việc thành phố đã rút ngắn thời hạn giải quyết một số thủ tục đăng ký doanh nghiệp từ 3 xuống 2 ngày làm việc theo tinh thần của Nghị quyết số 12/2026/NQ-HĐND đã có những hiệu quả tích cực bước đầu, giúp giảm rào cản gia nhập thị trường của doanh nghiệp.

Anh Lê Văn Hoàng, chủ một hộ kinh doanh dịch vụ sửa chữa điện tử (tại phường Thanh Xuân) mong muốn chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp để hưởng các chính sách ưu đãi và cho rằng, việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đăng ký doanh nghiệp giúp những người như anh nhanh chóng tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh theo mô hình doanh nghiệp.

Còn chị Trần Thị Hà (phường Tây Hồ) cho biết, có thể đăng ký kinh doanh ngay tại nhà qua Cổng dịch vụ công quốc gia bằng tài khoản VNeID. Quy trình được hướng dẫn rõ, có tổng đài hỗ trợ, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại. Doanh nghiệp tra cứu thông tin về cơ quan thuế quản lý trực tiếp tại Cổng thông tin điện tử của Cục thuế (Bộ Tài chính).

Đồng thời, Hà Nội đã đưa vào vận hành Hệ thống chuyển nhận văn bản điện tử dùng chung giữa tổ chức, doanh nghiệp với cơ quan nhà nước thành phố Hà Nội. Doanh nghiệp truy cập cổng gửi nhận văn bản điện tử tại tên miền https://qlvbdn.hanoi.gov.vn để đăng ký tài khoản và xác thực thông tin, chữ ký số.

Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội Phan Văn Phúc cho rằng, mặc dù rút ngắn thời gian nhưng không đồng nghĩa với hạ chuẩn quy trình giải quyết. Thành phần hồ sơ và điều kiện vẫn giữ nguyên theo quy định của pháp luật; phần được cắt giảm là các bước trung gian, thời gian luân chuyển và độ trễ trong nội bộ cơ quan hành chính.

Bên cạnh đó, Nghị quyết số 12/2026/NQ-HĐND vẫn bảo đảm nguyên tắc không làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước: Doanh nghiệp vẫn có nghĩa vụ lập, lưu giữ, xuất trình tài liệu khi bị thanh tra, kiểm tra hậu kiểm; cơ quan đăng ký kinh doanh vẫn phải cập nhật đầy đủ, kịp thời thông tin trên hệ thống dù không còn phải phát hành văn bản giấy.

Trên cơ sở kết quả chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) và Hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI) thành phố, UBND thành phố Hà Nội đã yêu cầu Sở Tài chính tiếp tục nâng cao chất lượng phục vụ trong lĩnh vực đăng ký doanh nghiệp theo hướng thân thiện, minh bạch, thuận tiện; tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện thủ tục. Sở Tài chính cũng được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành nghiên cứu, tham mưu các cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền thành phố.

Luật Thủ đô năm 2026 đã tạo thêm cơ sở để Hà Nội tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách, trong đó có những giải pháp tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế theo hướng mới. Giáo sư, TS Ngô Thế Chi, nguyên Giám đốc Học viện Tài chính cho rằng, bên cạnh việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, thủ tục hành chính cần tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách theo hướng cởi mở hơn, đặc biệt là chính sách liên quan đến khoa học công nghệ. Đây là yếu tố quan trọng để thúc đẩy doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng khẳng định quyết tâm đổi mới tư duy quản lý của chính quyền Thủ đô. Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh các chính sách hỗ trợ “không thể chỉ nằm trên giấy” mà phải được thiết kế thành các luồng thực thi cụ thể để chủ động tiếp cận đúng đối tượng cần giúp đỡ.

Hà Nội đặt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GRDP cả năm 2026 đạt hai con số. Đây là mục tiêu cao, đòi hỏi thành phố phải nỗ lực rất lớn, đồng thời triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để tạo động lực tăng trưởng mới và biến mục tiêu thành kết quả thực tế.

Trong đó, việc tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội sẽ có ý nghĩa quan trọng. Khi thời gian xử lý thủ tục được rút ngắn, các dự án và nguồn lực đầu tư có thể được đưa vào vận hành nhanh hơn, góp phần tạo thêm dư địa cho tăng trưởng của Thủ đô