Tạo sức sống mới cho du lịch cộng đồng

Từ nghề truyền thống đến sản phẩm du lịch

Chiều 15-9, Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội, Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF) và xã Dân Hòa tổ chức tổng kết dự án TRILAF và chuyển giao mô hình du lịch cộng đồng bền vững tại địa phương.

Sau một năm triển khai, dự án từng bước hình thành mô hình du lịch cộng đồng gắn với làng nghề tại Tri Lễ. Từ không gian giới thiệu di sản, tuyến tham quan, các hộ gia đình đón khách đến lực lượng hướng dẫn viên địa phương và hoạt động trải nghiệm, những giá trị của nghề nón đang được mở thêm cách tiếp cận với du khách.

Theo Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội Lâm Quang Đông, dự án đã đạt một số kết quả cụ thể: Hình thành phòng truyền thống làng nghề với nội dung đa ngôn ngữ, đón hơn 300 lượt khách; hơn 200 sinh viên đồng hành trong trên 10 hoạt động; thử nghiệm 6 tour dành cho học sinh, sinh viên, du khách trong nước và quốc tế; xây dựng 21 sản phẩm truyền thông số và kết nối với 5 doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội.

Đáng chú ý, năng lực của cộng đồng từng bước được nâng lên. Ba hộ gia đình trực tiếp tham gia đón khách; nghệ nhân, phụ nữ, thanh niên địa phương ngày càng tích cực tham gia các hoạt động du lịch và tình nguyện. Qua đó, người dân từng bước trở thành chủ thể trong xây dựng sản phẩm, gắn sinh kế với gìn giữ văn hóa và bảo vệ môi trường.

Với Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội, TRILAF cũng là cách đưa tri thức vào cuộc sống. Hơn 500 lượt giáo viên, sinh viên tham gia biên, phiên dịch, xây dựng nội dung đa ngôn ngữ, truyền thông và tổ chức trải nghiệm. Không chỉ thực hành ngoại ngữ, sinh viên còn có cơ hội tìm hiểu di sản, lắng nghe cộng đồng và đưa câu chuyện làng nghề đến gần hơn với bạn bè quốc tế.

Để người dân thực sự làm chủ

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Dân Hòa Mai Xuân Trường đánh giá, sau một năm triển khai, TRILAF đã mang đến cách nhìn mới về nghề nón Tri Lễ, từ một nghề truyền thống trở thành nguồn tài nguyên văn hóa, giáo dục và phát triển du lịch cộng đồng. Đáng chú ý, dự án góp phần đưa người dân trở thành chủ thể, với sự tham gia của nghệ nhân, phụ nữ, thanh niên trong gìn giữ nghề, đón khách, hướng dẫn và quảng bá làng nghề.

“Người dân Tri Lễ đã bắt đầu nhìn thấy tương lai của nghề truyền thống không chỉ nằm ở việc làm ra một chiếc nón mà còn ở việc kể những câu chuyện về chiếc nón”, ông Mai Xuân Trường chia sẻ.

Theo ông Mai Xuân Trường, TRILAF là bước khởi đầu để địa phương tiếp tục hoàn thiện mô hình, kết nối thị trường, đầu tư các dịch vụ hỗ trợ, hướng tới đưa Tri Lễ trở thành điểm đến du lịch văn hóa của Thủ đô.

Là một trong những hộ dân tham gia dự án, bà Vũ Thị Huyền, xã Dân Hòa cho biết, nghề làm nón đã gắn bó với người dân Tri Lễ qua nhiều thế hệ. Trước đây, những chiếc nón chủ yếu được làm ra để bán, người dân chưa nghĩ nghề truyền thống có thể trở thành sản phẩm văn hóa, du lịch. Qua dự án, bà con được hướng dẫn cách làm du lịch cộng đồng, giới thiệu sản phẩm, quảng bá hình ảnh làng nghề và tổ chức hoạt động trải nghiệm cho du khách.

“Điều ý nghĩa nhất là dự án giúp người dân thêm tự hào về nghề của quê hương, đồng thời nhận thấy hướng đi mới để vừa bảo tồn nghề, vừa nâng cao thu nhập”, bà Vũ Thị Huyền nói. Người dân Tri Lễ mong muốn du khách đến đây không chỉ ngắm, mua nón mà còn được trực tiếp trải nghiệm các công đoạn làm nón, nghe câu chuyện về nghề và con người nơi đây.

Theo bà Nguyễn Thị Mai, Giám đốc Công ty TNHH Du lịch Terra Indochina, chuyên gia đánh giá độc lập của dự án, TRILAF được triển khai hiệu quả, hoàn thành các mục tiêu đề ra và bước đầu tạo tác động rõ nét trong bảo tồn nghề nón truyền thống, đồng thời mở hướng phát triển du lịch cộng đồng tại Tri Lễ.

Điểm nổi bật là dự án đã hình thành mô hình hợp tác đa bên, kết nối tổ chức quốc tế, trường đại học, chính quyền địa phương, cộng đồng dân cư, nghệ nhân, phụ nữ, thanh niên, sinh viên, chuyên gia và doanh nghiệp du lịch.

Theo chuyên gia, phòng truyền thống làng nghề, hoạt động gặp gỡ nghệ nhân, tìm hiểu lịch sử, thực hành làm nón và trải nghiệm đời sống địa phương đã tạo nền móng cho một sản phẩm du lịch cộng đồng có bản sắc. Các chương trình dành cho học sinh, sinh viên và du khách quốc tế cũng tạo cơ hội để cộng đồng trực tiếp đón khách, giới thiệu giá trị làng nghề.

Tuy nhiên, để chuyển từ dự án thí điểm sang mô hình hoạt động thường xuyên, Tri Lễ cần củng cố tổ điều phối du lịch cộng đồng, chuẩn hóa sản phẩm, giá dịch vụ, quy trình đón khách và cơ chế phân chia lợi ích; tăng cường liên kết với doanh nghiệp lữ hành, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số và quảng bá đa ngôn ngữ.