Tạo lực đẩy chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Đây là một bước cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026, là dấu mốc quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý về lĩnh vực này. Qua đó, Thủ đô được chủ động thu hút, bồi dưỡng nhân tài, hình thành đội ngũ chuyên gia đủ năng lực dẫn dắt các lĩnh vực mũi nhọn và giải quyết những thách thức trong giai đoạn phát triển mới.

Chính sách đặc thù thu hút nhân tài

Đối với Thủ đô Hà Nội, việc xây dựng và phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực, ngành trọng điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Công tác này không chỉ phục vụ yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế của Thủ đô mà còn góp phần đáp ứng nhu cầu phát triển chung của đất nước.

Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế sâu rộng, thành phố xác định rõ yêu cầu ưu tiên đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực mũi nhọn, ngành nghề trọng điểm gắn với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Thực tiễn cho thấy, để tiếp cận tri thức tiên tiến, nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng quản trị và khả năng hội nhập quốc tế, việc tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên, giáo viên, giảng viên tham gia học tập, nghiên cứu, giảng dạy, thỉnh giảng tại các cơ sở giáo dục nước ngoài, hay theo học các ngành, nghề trọng điểm, ngành, nghề tiếp cận trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới có chất lượng là giải pháp quan trọng, trực tiếp góp phần phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho thành phố.

Trước đó, các lĩnh vực, ngành trọng điểm đã được xác định trong nhiều chủ trương, định hướng lớn của Trung ương và thành phố. Tuy nhiên, Hà Nội chưa có cơ chế, chính sách đặc thù, đồng bộ để chủ động lựa chọn, hỗ trợ và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực được đào tạo ở nước ngoài phục vụ các mục tiêu phát triển chiến lược.

Do đó, việc HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII tại kỳ họp thứ tư đã ban hành Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của thành phố Hà Nội (thực hiện Điểm b, Khoản 1 Điều 16; Điểm c, d, Khoản 2 Điều 25 Luật Thủ đô năm 2026) là cần thiết, nhằm kịp thời cụ thể hóa và tổ chức triển khai hiệu quả quy định của Luật Thủ đô năm 2026; đồng thời thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Trung ương và thành phố về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để Hà Nội chủ động sử dụng nguồn lực địa phương, xây dựng chính sách đặc thù trong phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và thu hút nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Sau quá trình thẩm tra dự thảo Nghị quyết, đại diện Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Hà Nội cho biết, UBND thành phố đồng thời trình 3 dự thảo nghị quyết với các chính sách: Chính sách cấp học bổng, cơ chế khuyến khích, hỗ trợ học sinh, sinh viên, giáo viên, giảng viên đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng ở các cơ sở giáo dục của nước ngoài trong các lĩnh vực, ngành trọng điểm; chính sách hỗ trợ học phí đối với người học theo học các ngành, nghề trọng điểm, ngành, nghề tiếp cận trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới (thực hiện Điểm b, Khoản 1, Điều 16 và Điểm d, Khoản 2 Điều 25 Luật Thủ đô năm 2026); chính sách hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh của thành phố Hà Nội; chính sách thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng và tuyển chọn, đánh giá người có tài năng thành phố Hà Nội.

Qua nghiên cứu rà soát, nhiều đại biểu cho rằng, phạm vi, đối tượng, các cơ chế chính sách đề xuất trong các dự thảo nghị quyết còn có những nội dung trùng lặp, chồng chéo, nhất là các chính sách về hỗ trợ đào tạo sau đại học, dễ dẫn đến tình trạng một đối tượng có thể hưởng nhiều chính sách hoặc có sự chênh lệch mức hỗ trợ không hợp lý giữa các nhóm đối tượng. Việc ban hành đồng thời ba nghị quyết với nội dung liên quan chặt chẽ đến nhau có thể làm phân tán nguồn lực, tăng thủ tục hành chính và gây lúng túng trong quá trình tổ chức thực hiện.

Để bảo đảm tính khoa học, thống nhất, minh bạch và hiệu quả của chính sách, Ban Pháp chế HĐND thành phố đã đề nghị UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành chuyên môn nghiên cứu ghép 3 nội dung chính sách trên thành một nghị quyết chung, quy định về các chính sách đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của thành phố.

Tiếp thu ý kiến của các Ban HĐND thành phố, UBND thành phố đã tích hợp nội dung của ba dự thảo nghị quyết thành một nghị quyết chung, bảo đảm không trùng lặp, không bỏ sót đối tượng; các chính sách có tính tương đồng, nhất quán. Theo đó, mỗi đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ ở mức cao nhất, một lần, tại cùng một thời điểm và không trùng lặp với các chính sách được quy định tại văn bản quy phạm pháp luật khác.

Chú trọng xây dựng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Ngay sau khi HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND về quy định một số chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của thành phố Hà Nội (thực hiện Điểm b, Khoản 1, Điều 16; Điểm c, Điểm d, Khoản 2, Điều 25, Luật Thủ đô năm 2026).

UBND thành phố tập trung triển khai 3 nhóm chính sách trọng tâm của Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND, nổi bật là chương trình hỗ trợ kinh phí đào tạo nghiên cứu sinh/tiến sĩ gắn với các bài toán lớn, trọng điểm của thành phố Hà Nội như hỗ trợ đào tạo khoảng 1.000 tiến sĩ giai đoạn 2026-2030…

Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cũng đã có hướng dẫn bước đầu về việc triển khai chính sách hỗ trợ nghiên cứu sinh học tập tại các cơ sở đào tạo trong nước, hướng tới giải quyết các bài toán lớn của thành phố. Theo đó, các cơ sở đào tạo được đề nghị rà soát những nghiên cứu sinh có khả năng đáp ứng điều kiện, đồng thời định hướng đề tài phù hợp với danh mục bài toán lớn của thành phố và các định hướng ưu tiên do cơ quan có thẩm quyền công bố, ban hành. Riêng năm 2026, dự kiến có 100 nghiên cứu sinh được xét hỗ trợ.

Với việc ban hành chính sách và từng bước hướng dẫn triển khai, Hà Nội đang tạo điều kiện để các trường đại học phát huy thế mạnh nghiên cứu, đồng thời đưa nhu cầu của thành phố trở thành một trong những điểm xuất phát của hoạt động đào tạo tiến sĩ. Nếu thực hiện tốt, chương trình 1.000 nghiên cứu sinh sẽ không chỉ góp phần bổ sung đội ngũ nhân lực chất lượng cao, mà quan trọng hơn là tạo thêm lực lượng khoa học có khả năng đồng hành với thành phố trong giải quyết những bài toán phát triển ngày càng phức tạp.

Bên cạnh đó, thành phố sẽ rà soát nhu cầu, đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức để xác định những khoảng trống về năng lực, trình độ chuyên môn và kỹ năng cần ưu tiên đào tạo, bồi dưỡng. Việc lựa chọn người đi đào tạo cần gắn với lĩnh vực thành phố có nhu cầu, vị trí việc làm và trong những trường hợp phù hợp, với đề tài, dự án hoặc vấn đề thực tiễn cần giải quyết. Đặc biệt, đánh giá sau đào tạo phải được coi trọng tương đương với khâu lựa chọn người đi học. Người được đào tạo cần có điều kiện và trách nhiệm vận dụng kiến thức, năng lực mới vào công việc, đóng góp trở lại cho cơ quan, đơn vị và thành phố.

Thực hiện Kết luận số 105-KL/TW ngày 15-10-2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn và triển khai Luật Thủ đô năm 2026, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, thành phố đặt mục tiêu xây dựng hệ thống quản trị và phát triển nhân tài đồng bộ, hiệu quả, kết nối với hệ thống quốc gia; hình thành đội ngũ chuyên gia, nhân tài có cơ cấu phù hợp trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, đủ khả năng dẫn dắt giải quyết những bài toán lớn của Thủ đô. Thành phố hướng tới xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, dân chủ, minh bạch, nơi nhân tài được tôn trọng, tin tưởng và có điều kiện cống hiến lâu dài.

Đến năm 2030, thành phố tập trung thực hiện 4 mục tiêu chủ yếu, trong đó có việc rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách về phát hiện, tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng, thu hút, trọng dụng, đãi ngộ, tôn vinh, bảo vệ và phát triển nhân tài; hình thành cơ chế xác định, công bố và đặt hàng các nhiệm vụ chiến lược, bài toán lớn; chuẩn hóa, cập nhật thông tin và kết nối cơ sở dữ liệu nhân tài của thành phố với nền tảng quốc gia…

Với tầm nhìn đến năm 2045, Hà Nội chủ động xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển, hình thành đội ngũ có khả năng dẫn dắt các lĩnh vực chiến lược, làm chủ và phát triển công nghệ lõi, công nghệ chiến lược; đồng thời, nâng cao chất lượng quản trị theo hướng tiên tiến, hiện đại, hội nhập quốc tế. Thủ đô đã và đang phấn đấu trở thành địa bàn hấp dẫn để nhân tài trong nước, người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế làm việc, cống hiến lâu dài.